III CZ 282/24

PostanowienieIzba Cywilna2025-02-11

Skład orzekający: Krzysztof Grzesiowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę, a nie przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne w postępowaniu przed Sądem Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, uznając je za niedopuszczalne. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Przymus ten dotyczy wszystkich czynności procesowych, w tym wniesienia zażalenia na postanowienie sądu niższej instancji, chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 871 § 2 k.p.c. Brak wykazania przez stronę przesłanek zwalniających z tego przymusu skutkuje odrzuceniem czynności jako niedopuszczalnej.
Stan faktyczny
B.P. złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach, które odrzuciło jej skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu. B.P. złożyła zażalenie osobiście, nie podpisała go i nie skorzystała z pomocy adwokata lub radcy prawnego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

III CZ 282/24 POSTANOWIENIE 11 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 lutego 2025 r. w Warszawie zażalenia B.P. na postanowienie Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach z 15 października 2024 r., V WSC 1/24, w sprawie z wniosku M.W. z udziałem B.P. i Prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Południe w Katowicach o wydanie małoletniej O. W., odrzuca zażalenie. [P.L.] UZASADNIENIE 1. Sąd Rejonowy Katowice - Zachód w Katowicach postanowieniem z 15 października 2024 r. odrzucił skargę B.P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Katowica – Zachód w Katowicach z 3 marca 2022 r. w sprawie V Nsm 1093/21 o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Warszawa Praga – Południe w Warszawie. 2. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła osobiście B.P., która nie podpisała złożonego zażalenia (pismo z 12 listopada 2024 r. – k. 1524). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które III CZ 282/24 2 obejmuje również czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, a podejmowane przed sądem niższej instancji. Wskazanego przepisu nie stosuje się jedynie w postępowaniu o zwolnienie o kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 871 § 2 k.p.c.). Przepisu nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (art. 871 § 3 k.p.c.). 4. Przymus adwokacko - radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. 5. Przewidziany w art. 871 § 1 k.p.c. przymus adwokacko - radcowski pozbawia strony zdolności postulacyjnej i wyłącza możliwość do samodzielnego (osobistego) podejmowania czynności procesowych przed Sądem Najwyższym, a wykazanie przesłanek z art. 871 § 2 k.p.c. zwalniających stronę z przymusu adwokacko - radcowskiego obciąża skarżącego, który powinien to wykazać podejmując czynność procesową objętą tym przymusem. Należy podkreślić, że ustalenie, czy skarżący posiada kwalifikacje prawnicze, o których mowa w art. 871 § 2 k.p.c. na chwilę samodzilenego dokonania czynności procesowej objętej przymusem adwokacko - radcowskim nie należy do Sądu Najwyższego. 6. W związku z powyższym wniesione przez skarżącą zażalenie podlegało odrzuceniu a limine jako niedopuszczalne (art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). [P.L.] r.g. III CZ 282/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 871 § 3 KPCart. 3986 § 3art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy