III CZP 62/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Gola (sprawozdawca). Sędziowie SN: T. Bukowski, T. Miłkowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Arkadiusza T. przeciwko Ivanowi C. o ustalenie ojcostwa i roszczenia z ojcostwem związane po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w (...) postanowieniem z dnia 22 października 1983 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy obowiązujący w (...) w (...), ul. (...), cennik pracy tłumaczy przysięgłych, uchwalony przez zarząd tej spółdzielni na podstawie § 9 uchwały nr 112 Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 1981 r. w sprawie rozwoju drobnej wytwórczości (M.P. Nr 15, poz. 120), może być uznany za normę urzędową w rozumieniu art. 10 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.)?"podjął następującą uchwałę:Cennik pracy tłumaczy przysięgłych uchwalony przez zarząd (...) w (...) w dniu 12 X 1982 r. nie stanowi normy urzędowej w rozumieniu art. 10 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.). Uzasadnienie faktyczneW sprawie z powództwa małoletniego Arkadiusza T., działającego przez matkę Krystynę T., zamieszkałego w (...), przeciwko Ivanowi C., zamieszkałemu na stałe na terenie (...), o ustalenie ojcostwa i alimenty, Sąd Rejonowy w (...) zwrócił się do Zespołu Tłumaczy Przysięgłych w (...) o sporządzenie tłumaczeń pliku pism na język czeski.Zespół Tłumaczy (...) w (...) przedstawił po dokonaniu tłumaczeń rachunek na kwotę 9.380 zł, licząc po 670 zł za 1 stronicę.Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia (...) przyznał biegłemu Joachimowi J. (tłumaczowi przysięgłemu technicznemu) wynagrodzenie za sporządzenie 14 stron maszynopisu tłumaczenia z języka polskiego na język czeski w kwocie 3.780 zł, tj. po 270 zł za stronicę tłumaczenia, na podstawie stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 sierpnia 1982 r. w sprawie wynagrodzenia tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 24, poz. 174).Powyższe postanowienie zażaleniem zaskarżyła (....) w (...) z wnioskiem o jego zmianę i podwyższenie przyznanego wynagrodzenia do kwoty 9.380 zł. Zarzucono, że stawki wynagrodzeń określone w rozporządzeniu z dnia 2 sierpnia 1982 r. nie mają mocy wiążącej w stosunku do Spółdzielni, która uprawniona jest do stosowania narzutów.W związku z tym zażaleniem Sąd Wojewódzki w trybie art. 391 § 1 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne, a mianowicie czy obowiązujący w (...) w (...) cennik pracy tłumaczy przysięgłych, uchwalony przez zarząd tej spółdzielni na podstawie § 9 uchwały nr 112 Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 1981 r. w sprawie rozwoju drobnej wytwórczości (M.P. Nr 15, poz. 120), może być uznany za normę urzędową w rozumieniu art. 10 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zasadnie Sąd Wojewódzki przyjął za punkt wyjścia swoich rozważań przepisy dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. nr 49, poz. 445 ze zm.), skoro jego art. 9 i nast. regulują problematykę wysokości wynagrodzeń tłumaczy przysięgłych, stanowiąc w art. 10 ust. 2, że w sytuacji, gdy wynagrodzenie takiego tłumacza określają normy urzędowe, stosuje się je do wynagrodzenia.Taką normę urzędową stanowią stawki wynagrodzeń tłumaczy przysięgłych określane przez Ministra Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji ustawowej przewidzianej w art. 142 § 2 prawa o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 1964 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Obecnie stawki wynagrodzeń tłumaczy przysięgłych określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 sierpnia 1982 r. w sprawie wynagrodzenia tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 24, poz. 174), które zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie z dnia 6 grudnia 1975 r. (Dz. U. Nr 43, poz. 221). W obowiązującym rozporządzeniu przyjęto stawkę wynagrodzenia za stronicę tłumaczenia z języka polskiego na "inny język europejski", a pod pojęcie to podpada także język czeski, w kwocie 270 zł.Zarząd (...) w (...) określił w uchwale z dnia (...) wyższe stawki wynagrodzeń dla "tłumaczeń przysięgłych", w danym przypadku na kwotę 670 zł, powołując się na przepis § 9 uchwały nr 112 Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 1981 r. w sprawie rozwoju drobnej wytwórczości (M.P. Nr 15, poz. 120). Podejmując taką uchwałę , zarząd spółdzielni przeoczył, że była ona pozbawiona podstawy normatywnej. Przede wszystkim przeoczono, że regulacje uchwały nr 112 Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 1981 r. opierają się - jak na to wskazuje wyliczenie aktów prawnych w jej preambule - między innymi na przepisach dekretu z dnia 3 czerwca 1953 r. o ustalaniu cen, opłat i stawek taryfowych (Dz. U. Nr 31, poz. 122), który po jego uchyleniu z dniem 9.III.1982 r. zastąpiła ustawa z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach (Dz. U. Nr 7, poz. 52). Przepisów tej ustawy nie stosuje się jednak między innymi do opłat ustalanych na podstawie odrębnych ustaw (por. art. 22 ust. 1 pkt 1 in fine).Ustawą taką w odniesieniu do wynagrodzeń tłumaczy przysięgłych - jak to wykazano wyżej - jest prawo o ustroju sądów powszechnych. Uregulowanie zawarte w art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach wyłączało zatem możliwość podejmowania przez zarząd spółdzielni wiążących uchwał w przedmiocie stawek wynagrodzeń tłumaczy przysięgłych zrzeszonych (do dnia 31 grudnia 1982 r.) w tej Spółdzielni. Do określania tych wynagrodzeń umocowany jest wyłącznie Minister Sprawiedliwości.Przemawiało to za udzieleniem odpowiedzi jak w sentencji.Ubocznie należy zauważyć, że w świetle regulacji przyjętej w art. 3 Umowy z dnia 14 lipca 1961 r. między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną o uregulowaniu obrotu prawnego w sprawach cywilnych, rodzinnych i karnych (Dz. U. z 1962 r. Nr 23, poz. 103) zbędne jest dokonywanie tłumaczeń niektórych pism sądowych (w obrocie między sądami) i dlatego należy ich zaniechać, by nie powodować zbędnych wydatków. Tłumaczenia takie będą natomiast konieczne, jeśli będą one podlegały doręczeniu stronie zamieszkałej na terytorium CSRS (por. art. 85 Umowy).