III CZ 326/23
PostanowienieIzba Cywilna2024-01-11
Skład orzekający: Krzysztof Grzesiowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione osobiście przez dłużnika w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia referendarza sądowego, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Zażalenie wniesione osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, dotyczącym skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia referendarza sądowego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wynika to z obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., który wyłącza możliwość samodzielnego podejmowania czynności procesowych przez stronę, chyba że zachodzą wyjątki określone w przepisach.Stan faktyczny
Dłużnik M.S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia referendarza sądowego. Sąd Rejonowy odrzucił tę skargę. Dłużnik złożył osobiście zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 326/23 POSTANOWIENIE 11 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 stycznia 2024 r. w Warszawie zażalenia M.S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z 21 lipca 2023 r., I WSC 1/23 (I Co 431/22), w sprawie z wniosku wierzyciela M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. z udziałem dłużnika M.S. na czynności komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rawie Mazowieckiej w sprawie egzekucyjnej […], w przedmiocie skargi M.S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia referendarza sądowego z 30 marca 2023 r., odrzuca zażalenie. (K.W.) UZASADNIENIE 1. Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej postanowieniem z 21 lipca 2023 r. odrzucił skargę dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. 2. Dłużnik zaskarżył to postanowienie zażaleniem podpisanym osobiście. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. Zażalenie podlegało odrzuceniu.
III CZ 326/23 2 4. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, obejmuje ono również czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji. Wskazanego przepisu nie stosuje się jedynie w postępowaniu o zwolnienie o kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 871 § 2 k.p.c.). Przepisu nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (art. 871 § 3 k.p.c.). 5. Przymus adwokacko - radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. 6. Przewidziany w art. 871 § 1 k.p.c. przymus adwokacko - radcowski pozbawia strony zdolności postulacyjnej i wyłącza możliwość strony do samodzielnego (osobistego) podejmowania czynności procesowych. Oznacza to, że czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym nie wywołują żadnych skutków prawnych. 7. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie to ma charakter nieusuwalny. 8. Żaden z wyjątków przewidzianych w art. 871 § 2 i 3 k.p.c. nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. 9. Wniesione przez skarżącego zażalenie, sporządzone osobiście, podlegało zatem odrzuceniu jako niedopuszczalne (art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
III CZ 326/23 3 Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.W.) [ał]
Powiązane orzeczenia
- III CZ 324/23 2024-01-11Czy zażalenie wniesione osobiście przez dłużnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, dotyczącym skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa proceso…
- II CZ 66/14 2014-11-06Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego w ramach postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone osobiście przez stronę bez zastępstwa adwokata lub radcy prawnego, podlega odrzu…
- I CZ 40/09 2009-07-16Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w którym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, podlega odrzuceniu?
- III CZ 147/25 2025-10-01Czy zażalenie złożone osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, dotyczącym skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu braku z…
- III CZ 71/24 2025-10-29Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę, a nie przez adwokata lub radcę prawnego, w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jest dopuszczalne przed Sądem Najwyższym?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 871 § 3 KPCart. 871 § 2art. 3986 § 3art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy