III K 977/61

WyrokIzba Karna1962-03-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy działalność polegająca na podjęciu się pośrednictwa w załatwieniu nieistniejącej sprawy urzędowej, za co pobrano wynagrodzenie, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 38 m.k.k. (oszustwo polegające na wyłudzeniu za pomocą wprowadzenia w błąd co do istnienia sprawy)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że działalność polegająca na podjęciu się pośrednictwa w załatwieniu sprawy, która w rzeczywistości nie istniała, nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 38 m.k.k. Istnienie konkretnej sprawy urzędowej, w której sprawca podejmuje się odpłatnie pośredniczyć, jest elementem konstytutywnym tego przestępstwa. Działalność ta może być jednak kwalifikowana jako wyłudzenie za pomocą wprowadzenia w błąd co do istnienia sprawy.
Stan faktyczny
Anna M. została oskarżona o wyłudzenie od Jana S. pieniędzy, płaszcza i sukienki, podając się za osobę mającą wpływy w wojsku i prokuraturze, co miało pozwolić na pośrednictwo w zwolnieniu z więzienia jego brata. Sprawa, w której rzekomo miała pośredniczyć, w rzeczywistości nie istniała. Sąd Wojewódzki skazał ją z art. 38 m.k.k. Anna M. wniosła rewizję, domagając się złagodzenia kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznał oskarżoną za winną czynu z art. 264 § 1 k.k. i wymierzył jej karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia, zaliczając okres tymczasowego aresztowania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Chmielewski.Sędziowie: M. Dźbikowski (sprawozdawca), M. Stępczyński.Prokurator: W. Andrzejewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Anny M. oskarżonej z art. 38 m.k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżoną rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 21 września 1961 r., na podstawie art. 375, 385 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok, uznał Annę M. za winną tego, że wyłudziła od Jana S. 600 zł, płaszcz i sukienkę, kłamliwie zapewniając go, że odbywający służbę wojskową brat jego, Wacław, został osadzony w więzieniu i że ona spowoduje zwolnienie go, i za czyn ten skazał Annę M. na podstawie art. 264 § 1 k.k. na 1 rok i 6 miesięcy więzienia z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 15 lutego 1961 r. (...).Anna M. uznana została za winną tego, że "powołując się na swój wpływ na dowódcę wojska i prokuratora w B.", podjęła się pośrednictwa w zwolnieniu z więzienia Wacława S. i wyłudziła za to od jego brata, Jana, 600 zł, płaszcz i sukienkę.Za czyn ten Anna M. skazana została z mocy art. 38 m.k.k. oraz art. 42 § 2 i 47 § 1 k.k. na 1 rok i 6 miesięcy więzienia, 1.000 złotych grzywny i utratę praw na okres 3 lat.Rewizja oskarżonej wnosi o złagodzenie i warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Sprawa, której załatwienia oskarżona się podjęła, w ogóle nie istniała. Ponieważ istnienie konkretnej sprawy urzędowej, w której załatwieniu sprawca podejmuje się odpłatnie pośredniczyć, należy do istoty czynu z art. 38 m.k.k., przeto działalność oskarżonej nie wypełnia dyspozycji powołanego przepisu prawa. Działalność ta ma wszelkie cechy wyłudzenia za pomocą wprowadzenia w błąd co do istnienia sprawy, której w rzeczywistości nie było.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy zgodnie z wnioskiem przedstawiciela Prokuratury Generalnej, zgłoszonym na rozprawie rewizyjnej w dniu 30 marca 1962 r., uznał zarzucony oskarżonej czyn za przestępstwo z art. 264 § 1 k.k., przypisując odpowiednio oskarżonej ten czyn w ramach postawionego jej zarzutu.Pomimo przyjęcia korzystniejszej dla oskarżonej kwalifikacji prawnej czynu, Sąd Najwyższy ze względu na uprzednią karalność oskarżonej nie uznał za możliwe wymierzyć jej postulowanej w rewizji łagodniejszej niż orzeczona przez Sąd Wojewódzki kary pozbawienia wolności.Ze względu natomiast na ciężką sytuację materialną i rodzinną oskarżonej oraz niewielkie rozmiary osiągniętej przez nią korzyści majątkowej nie było podstaw do orzekania grzywny i utraty praw (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 38art. 375art. 264 § 1 KKart. 42 § 2§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.