V CZ 100/18

PostanowienieIzba Cywilna2019-01-31

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Marian Kocon, Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd drugiej instancji, uzasadniające uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, może być podstawą do uwzględnienia zażalenia na takie orzeczenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że celem zażalenia do Sądu Najwyższego na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest kontrola prawidłowości uchylenia. Nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów. Samo wskazanie przez sąd drugiej instancji na możliwość innej kwalifikacji prawnej roszczenia i potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego nie uzasadnia zarzutu nierozpoznania istoty sprawy i nie może prowadzić do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
Stan faktyczny
Powód K. Z. wniósł pozew o zapłatę przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. Sąd Okręgowy w G. wydał wyrok w tej sprawie. Sąd Apelacyjny w […] uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pozwany złożył zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 100/18 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa K. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 stycznia 2019 r., zażalenia pozwanego na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt V ACa […], uchyla zaskarżony wyrok. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 września 2018 r. Sąd Apelacyjny w […] uchylił wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 kwietnia 2017 r., w sprawie z powództwa K. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W., o zapłatę. Orzeczenie zaskarżył pozwany, wnosząc o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazani; sprawy do ponownego rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowość uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Taka konstrukcja oznacza, że Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie może oceniać stanowiska sądu drugiej instancji co do meritum sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r., II C 26/13, niepubl.). Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. W sprawie taka sytuacja nie występuje. Sąd Okręgowy przeprowadził dowody, które uznał za potrzebne do jej rozstrzygnięcia, dokonał też szczegółowej oceny kwestii prawnych uznanych za istotne. Natomiast Sąd Apelacyjny wskazał jedynie na możliwość rozważenia innej kwalifikacji prawnej roszczenia powoda oraz wynikającą stąd potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego. Takie stanowisko Sądu Apelacyjnego nie uzasadnia zarzutu nierozpoznania istoty sprawy, tym samym nie może prowadzić do uchylenia wyroku Sądu Okręgowego na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. 3 Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 11 KPCart. 386 KPCart. 386 § 4 KPC§ 11§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy