III CSK 33/17
WyrokIzba Cywilna2017-06-29
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie przez Skarb Państwa wniosku o wpis hipoteki na nieruchomości będącej w jego władaniu wyklucza samoistne posiadanie tej nieruchomości, zwłaszcza gdy obowiązek złożenia takiego wniosku wynika z mocy ustawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia, czy złożenie przez Skarb Państwa wniosku o wpis hipoteki na nieruchomości wyklucza samoistne posiadanie, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości w rozumieniu art. 398^9 § 1 k.p.c. Rozstrzygnięcie tej kwestii nie wpływa bezpośrednio na wynik sprawy, a ocena charakteru posiadania wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych, a nie tylko jednego elementu.Stan faktyczny
Skarb Państwa wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego wniosek o zasiedzenie nieruchomości. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał potrzebę wykładni przepisów art. 336 i 338 k.c. w zakresie, w jakim złożenie przez Skarb Państwa wniosku o wpis hipoteki na nieruchomości mogłoby wykluczać samoistne posiadanie. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz kuratora spadku kwotę 2700 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 33/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. oraz "I." sp. z o.o. w K. przy uczestnictwie B. P. - kuratora spadku nieobjętego po H. N. i Gminy Miejskiej K. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. na rzecz uczestnika - kuratora spadku kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie Skarb Państwa wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości – art. 336 i 338 k.c. co do tego, czy złożenie przez władającego nieruchomością wniosku o wpis hipoteki na tej nieruchomości na swoją rzecz wyklucza posiadanie samoistne, w szczególności gdy obowiązek złożenia takiego wniosku przez Skarb Państwa wynika z mocy ustawy. Kwestia ta nie przemawia za przyjęciem skargi do rozpoznania, ponieważ jej rozstrzygnięcie nie wpływa bezpośrednio na rozstrzygnięcie całej sprawy. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, Sąd, oceniając charakter posiadania Skarbu Państwa, wziął pod uwagę wiele różnych okoliczności, a fakt złożenia wniosku o wpis hipoteki na tej nieruchomości był tylko jedną z nich. Tak też należy wykładać art. 336 i 338 k.c., które akcentują właśnie potrzebę uwzględnienia całokształtu konkretnego stanu faktycznego. Sformułowana potrzeba wykładni przepisów prawa w istocie nie jest zatem taką „potrzebą”, jaka uzasadniałaby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a więc o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, lecz raczej jest potrzebą zastosowania przepisów w tej konkretnej sprawie, a to już nie uzasadnia przyjęcia skargi do rozpoznania. Zgodzić się natomiast trzeba ze skarżącym, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie zawsze ten problem stawiano w powyższy, właściwy, sposób. Istnieje szereg orzeczeń Sądu Najwyższego, gdzie złożenie wniosku o wpis hipoteki przez Skarb Państwa na nieruchomościach będących w jego władaniu uznano za istotny argument przeciwko tezie o samoistnym charakterze tego posiadania: III CSK 174/09, IIII CSK 199/09, III CSK 124/10, III CSK 329/13, III CSK 1/11, III CSK 424/15. Są też orzeczenia, w których zajęto odmienne stanowisko: III CSK 208/08, III CSK 175/09, III CSK 336/13. Choć zatem zgodzić się trzeba ze skarżącym, że
3 pewna rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego występuje co do oceny relacji złożenia wniosku o wpis hipoteki i charakteru posiadania tej nieruchomości, na której hipoteka ma zostać wpisana, to kolejne orzeczenie tego problemu by nie rozstrzygnęło, a brak potrzeby frontalnego rozstrzygania go, bo, jak już zaznaczono, w tego typu sprawach złożenie wniosku o wpis hipoteki należy postrzegać nie jako decydującą okoliczność co do charakteru posiadania, lecz jedną z wielu okoliczności, które trzeba wziąć pod uwagę. Stąd ze względu na brak istotnego znaczenie wskazanej wątpliwości interpretacyjnej nie ma podstaw do przyjęcia skargi do rozpoznania. Odpowiedzi na skargę, z wnioskiem o zasądzenie kosztów, złożyli pełnomocnicy uczestników postępowania – kuratora spadku oraz Gminy Miasta K.. O ile wniosek pełnomocnika kuratora spadku jest zasadny, o tyle nie jest zasadny wniosek pełnomocnika Gminy, a to przede wszystkim dlatego, że odpowiedź polegała na poparciu w całości skargi kasacyjnej, gdy tymczasem co do tej skargi odmówiono przyjęcia do rozpoznania (odpowiadający „nie wygrał” zatem sprawy), a ponadto odpowiedź nie ma charakteru merytorycznego o argumentacyjnego, a jest jedynie poparciem stanowiska skarżącego. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aj
4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 756/22 2022-05-20Czy wpis hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa na nieruchomości, na której znajduje się budynek, świadczy o braku woli władania nieruchomością jak właściciel, a tym samym o niespełnieniu przez Skarb Państwa przesł…
- III CSK 89/14 2014-05-09Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o wpis hipoteki przymusowej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się jedynie na oczywistą zasadność skargi, a nie…
- I CSK 222/18 2018-08-28Czy niezaspokojone zobowiązania osoby prawnej, która została wykreślona z rejestru po zakończeniu postępowania upadłościowego, wygasają, a jeśli nie, to czy mogą być przedmiotem obrotu, w kontekście hipoteki obciążającej…
- IV CSK 180/14 2014-09-25Czy w sprawie, w której hipoteka przymusowa łączna została ustanowiona na całej nieruchomości, a następnie wydzielono jej część, a także czy wpis hipotek przymusowych na całej nieruchomości po sprzedaży licytacyjnej jej…
- I CSK 1016/14 2015-06-16Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej na kwotę przewyższającą 100% ustalonej należności podatkowej, ale mieszczącą się w limicie 150% tej należności, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na ocz…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 336§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy