III CZP 18/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz. Sędziowie: E. Mielcarek, J. Szachułowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Joanny B. przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej, Stowarzyszenie Spółdzielcze "Ż." w W. o 6.000 zł, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym następującego zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy w Warszawie postanowieniem z dnia 16 stycznia 1973 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy członek spółdzielni, który na podstawie postanowienia statutu skorzystał z pierwszeństwa przyjęcia do spółdzielni i uzyskał spółdzielcze prawo do lokalu po byłym członku, może opierając się na § 9 pkt 3 uchwały nr 82 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego z dnia 1 października 1968 r. w drodze sądowej domagać się pierwszeństwa użytkowania garażu po tymże byłym członku, w szczególności jeśli w drodze cesji nabył od niego wszelkie jego prawa i należności z tytułu wybudowania z własnych środków tego garażu oraz ma własny pojazd mechaniczny?"udzielił następującej odpowiedzi:Członek spółdzielni, który na podstawie postanowienia statutu korzystał z pierwszeństwa przyjęcia go do spółdzielni i uzyskał spółdzielcze prawo do lokalu po byłym członku, może domagać się w drodze sądowej zawarcia umowy najmu garażu z mocy pierwszeństwa przewidzianego w § 9 pkt 3 uchwały nr 82 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego z dnia 1 października 1968 r., w szczególności gdy ma własny pojazd mechaniczny. Uzasadnienie faktyczneUdzielenie odpowiedzi na przedstawione przez Sąd Wojewódzki Sądowi Najwyższemu pytanie prawne zależy od wyjaśnienia dwóch kwestii.Pierwsza z nich dotyczy charakteru i zakresu stosowania uchwały nr 82 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego z dnia 1 października 1968 r., druga zaś - to kwestia, czy wkład garażowy jako prawo majątkowe może być scedowany przez byłego członka na rzecz osoby przyjętej na członka spółdzielni.Przystępując do analizy przedstawionych wstępnie kwestii w celu udzielenia prawidłowej odpowiedzi, należy podnieść, że przepis art. 175 ustawy o spółdzielniach i ich związkach stanowi właściwą podstawę prawną do przyjęcia, iż wspomniana uchwała nr 82 obowiązuje zrzeszone w Centralnym Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego organizacje spółdzielcze, a w rozważanym wypadku obowiązuje w zakresie stosunków w niej unormowanych. Oznacza to, że stosunku wynikłe z budowy i używania garaży, jak również nabycie do nich uprawnień wiążą strony na podstawie cytowanej uchwały. Uchwała ta ma znaczenie normatywne i w zakresie objętych nią stosunków postanowienia jej stosuje się według zasad obowiązywania przepisów szczególnych. Według postanowień uchwały koszty budowy garażu pokrywane są w całości ze środków członków-najemców. W przypadku rozwiązania umowy najmu i zwolnienia garażu dotychczasowy jego użytkownik ma prawo do zwrotu wkładu garażowego zmniejszonego o wartość zużycia według zasad określonych w § 4 uchwały. Dlatego członek spółdzielni może przenieść nie tylko spółdzielcze prawo do lokalu wraz z wkładem budowlanym, ale również wkład garażowy, odpowiadający kosztom budowy garażu, zmniejszonym o wartość zużycia.Pierwszeństwo uzyskania garażu po byłym członku przysługuje osobie, która na podstawie postanowień statutu skorzysta z pierwszeństwa przyjęcia do spółdzielni mieszkaniowej i uzyska spółdzielcze prawo do lokalu po byłym członku. Skoro postanowienie § 9 ust. 3 cyt. uchwały ustala zasadę pierwszeństwa objęcia garażu w używanie, spółdzielnia nie może odmówić przejęcia garażu po byłym członku przez osobę przyjętą do grona członków na warunkach pierwszeństwa. Jeżeli nabywca spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego uzyskał prawo pierwszeństwa, to konsekwencją tego stanu rzeczy jest przyznanie mu prawa pierwszeństwa w uzyskaniu garażu. Dla realizacji tego uprawnienia ma także znaczenie posiadanie własnego pojazdu mechanicznego, gdyby bowiem członek spółdzielni nie dysponował pojazdem, mógłby garaż podnająć i czerpać stąd korzyści nie przewidziane w postanowieniach statutowych. Uprawnienie nowego członka spółdzielni-nabywcy wkładu garażowego do nawiązania stosunku najmu garażu, w razie odmowy spółdzielni zawarcia umowy najmu, może być realizowane przy zastosowaniu przepisu art. 64 k.c.