IV PR 163/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński (sprawozdawca). Sędziowie SN: E. Jachczyk, M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jerzego S. i Zbigniewa G. przeciwko Fabryce Maszyn Górniczych w S. o wynagrodzenie na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 27 lutego 1985 r.:oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowodowie w pozwie wniesionym w dniu 19 kwietnia 1984 r. domagali się zasądzenia na ich rzecz kwoty 53.484 zł tytułem wynagrodzenia za wykorzystany wzór użytkowy nr 14792. Stosowanie wymienionego wzoru użytkowego w seryjnej produkcji ładowarek zasięrzutnych ŁZK 5P miało miejsce w latach 1967-1968, kiedy to pozwana Fabryka wyprodukowała 413 szt. ładowarek, w tym w okresie kolejnych 12 miesięcy - 283 szt. Uruchomienie tej produkcji było możliwe dzięki równoczesnemu zastosowaniu trzech innych wzorów użytkowych i trzech patentów, a udział tych projektów wynalazczych w produkcji ładowarki został ostatecznie ustalony w toku postępowania w sprawach o wynagrodzenie z tytułu stosowania innych projektów. Pozwany mimo to nie skorygował swoich poprzednich decyzji co do kwot wynagrodzeń ani nie dokonał wypłaty wynagrodzenia powodom za wzór nr 14792.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem oddalił powództwo z powodu przedawnienia dochodzonego roszczenia. Sąd uznał, że wynagrodzenie za stosowanie przedmiotowego wzoru stało się wymagalne w październiku 1968 r., gdyż okres stosowania trwał od 1 lipca 1967 r. do 30 czerwca 1968 r. - zgodnie z § 71 uchwały nr 74 Rady Ministrów z dnia 5 lutego 1963 r. (M.P. Nr 18, poz. 190), a w tej sytuacji wniesienie pozwu nastąpiło po upływie 10-letniego terminu przedawnienia z art. 118 k.c., liczonego od dnia wymagalności roszczenia. Bieg tego terminu nie uległ przerwaniu przez wdrożenie postępowania administracyjnego - ponieważ jednostka nadrzędna pozwanej Fabryki nie jest organem powołanym do rozstrzygania sporów w rozumieniu art. 124 k.c., jak również nie powodowały przerwy biegu przedawnienia uprzednie postępowania w sprawach o wynagrodzenie z tytułu innych projektów wynalazczych w świetle treści art. 123 § 1 pkt 1 k.c. - czemu dał wyraz Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 listopada 1984 r., IV PR 175/84, oddalając rewizję powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego oddalającego powództwo z powodu przedawnienia.Wniesiona przez powodów rewizja, powołująca się na podstawy rewizyjne z art. 368 pkt 1, 3, 4 i 5 k.p.c., jest nieuzasadniona.Stan faktyczny sprawy nie jest przez skarżących kwestionowany, natomiast wywody rewizji w istocie sprowadzają się do przeciwstawienia stanowisku sądu pierwszej instancji w kwestii wykładni przepisów o przedawnieniu - własnego odmiennego poglądu, wyłuszczonego bliżej w pkt 9 uzasadnienia rewizji, że dochodzenie wynagrodzenia z tytułu stosowania innych projektów wynalazczych przerwało bieg terminu przedawnienia w obecnej sprawie o wynagrodzenie za wzór użytkowy nr 14792, "gdyż jest niczym innym jak działalnością przedsięwziętą bezpośrednio w celu ustalenia roszczenia".Pogląd ten jest błędny, co stwierdził już Sąd Najwyższy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku we wspomnianej sprawie IV PR 175/84 i co wynika z treści art. 189 k.p.c. dotyczącego powództw o ustalenie. Przepis ten dopuszcza żądanie ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, a jak wskazuje wykształcona w orzecznictwie i doktrynie wykładnia tego przepisu, nie odnosi się on do ustalania okoliczności faktycznych, do którego to zakresu należy ustalenie procentowego udziału poszczególnych projektów wynalazczych w konstrukcji ładowarki ŁZK 5P. Niezależnie od tego ustalenie roszczenia, o którym mowa w art. 123 § 1 pkt 1 k.c., dotyczącym przerwania biegu przedawnienia, oznacza ustalenie dokonane w sentencji wyroku, a nie ustalenie w uzasadnieniu wyroku w ramach wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w myśl art. 328 § 2 k.p.c. Rozstrzygając sprawę sąd dokonuje bowiem samodzielnie ustaleń w zakresie stanu faktycznego i nie jest związany - z wyjątkiem przypadku określonego w art. 11 k.p.c. - takimi ustaleniami dokonanymi w innej sprawie o innym przedmiocie rozstrzygnięcia.Z tych przyczyn rewizja powodów, której pozostałe obszerne wywody są bezprzedmiotowe z punktu widzenia istoty zaskarżonego rozstrzygnięcia, podlega z mocy art. 387 k.p.c. oddaleniu.