III PRN 17/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Brzeziński. Sędziowie: T. Kasiński (sprawozdawca), S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Michała P. przeciwko Hucie "W" w W. o odszkodowanie na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia byłego Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 10 kwietnia 1975 r.uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Powiatowego dla m.st. Warszawy z dnia 17 lutego 1975 r. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód dochodzi odszkodowania w związku z chorobą zawodową, twierdząc, że z winy pozwanej zapadł na chorobę zawodową, która ujawniła się przed 1968 r.Zaskarżonym postanowieniem były Sąd Powiatowy dla m.st. Warszawy przekazał sprawę do rozpoznania zakładowej komisji rozjemczej, stojąc na stanowisku, że skoro pozew wniesiony został po dniu 1 stycznia 1975 r., to wobec treści art. 248 kodeksu pracy sąd powszechny nie jest właściwy do rozpoznania zgłoszonego roszczenia.Były Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy podzielił to stanowisko i oddalił zażalenie powoda.Od powyższych orzeczeń Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie art. 242 i art. 248 § 1 kodeksu pracy oraz art. 463 § 1 k.p.c.Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Skoro powód opierał swe roszczenia na zdarzeniu sprzed wejścia w życie nowych zasad odpowiedzialności zakładów pracy za wypadki przy pracy i choroby zawodowe, to zarówno oceny materialnoprawnej, jak i trybu ich dochodzenia dokonuje się według przepisów poprzednio obowiązujących wobec niedziałania wstecz ustaw z 1968 r. Takim przepisem był art. 24 dekretu o p.z.e. z 1954 r., według którego przesłanką odpowiedzialności za poniesiony przez pracownika uszczerbek zdrowia było naruszenie przez zakład obowiązków wynikających z przepisów o ochronie życia i zdrowia pracowników, a więc czyn niedozwolony w rozumieniu art. 134 k.z., a później art. 415 k.c.Oparte na tej podstawie prawnej roszczenia nie są roszczeniami ze stosunku pracy. Do dochodzenia tego rodzaju roszczeń właściwa była droga sądowa i ten tryb dochodzenia roszczeń pozostał aktualny również po dniu 1.I.1968 r., jak to stwierdzają też wytyczne SN z 1970 r. w sprawie dochodzenia przed sądami powszechnymi odszkodowań za następstwa wypadków przy pracy lub chorób zawodowych po wprowadzeniu systemu świadczeń ustawą z dnia 23 stycznia 1968 r.Sytuacji tej nie zmieniło wejście w życie kodeksu pracy. Do dochodzenia roszczeń o wynagrodzenie szkód spowodowanych utratą zdrowia w wyniku zdarzeń powstałych przed dniem 1.I.1968 r. właściwa jest droga procesu cywilnego również po wejściu w życie kodeksu pracy. Artykuł 248 tego kodeksu pracy przewidujący rozpoznawanie przez zakładowe komisje rozjemcze spraw o świadczenia przysługujące od zakładu pracy w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową dotyczy dochodzenia świadczeń na podstawie przepisów ustawy wypadkowej i rozporządzeń wykonawczych z 1968 r., co odpowiada zresztą stanowi poprzedniemu, sprawy bowiem tego rodzaju rozpoznawały poprzednio istniejące komisje rozjemcze na mocy art. 16 ust. 3 ustawy wypadkowej i komisje te stały się zakładowymi komisjami rozjemczymi w rozumieniu kodeksu pracy zgodnie z art. XIX § 1 przep. wprow. k.p. Nie może zaś stanowić podstawy do przyjęcia właściwości komisji rozjemczych wstępna klauzula art. 248, iż rozpatrują one sprawy ze stosunku pracy, skoro roszczenia wywodzące się ze zdarzeń sprzed 1968 r. nie miały charakteru - jak wyżej nadmieniono - spraw ze stosunku pracy.Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego, jak również postanowienie Sądu Powiatowego podlegały uchyleniu, a sprawa przekazania według właściwości Sądowi Rejonowemu dla m.st. Warszawy.