IV CZ 50/19
PostanowienieIzba Cywilna2019-06-28
Skład orzekający: Marian Kocon, Monika Koba, Roman Trzaskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bez nierozpoznania istoty sprawy, uzasadnia zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394(1) § 1(1) k.p.c.?Ratio decidendi
Zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394(1) § 1(1) k.p.c. przysługuje w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jednakże celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych. Samo wskazanie przez sąd drugiej instancji na możliwość innej oceny prawnej lub potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia zarzutu nierozpoznania istoty sprawy i nie może prowadzić do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.Stan faktyczny
Powód M. F. wniósł pozew przeciwko Gminie P. o zapłatę, a Gmina P. wniosła pozew wzajemny przeciwko M. F. o zapłatę. Sąd Okręgowy wydał wyrok, który następnie został uchylony przez Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2019 r. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego zażaleniem do Sądu Najwyższego, domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego orzeczeniu kończącemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 50/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Monika Koba SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa M. F. przeciwko Gminie P. o zapłatę oraz z powództwa wzajemnego Gminy P. przeciwko M. F. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 czerwca 2019 r., zażalenia powoda (pozwanego wzajemnego) na wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt I AGa (…), uchyla zaskarżony wyrok; rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawia orzeczeniu kończącemu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 marca 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) uchylił wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 grudnia 2017 r., w sprawie z powództwa M. F. przeciwko Gminie P. o zapłatę oraz w sprawie z powództwa wzajemnego Gminy P. przeciwko M. F., o zapłatę.
2 Orzeczenie zaskarżył powód (pozwany wzajemny), wnosząc o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 193/12, niepubl.). Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. W sprawie taka sytuacja nie występuję. Sąd Okręgowy przeprowadził dowody, które uznał za potrzebne dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonał też szczegółowej oceny kwestii prawnych uznanych za istotne w sprawie. Natomiast Sąd Apelacyjny wskazał jedynie na możliwość innej oceny prawnej skutków podpisania przez strony protokołu odbioru z dnia 28 października 2011 r. oraz wynikającą stąd potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego. Takie stanowisko Sądu Apelacyjnego nie uzasadnia zarzutu nierozpoznania istoty sprawy, tym samym nie może prowadzić do uchylenia wyroku Sądu Okręgowego na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. jw
Powiązane orzeczenia
- V CZ 57/20 2020-10-29Czy uchylenie przez sąd drugiej instancji postanowienia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę i dokonał oceny prawnej, stanowi pod…
- IV CZ 41/18 2018-10-18Czy zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdy zarzucono naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.…
- V CZ 15/14 2014-03-26Czy uchylenie przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. jest uzasadnione, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania ma…
- V CZ 100/18 2019-01-31Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd drugiej instancji, uzasadniające uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, może być podstawą do uwzględnienia zażalenia na takie o…
- V CZ 95/14 2015-01-20Czy zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu nier…
Powołane przepisy
art. 3941 § 11 KPCart. 386 KPCart. 386 § 4 KPC§ 11§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy