IV K 998/57

Uzasadnienie faktyczneOskarżeni podjęli i wykonali działanie polegające na ustawieniu się w określonych miejscach przed bankiem czy też punktem uspołecznionego handlu, w celu bezpośredniego obrabowania upatrzonej ofiary, a więc wykonali działanie bezpośrednio zmierzające do urzeczywistnienia swego zamiaru dokonania rabunku. Wypełnili oni więc istotę usiłowania, określoną w art. 23 § 1 k.k.Nie można przyznać słuszności poglądowi zawartemu w rewizjach, jakoby usiłowanie było możliwe tylko w razie istnienia zamiaru bezpośredniego. Zgodnie z nauką prawa karnego (Wolter, Prawo karne, str. 518) i orzecznictwem Sądu Najwyższego, nie ma przeszkody do przyjęcia możliwości usiłowania także w przypadku dolus eventualis. Według dogmatycznej wykładni, określone w art. 14 § 1 k.k. oba zamiary zostały zrównane, a skoro art. 23 § 1 k.k. mówi tylko o "zamiarze", wobec tego w grę wejść może i zamiar wynikowy.Zawarty w § 1 art. 23 k.k. wyraz "bezpośrednio" nie wskazuje na konieczność bezpośredniości zamiaru, wiąże się bowiem z wyrazem "działanie" i nie wyłącza przyjęcia możliwości usiłowania także w przypadku dolus eventualis.Nie da się wyłączyć, że w konkretnym przypadku, jeśliby nawet zamiar oskarżonych nie był bezpośredni, to jednak działanie ich było skierowane bezpośrednio ku urzeczywistnieniu zamiaru ewentualnego, co jest wystarczającą przesłanką do przypisania oskarżonym usiłowania dokonania napadów rabunkowych.Według poglądu prof. Śliwińskiego (Prawo karne, str. 299) odgraniczenie w prawie polskim usiłowania od czynności przygotowawczych ma nastąpić w ten sposób, że czynności "pośrednio" skierowane ku urzeczywistnieniu zamiaru są czynnościami przygotowawczymi (nabycie i przygotowanie środka, w szczególności narzędzia przestępstwa, zapoznanie się z zakładem itp.), gdy zaś wchodzi w grę "bezpośredniość", tzn. gdy czyn sprawcy jest już bezpośrednio skierowany ku rozpoczęciu urzeczywistnienia istoty przestępstwa, zachodzi usiłowanie.