IV CR 1210/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: Z. Wasilkowska, Z. Wiszniewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana S. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 1958 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym 8.II.1957 r. powód domagał się zobowiązania pozwanego Skarbu Państwa do zwrotu sygnetu lub zasądzenia kwoty 20.000 zł jako jego równowartości. Powód twierdził, że w lutym 1951 r. Lotna Brygada Ochrony Skarbowej w G. zajęła sygnet powoda, następnie przekazała go Wydziałowi Finansowemu i mimo że powód nie miał żadnych zaległości podatkowych, Wydział Finansowy sprzedał sygnet na pokrycie rzekomych zaległości podatkowych powoda.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo z tym uzasadnieniem, że powód miał zaległości podatkowe, a jego sygnet został przez Wydział Finansowy zajęty w celu pokrycia tych zaległości i sprzedany za kwotę 3.500 - 4.000 zł, która to kwota odpowiada wartości sygnetu, powód zatem nie poniósł żadnej szkody.Rewizja powoda oparta jest na zarzucie, że nie zalegał on z żadnymi podatkami oraz że postępowanie Wydziału Finansowego nie było oparte na żadnym prawomocnym tytule, sygnet wiec nie powinien był ulec zajęciu lub konfiskacie.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Pomijając dalsze nasuwające się kwestie, wystarczy stwierdzić, że - jak to wnika z samej rewizji - czynności Wydziału Finansowego, które miały powodowi wyrządzić szkodę, były czynnościami państwowego aparatu przymusu, dokonanymi przed wejściem w życie ustawy z 15.XI.1956 r. o odpowiedzialności Państwa (Dz. U. Nr 54, poz. 243), a więc w okresie, w którym Państwo nie ponosiło odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną takimi czynnościami. Chodzi więc przede wszystkim o to, czy zachowany został termin 3-letni z art. 6 ust. 2 powołanej ustawy.Termin 3-letni przewidziany w art. 6 ust. 2 powołanej ustawy z 1956 r. jest terminem samoistnym, nie wiążącym się z przepisem art. 283 k.z. W szczególności więc obojętna jest chwila, w której poszkodowany dowiedział się o szkodzie (art. 283 § 2 k.z.). Termin 3-letni z art. 6 ust. 2 ustawy z 15.XI.1956 r. zaczyna biec - zgodnie z zasadą ogólną (art. 108 p.o.p.c.) - od chwili wyrządzenia szkody, gdyż ta właśnie chwila zbiegałaby się z wymagalnością roszczenia odszkodowawczego, gdyby w owym czasie Państwo odpowiadało za szkodę.Termin 3-letni z art. 6 ust. 2 należy więc w niniejszej sprawie liczyć od dnia zbycia przez Wydział Finansowy niewiadomej osobie zajętego sygnetu powoda. Dokładna data jest wprawdzie nieznana, ale w aktach Prokuratury miasta i powiatu gdańskiego znajduje się pismo Wydziału Finansowego z 19.III.1952 r. zawiadamiające, że sygnet powoda "został sprzedany w drodze komisu". Wynika stąd, że termin powyższy zaczął biec od daty w każdym razie wcześniejszej niż dzień 19.III.1952 r. Skoro zatem w chwili wejścia w życie powołanej wyżej ustawy (28.XI.1956 r.) termin ten już upłynął, to powództwo już z tej przyczyny nie może być uwzględnione.Kwestia zaś, czy powód mógłby się skutecznie zwrócić do organu finansowego o zwrot nadpłaty, nie podlega rozpoznaniu przez sądy (art. 2 k.p.c.).Skoro więc zaskarżony wyrok w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, rewizja ulega oddaleniu.