IV K 383/59

SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy J.M., osk. z art. 38 mkk, z powodu rewizji, założonej przez oskarżonego, na podstawie art. 375, art. 383 pkt 3, art. 388 § 1 i art. 439 k.p.k.,1) uchylił zaskarżony wyrok,2) oskarżonego uznał za winnego, że usiłował przemocą zmusić S.P. do nienależnego mu świadczenia w postaci 500 zł i 1 kg pomidorów w ten sposób, że będąc w posiadaniu odcinka kontrolnego z wkładki do pozwolenia na prowadzenie pojazdów mechanicznych S.P., uzależnił wydanie tego odcinka żonie S.P. - k.p. od otrzymania wymienionej korzyści majątkowej - i za ten czyn na mocy art. 23 § 1 i art. 251 k.k. oraz art. 42 § 2 k.k. skazał oskarżonego na 8 miesięcy więzienia i 1.000 zł grzywny z zamianą w razie nieściągalności na 20 dni więzienia.Sąd Wojewódzki uznał J.M. za winnego, że w lipcu i sierpniu 1959 r., powołując się na swój wpływ na pracowników KW MO, podjął się pośrednictwa w uzyskaniu przez S.P. odłączonego przez służbę ruchu drogowego MO odcinka kontrolnego z wkładki do pozwolenia S.P. na prowadzenie pojazdów mechanicznych i w zamian żądał kwoty 500 zł i 1 kg pomidorów. Za czyn ten J.M. na mocy art. 38 mkk i art. 42 § 2 k.k. skazany został na 8 miesięcy więzienia i 1.000 zł grzywny.Rewizja oskarżonego zarzuciła wyrokowi: 1) błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, przez przyjęcie, że J.M. rzeczywiście żądał korzyści, a nie w formie żartobliwej, a przez to - 2) błędne zakwalifikowanie czynu J.M. z art. 38 mkk, a nie ewentualnie z art. 264 k.k. oraz 3) wymierzenie kary rażąco niewspółmiernej do przypisanego czynu, szczególnie - przez niezastosowanie przepisu art. 61 k.k.Uzasadnienie faktyczneRewizja J.M. zawiera częściowo słuszne zarzuty. Nie można zgodzić się z twierdzeniem rewizji, że J.M. żądanie swoje postawił świadkowi K.P. w formie żartobliwej. Zeznania tego świadka, jak i potwierdzające je zeznania świadków Ch. i W. w niczym nie uprawdopodobniają tego twierdzenia i ustalenia Sądu Wojewódzkiego co do faktu żądania są prawidłowe.Sąd Wojewódzki jednak przyjął, że zamiarem J.M. objęte były oba elementy przestępstwa z art. 38 mkk, a więc i podjęcie się pośrednictwa w załatwieniu sprawy urzędowej przy powołaniu się na swój wpływ na urzędnika, jak i żądanie za to korzyści. Materiał dowodowy w sprawie, a szczególnie zeznania świadka W., nie pozwala na przyjęcie, aby J.M. zamiarem swoim obejmował żądanie korzyści za pośrednictwo przy odzyskaniu rzeczonego odcinka. Dlatego też należy uznać, że czyn J.M. nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 38 mkk.Wniosek rewizji o zakwalifikowanie czynu J.M. z art. 264 k.k. nie jest trafny. W czynie tym brak jest elementu wprowadzenia S.P. w błąd lub wyzyskania jego błędu w celu doprowadzenia go do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem.Czyn J.M. wypełnia znamiona przestępstwa z art. 251 k.k., gdyż zamiarem jego było zmuszenie S.P. do udzielenia nienależnego oskarżonemu świadczenia przemocą, polegającą na uzależnieniu wydania rzeczonego odcinka od otrzymania żądanych 500 zł i 1 kg pomidorów. Przemoc tę, skierowaną przeciwko rzeczy, należy uznać za wystarczającą, gdyż była ona środkiem zmuszenia S.P. Zamierzonego zaś celu oskarżony nie osiągnął jedynie wskutek tego, że k.p. nie miała pieniędzy i nie chciała działać bez porozumienia z mężem.Przechodząc do zagadnienia wymiaru kary, jako okoliczności łagodzące należy przyjąć dotychczasową niekaralność J.M. i dość trudną sytuację rodzinną, polegającą na tym, że do J.M., mającego na utrzymaniu żonę i dwoje małych dzieci, przyjechali, jako repatrianci, jego rodzice, zaś jako okoliczność obciążającą - działanie z chęci zysku i dużą szkodliwość społeczną czynu J.M., jak również duże napięcie złej woli, co powoduje wymierzenie kary więzienia (art. 57 § 1 k.k.) i grzywny (art. 42 § 2 k.k.).