III K 675/57
WyrokIzba Cywilna1957-03-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara wymierzona oskarżonemu jest rażąco surowa, jeśli nie wszyscy współwinni popełnienia przestępstwa zostali pociągnięci do odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Kara wymierzona oskarżonemu może być uznana za rażąco surową, jeśli nie wszyscy współwinni popełnienia przestępstwa zostali pociągnięci do odpowiedzialności karnej. W takiej sytuacji konieczne jest wyczerpanie środków zmierzających do łącznego rozpoznania sprawy wszystkich sprawców oraz porównania ich win i wymierzonych kar, zanim oceni się współmierność kary.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za czyn, do którego popełnienia przyczyniły się również inne osoby. Obrona zarzuciła rażącą niewspółmierność kary, wskazując, że oskarżony poniósł „całą winę” z powodu niepociągnięcia do odpowiedzialności bezpośredniego sprawcy śmiertelnej katastrofy oraz dysponenta samochodu. Postępowanie wobec jednego ze współsprawców zostało wyłączone z powodu jego nieujęcia, a drugi współsprawca został pominięty w postępowaniu przygotowawczym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneCo się tyczy zarzutu rażącej niewspółmierności kary, wymierzonej oskarżonemu, to zauważyć należy co następuje: ocena współmierności kary występuje w różnych relacjach: współmierność kary może być oceniana m.in. porównaniem kar, wymierzonych różnym sprawcom czynów przestępnych, ściganych w jednej sprawie sądowej ze względu na faktyczny i logiczny związek czynów (przy uwzględnianiu - oczywiście - społecznej szkodliwości działania jak i elementów indywidualizujących stopień zawinienia). Obrona oskarżonego upatruje wadę wymiaru kary w sprawie niniejszej w tym, że oskarżony poniósł "całą winę" z powodu nie pociągnięcia do odpowiedzialności karnej osób współwinnych, a mianowicie bezpośredniego sprawcy śmiertelnej katastrofy - Sz. oraz dysponenta samochodu Św. G., jakkolwiek wszyscy trzej - każdy w inny sposób i w różnym stopniu - ponoszą winę za tragiczny wypadek.Zarzut ten nie jest pozbawiony elementów słuszności.W zasadzie każdy sprawca odpowiada za czyn własny w granicach własnego zawinienia, lecz może leżeć w interesie oskarżonego i prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, by wszyscy sprawcy przestępstwa byli pociągnięci do odpowiedzialności i ponieśli zasłużone kary.Postępowanie przeciwko Sz. zostało wyłączone ze sprawy niniejszej z powodu nie ujęcia Sz., aczkolwiek miejsce pracy i zamieszkania tegoż nie powinno nasuwać niepokonalnych trudności ze względu na dane, znajdujące się w aktach postępowania przygotowawczego, nie ma też w aktach sprawy śladu poszukiwania Sz. w drodze listów gończych.Podobnie w postępowaniu przygotowawczym pominięta została osoba Św. G., aczkolwiek istnieją podstawy do podejrzenia, że dopuścił się on przestępstwa jako dysponent samochodu.W tym stanie rzeczy przedwczesna jest odpowiedź na pytanie, czy kara, wymierzona oskarżonemu, jest rażąco surowa, albowiem nie zostały wyczerpane środki, zmierzające do łącznego rozpoznania sprawy wszystkich sprawców katastrofy oraz porównania ich win i wymierzonych im ewentualnie kar. Z tego powodu Sąd Najwyższy sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w celu postąpienia zgodnie z art. 305 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 60/74 1974-10-07Czy kara łączna orzeczona wobec oskarżonego, obejmująca karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, wysoką grzywnę, obowiązek pracy społecznej, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz dozór,…
- IV KR 324/73 1973-12-12Czy wymierzona kara pozbawienia wolności jest rażąco surowa, biorąc pod uwagę dobrowolne naprawienie szkody przez oskarżoną?
- IV KR 191/68 1968-10-22Czy kara wymierzona w najwyższym ustawowo dopuszczalnym wymiarze, z uwzględnieniem art. 291 k.k., jest rażąco niewspółmierna do przypisanego czynu, biorąc pod uwagę okoliczności obciążające i łagodzące?
- V KRN 215/72 1972-06-20Czy kara 3 lat pozbawienia wolności i zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, orzeczone za nieumyślne spowodowanie śmierci i narażenie na niebezpieczeństwo, są rażąco niewspółmierne do stopnia społeczneg…
- Rw 582/75 1975-11-12Czy rażąca niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności do przypisanego oskarżonemu czynu przestępnego i stopnia jego zawinienia, uzasadniona niedostatecznym uwzględnieniem przyczynienia się do wypadku przez inn…
Powołane przepisy
art. 305 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.