IV CO 47/55

SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu w sprawie z powództwa Marcina B. przeciwko Pomocniczej Spółdzielni Rzemieślniczej Ogólnobranżowej w K. o zapłatę, do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c. zagadnienia prawnego:"Czy pomocnicze spółdzielnie rzemieślnicze lub usługowe uchodzą za spółdzielnie pracy, których przedsiębiorstwa są wyłączone spod działania przepisów dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych?"udzielił następującej odpowiedzi:"Przedsiębiorstwo, prowadzone przez pomocnicze spółdzielnie rzemieślnicze nie są wyłączone z mocy § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1954 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 69) spod działania przepisów dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych (Dz. U. Nr 10, poz. 35)."Uzasadnienie faktyczneZ mocy § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1954 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 69) spod działania przepisów dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych (Dz. U. Nr 10, poz. 35) zostały wyłączone przedsiębiorstwa prowadzone przez spółdzielnie pracy. Wyłączenie to, jako wprowadzające wyjątek od właściwości rzeczowej wymienionych komisji, nie podlega wykładni rozszerzającej. Nie rozciąga się więc na pomocnicze spółdzielnie rzemieślnicze, gdyż w świetle przepisów ich statutu wzorcowego nie są one spółdzielniami pracy. Członkami pomocniczych spółdzielni rzemieślniczych są przede wszystkim członkowie cechu, prowadzący zakłady rzemieślnicze jako indywidualni właściciele środków produkcji oraz osoby zatrudnione w tych zakładach, a podstawowym zadaniem wymienionych spółdzielni jest przygotowanie jej członków do wyższych uspołecznionych form gospodarowania. To zadanie różni się od celu przyświecającego spółdzielniom pracy, które zatrudniają swych członków we wspólnym gospodarstwie prowadzonym w oparciu o uspołecznione środki produkcji. Nadto statut wzorcowy pomocniczych spółdzielni rzemieślniczych nie zawiera przepisów, które by normowały prawa i obowiązki członków tych spółdzielni na zasadach spółdzielczego stosunku pracy.Z tych względów pomocnicze spółdzielnie rzemieślnicze nie mogą być poczytywane za spółdzielnie pracy w rozumieniu § 1 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1954 r. w sprawie wyłączenia niektórych kategorii przedsiębiorstw uspołecznionych spod działania przepisów dekretu o zakładowych komisjach rozjemczych oraz rozciągnięcia przepisów tego dekretu na państwowe gospodarstwa rolne i państwowe ośrodki maszynowe (Dz. U. Nr 18, poz. 69).