III CZ 374/23

III CZ 374/23 POSTANOWIENIE 14 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Maciej Kowalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 14 listopada 2024 r. w Warszawie zażalenia P. P. na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z 2 listopada 2023 r., I WSC 1/23, w sprawie z wniosku wierzyciela Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w G. z udziałem dłużnika P. P. o egzekucję, odrzuca zażalenie. (a.z.) UZASADNIENIE Postanowieniem z 2 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie odrzucił skargę dłużnika P. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – postanowienia referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie z 9 sierpnia 2023 r. wydanego w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny w G.. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z art. 4246 § 3 k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną z naruszeniem art. 871 § 1, spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. Ponadto podniósł, że według art. 7674 § 3 k.p.c. III CZ 374/23 2 w sprawach egzekucyjnych skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje. Zażalenie (nazwane skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia) na powyższe postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z 2 listopada 2023 r. sporządził samodzielnie dłużnik P. P. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Ustanowiony w tym przepisie przymus adwokacko - radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. Od zasady tej ustawodawca przewidział nieliczne wyjątki, które zostały wymienione w paragrafie 2 przywołanej regulacji. Według art. 871 § 2 k.p.c. przepisu § 1 nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Z okoliczności sprawy nie wynikało, aby skarżący należał do kręgu osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokatów lub radców prawnych, stosownie do art. 871 § 2 k.p.c. Skoro dłużnik nie posiada wymaganej prawem zdolności postulacyjnej, to jego zażalenie powinno być sporządzone i podpisane przez adwokata lub radcę prawnego. W świetle ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności postulacyjnej przed III CZ 374/23 3 Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem wniesionego środka prawnego a limine jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego usunięcia, nawet przez następczo ustanowionego zawodowego pełnomocnika procesowego (zob. postanowienie SN z 5 sierpnia 2024 r., III CZ 105/24). Skutki naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. reguluje ogólnie art. 130 § 5 k.p.c., a w odniesieniu do środków prawnych - w tym zażaleń do Sądu Najwyższego, obowiązują szczególne regulacje (art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 i art. 373 § 1 k.p.c.), które przewidują odrzucenie – jako niedopuszczalnego - zażalenia sporządzonego samodzielnie przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej. Z przytoczonych względów orzeczono, jak w sentencji. (a.z.) r.g.