IV CR 507/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Marowski. Sędziowie: S. Białek (sprawozdawca), B. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Bronisława S. przeciwko Zarządowi Portu Gdynia o 5.335 zł 20 gr, na skutek rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego w Gdyni z dnia 14 listopada 1955 r. i przekazania przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego:"Czy orzeczenie zarządu głównego właściwego związku zawodowego, którym zarząd ten zmienił częściowo orzeczenie zakładowej komisji rozjemczej i oddalił częściowo żądanie pracownika, wiąże strony z mocy dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 35)?"przejął sprawę do rozpoznania we własnym zakresie, zaskarżony wyrok uchylił i pozew odrzucił.Uzasadnienie faktycznePowód wystąpił przed Zakładową Komisją Rozjemczą przy Zarządzie Portu Gdynia o zasądzenie od pracodawcy - Zarządu Portu w Gdyni zaległych należności za pracę z odsetkami. Orzeczeniem tej komisji z dnia 24 lutego 1955 r. uwzględniono żądanie powoda z określeniem odsetek przez powoda żądanych na 8%. W następstwie zaskarżenia tego orzeczenia przez pracodawcę Zarząd Główny Zw. Zaw. Prac. Żeglugi PRL w Gdańsku orzeczeniem z dnia 18 lutego 1955 r. zatwierdził orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej co do zasądzonego na rzecz wnioskodawcy kapitału, oddalił zaś "przyznane mu odsetki".Powód ponowił wniosek o przyznanie mu od pracodawcy odsetek przed Zakładową Komisją Rozjemczą, ta zaś orzeczeniem z dnia 15 lipca 1955 r. postanowiła przekazać sprawę sądowi, nie mogąc osiągnąć jednomyślności potrzebnej do jej merytorycznego załatwienia.W postępowaniu przed Sądem Powiatowym w Gdyni zarzuciła strona pozwana, że sprawa zastała już prawomocnie rozstrzygnięta wspomnianym orzeczeniem Zarządu Głównego Zw. Zaw. Prac. Żeglugi PRL w Gdańsku, który oddalił roszczenie powoda o odsetki.Sąd Powiatowy wyrokiem z dnia 14 listopada 1955 r. roszczenie powoda uwzględnił, zasądzając na jego rzecz z tytułu odsetek kwotę 5.335 zł 20 gr. Sąd Wojewódzki w Gdańsku powołany do rozpoznania sprawy na skutek rewizji strony pozwanej przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przedstawione na wstępie zagadnienie prawne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania we własnym zakresie i zważył, co następuje:Z mocy postanowień art. 11 dekretu z dnia 24 lutego 1954 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 35) zarząd główny związku zawodowego może jako instancja odwoławcza zaskarżone do niego orzeczenie zakładowej komisji rozjemczej zatwierdzić lub uchylić. Okoliczność jednak, że z przekroczeniem uprawnień zarząd główny dokonał w zaskarżonym orzeczeniu zmian merytorycznych, nie upoważnia jeszcze do uważania takiego orzeczenia za nie istniejące, zostało ono bowiem wydane przez władzę powołaną do orzekania w sprawie. Analogicznie do orzeczenia zakładowej komisji rozjemczej również i orzeczenie zarządu głównego związku zawodowego może być zaskarżone w myśl postanowień art. 13 cytowanego dekretu, a powód mógł, jeżeli czuł się istotnie pokrzywdzony oddaleniem żądania odsetek, spowodować zaskarżenie odpowiednimi wnioskami u Prokuratora Generalnego.Nie uchylone w przewidzianym przepisami prawnymi trybie orzeczenie korzysta z powagi prawomocności przewidzianej w art. 12 dekretu, choćby nawet wydane zostało z naruszeniem istotnych przepisów prawa. Cytowany dekret nie wprowadza w tym względzie wyjątków od zasady obowiązującej zarówno w postępowaniu przed sądami (art. 365-368 k.p.c.), jak i w postępowaniu administracyjnym (art. 73 oraz 100-101 rozp. o post. adm.). Dopóki wydane w sprawie rozstrzygnięcie obowiązuje, nie można rozstrzygniętej nim sprawy ponawiać. Skutek ten jest tak istotny i zgodny z zasadami obowiązującego prawa, że rozumie się sam przez się jako następstwo materialnej prawomocności nadanej, jak już wspomniano, i orzeczeniom zapadłym w postępowaniu uregulowanym cytowanym dekretem.Z przedstawionych rozważań wynika, że Sąd Powiatowy rozpoznał sprawę powoda z naruszeniem zarówno postanowień art. 12 dekretu, jak i art. 207 § 1 k.p.c., w związku z czym wyrok wydany w sprawie dotknięty jest nieważnością z art. 371 § 2 pkt 3 k.p.c.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy z mocy powołanego przepisu oraz postanowień art. 388 § 1 i 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji.