IV K 65/51

WyrokIzba Cywilna1952-06-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne w przypadku przywłaszczenia środków pieniężnych przez kierowniczkę sklepu, jeśli popełniła ona czyn w krótkim czasie po objęciu stanowiska i przeznaczyła środki na cele osobiste, wykazując brak wrażliwości na pobudki społeczne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec kierowniczki sklepu, która przywłaszczyła środki pieniężne. Uzasadniono to brakiem przesłanek do zastosowania art. 61 § 1 k.k., wskazując na krótki czas od objęcia stanowiska, przeznaczenie środków na cele osobiste oraz brak wrażliwości na pobudki społeczne, co uniemożliwia przyjęcie, że oskarżona nie popełni nowego przestępstwa. Ponadto, zastosowanie warunkowego zawieszenia byłoby sprzeczne z prawidłową polityką karną w kontekście nadużyć w spółdzielniach.
Stan faktyczny
Oskarżona Janina Ch., kierowniczka sklepu, przywłaszczyła sobie 650 zł z kasy spółdzielni w okresie od 1 do 13 kwietnia 1951 r. Sąd Powiatowy skazał ją na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres czterech lat. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego przez błędne zastosowanie warunkowego zawieszenia kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zawieszenie orzeczonej kary pozbawienia wolności i zwolnił oskarżoną od kosztów postępowania rewizyjnego oraz opłaty sądowej w Sądzie Najwyższym.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury na rozprawie rewizyjnej z dnia 2 czerwca 1952 r. w sprawie Janiny Ch., osk. z art. 286 § 2 k. k. po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego w Nowym Targu nr Kp. 1056/51 z dnia 10 października 1951 roku - na podstawie art. 394 - 396, 400, 384 pkt. 2, 459 k. p. k. i art. 4 dekretu o o. s. k. zmienia zaskarżony wyrok co do kary w ten sposób, że uchyla zawieszenie orzeczonej oskarżonej Janinie Ch. kary pozbawienia wolności, zwalnia oskarżoną od kosztów postępowania rewizyjnego i opłaty sądowej w Sądzie Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Nowym Targu z 10 października 1951 r., skazującego oskarżoną Janinę Ch., wyrokowi powyższemu w oparciu o przepis art. 371 pkt 1 i 4 k. p. k. zarzuca obrazę art. 61 § 2 k. k., polegającą na zastosowaniu względem oskarżonej warunkowego zawieszenia orzeczonej kary pozbawienia wolności mimo braku przewidzianych tym przepisem warunków.Na podstawie art. 394, 395, 396, 400 § 1, 388 § 1 kpk rewizja wnosi o zmianę wyroku Sądu Powiatowego w Nowym Targu z 10 października 1951 r. w części i dotyczącej zastosowania art. 61 k. k. ten sposób, że wymierzonej oskarżonej za przypisane jej przestępstwo kary nie zawiesza się.Rewizja nadzwyczajna wywodzi co następuje:Wyrokiem Sądu Powiatowego w Nowym Targu skazana została oskarżona Janina Ch. z art. 286 § 2 k. k. na karę... więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres lat czterech za to, że w czasie od 1 do 13 kwietnia 1951 roku jako kierowniczka sklepu nr 2 Gminnej Spółdzielni "Samopomocy Chłopskiej", przekraczając swą władzę, przywłaszczyła sobie z kasy spółdzielni kwotę 650 zł., działając przez to na szkodę interesu publicznego.Wyrok ten w części dotyczącej wymiaru kary jest błędny. Z okoliczności ujawnionych na przewodzie sądowym wynika, że oskarżona po ukończeniu kursu dla sprzedawców sklepowych skierowana została przez PZGS do Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w ...., gdzie po jednomiesięcznej pracy w charakterze ekspedientki sklepowej, objęła z dniem 1 kwietnia 1951 r. obowiązki kierowniczki sklepu nr 2 w .... Na tym stanowisku przywłaszczyła sobie oskarżona w czasie od 1 do 13 kwietnia 1951 r. z kasy tego sklepu kwotę 650 zł., przeznaczając ją na zabawy i stroje.W świetle w ten sposób ustalonego stanu faktycznego brak było warunków do zastosowania względem oskarżonej przepisu art. 61 § 1 k. k. Przyjąć bowiem należy, że oskarżona, która przywłaszczyła sobie te pieniądze w tak krótkim czasie po objęciu przez nią odpowiedzialnej funkcji kierowniczki sklepu, przeznaczając je w dodatku na tego rodzaju cele, cechuje brak wrażliwości na pobudki społeczne. W tych więc warunkach brak byłoby danych do przyjęcia, że oskarżona mimo niewykonania orzeczonej kary, nowego przestępstwa nie popełni.Poza tym ze względu na cel kary, która ma nie tylko wychowywać sprawcę, ale i społeczeństwo, zastosowanie względem oskarżonej warunkowego zawieszenia przy liczbie występujących nadużyć w Spółdzielniach "Samopomocy Chłopskiej", sprzeczne byłoby z prawidłową polityką karną, jaką sądy stosować winny na tym odcinku.Sąd Najwyższy, uznając wniosek rewizji nadzwyczajnej za uzasadniony, orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 2art. 394art. 4art. 371 pkt 1art. 61 § 2art. 61art. 61 § 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.