III CR 101/57
PostanowienieIzba Cywilna1957-09-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spory ze stosunku pracy powstałe przed wejściem w życie dekretu o zakładowych komisjach rozjemczych, ale wniesione do sądu po jego wejściu w życie, podlegają rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że spory ze stosunku pracy, bez względu na czas ich powstania, podlegają rozpoznaniu przez zakładowe komisje rozjemcze od dnia wejścia w życie dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. (tj. od 1 maja 1954 r.), jeśli pozew został wniesiony po tej dacie. Decydujące znaczenie ma moment wniesienia pozwu, a nie data powstania sporu. Wyjątek stanowiły sprawy wszczęte w sądzie przed 1 maja 1954 r.Stan faktyczny
Powód Wilhelm B. wniósł pozew przeciwko Hucie "Bobrek" o zapłatę odszkodowania za bezzasadne zwolnienie z pracy. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew, uznając, że sprawa podlega rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą. Powód wniósł rewizję, argumentując, że dochodzone roszczenie dotyczy okresu sprzed wejścia w życie dekretu o zakładowych komisjach rozjemczych oraz że w momencie wniesienia pozwu nie był już pracownikiem Huty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Resich (sprawozdawca). Sędziowie: S. Piotrowski, S. Strzelczyk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wilhelma B. przeciwko Hucie "Bobrek" w Bobrku o zapłatę 17.498,04 zł, po rozpoznaniu rewizji powoda od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 10 stycznia 1957 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 10 stycznia 1957 r. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew Wilhelma B. przeciwko Hucie "Bobrek" o zapłatę kwoty 17.498,04 zł tytułem odszkodowania za bezzasadne zwolnienie z pracy ze względu na to, że dochodzone roszczenie podlega rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą.Od powyższego postanowienia powód wniósł rewizję, błędnie nazwaną zażaleniem, domagając się uchylenia tego postanowienia i zarzucając, że powód dochodzi należności za czas od dnia 5 grudnia 1953 r., a więc z okresu przed wejściem w życie dekretu z dnia 24 lutego 1954 r., a nadto że powód w momencie wniesienia pozwu, tj. dnia 8 października 1956 r., nie był już pracownikiem pozwanej Huty.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 17 pkt 1 dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych (Dz. U. Nr 10, poz. 35) dekret ten wszedł w życie z dniem 1 maja 1954 r. Od tego przeto dnia spory ze stosunku pracy w przedsiębiorstwach uspołecznionych bez względu na czas ich powstania podlegają rozpoznaniu zakładowych komisji rozjemczych (art. 1 cyt. dekr.). Stanowisko to odpowiada ogólnej zasadzie przyjętej przy stosowaniu norm prawa procesowego w czasie, że odnośnie do czynności procesowych stosuje się to prawo procesowe, które obowiązuje w czasie dokonania tych czynności. Obojętna natomiast jest data tych stosunków prawnomaterialnych, które doprowadziły do dokonania tej czynności procesowej. Przy wniesieniu więc pozwu decyduje data jego wniesienia, a nie data konfliktu, który doprowadził do procesu. Takie też stanowisko zajął ustawodawca w cyt. art. 17, wprowadzając w punkcie 2 tegoż przepisu wyjątek co do spraw wszczętych w sądzie przed dniem 1 maja 1954 r. Gdyby dekret ten miał mieć zastosowanie tylko do sporów wynikających ze stosunków pracy powstałych po jego wejściu w życie, wyjątek ten byłby niepotrzebny, wszystkie bowiem spory dotyczące dawniejszych stosunków podlegały jurysdykcji sądowej.Okoliczność właśnie, że z dniem 1 maja 1954 r. komisje rozjemcze miały rozpoznawać również sprawy dawniejsze, spowodowała potrzebę wprowadzenia punktu 3 art. 17 - w nawiązaniu do terminów przewidzianych w art. 6 tegoż dekretu.Nadmienić również należy, że okoliczność, iż wnioskodawca w momencie wniesienia wniosku nie jest już pracownikiem danego zakładu, jest bezprzedmiotowa, gdyż właśnie decyduje moment wniesienia wniosku dotyczący sporu powstałego już uprzednio.W tych warunkach rewizję należało uznać za nieuzasadnioną.
Powiązane orzeczenia
- IV CR 980/56 1957-03-29Czy przepis art. 6 dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych, dotyczący terminów zgłaszania wniosków, ma zastosowanie w postępowaniu sądowym, które jest kontynuacją postępowania przed zakładową…
- I CO 20/58 1958-11-17Czy w sprawie przekazanej sądowi na podstawie art. 10 ust. 2 dekretu o zakładowych komisjach rozjemczych dopuszczalne jest rozszerzenie powództwa o roszczenia oparte na tej samej podstawie prawnej, które stały się wymaga…
- III CO 33/61 1962-02-21Czy sąd może merytorycznie rozpoznać sprawę ze stosunku pracy, która została przekazana przez zarząd główny związku zawodowego do sądu, mimo że pracownik nie dochował terminu z art. 6 dekretu o zakładowych komisjach rozj…
- III CR 804/55 1955-07-10Czy pozew wniesiony do sądu o roszczenie podlegające rozpoznaniu przez zakładową komisję rozjemczą należy w myśl art. 207 k.p.c. odrzucić, czy też dopuszczalne jest przekazanie sprawy właściwej komisji rozjemczej?
- IV CR 507/56 1956-12-05Czy orzeczenie zarządu głównego właściwego związku zawodowego, które zmieniło częściowo orzeczenie zakładowej komisji rozjemczej i oddaliło częściowo żądanie pracownika, wiąże strony z mocy dekretu z dnia 24 lutego 1954…
Powołane przepisy
art. 17 pkt 1art. 1art. 17art. 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.