K 1136/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa; Sędziowie: Z. Kapitaniak, A. Bachrach (sprawozdawca); Prokurator: W. Gajewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Reginy D., osk. z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 17 kwietnia 1950 r., na mocy art. 375, 383 pkt 8), 387, 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżoną za przestępstwo z art. 286 § 2 k.k. (...) uznał oskarżoną Reginę D. winną tego, że a) w celu osiągnięcia korzyści materialnej dla siebie i innych osób ze szkodą dla interesu publicznego przywłaszczyła sobie i umożliwiła innym osobom przywłaszczenie artykułów spożywczych ze sklepu spółdzielczego, którego była kierowniczką i za czyn ten skazał ją z mocy art. 286 § 2 k.k. na 2 (dwa) lata więzienia, b) w wyżej podanym charakterze dokonywała wbrew zakazowi i na szkodę planowego rozdziału towarów między ludność sprzedaży hurtowej i półhurtowej różnym osobom prywatnym: masła, cukru i jaj, przeznaczonych dla nabywców detalicznych i za ten czyn skazał ja na mocy art. 41 § 1 m.k.k. na dwa lata więzienia. (...)Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonej, podnosząc zarzut obrazy przepisów prawa materialnego oraz błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku (art. 371 pkt 1 i 3 k.p.k.), wnosi o uchylenie wyroku oraz uznanie w czynach jej występku z art. 286 § 3 k.k.Wniosek rewizji opiera się na twierdzeniu, że oskarżona, która do chwili zajścia w ciążę pracowała nienagannie, zmuszona była korzystać w poruczonym jej sklepie, w okresie ciąży, z pomocy rodziny, przy czym działała w najlepszej wierze nie wiedząc ani nawet nie zdając sobie sprawy z możliwości powstania manka.Jeżeli członkowie rodziny wyzyskali jej zaufanie, to możnaby mówić jedynie o nieumyślnej winie oskarżonej z art. 286 § 3 k.k.Również i sprzedaż pewnych towarów przeznaczonych do detalicznego rozdziału w większych partiach poszczególnym kupcom, oraz zepsucie się daktyli - towaru mało poszukiwanego i ulegającego szybkiemu zepsuciu - nie może być, według rewizji zakwalifikowane inaczej, aniżeli przestępstwo z winy nieumyślnej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonej na uwzględnienie nie zasługuje. W świetle prawidłowych ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego jak również materiału dowodowego w sprawie, przez Sąd Apelacyjny w motywach wyroku pominiętego, nie ulega wątpliwości, iż oskarżona umożliwiła najbliższym członkom swojej rodziny, a więc mężowi, matce i bratu nieograniczony dostęp do mienia i gotówki znajdujących się w sklepie Spółdzielni, którego była kierowniczką.Ustalenie przez Sąd Apelacyjny, iż wyżej wymienieni członkowie rodziny oskarżonej przywłaszczyli sobie w ten sposób mienie spółdzielcze, całkowicie uzasadnia wniosek, iż oskarżona była współuczestnikiem tego przestępstwa, a przeto jako "urzędnik" w rozumieniu art. 46 m.k.k. za czyn swój powinna odpowiadać z art. 286 § 2 k.k. niezależnie od odpowiedzialności karnej, do jakiej mogli być pociągnięci pozostali współwinowajcy, którzy urzędnikami nie byli.Niezależnie od czynu powyższego, za który oskarżonej słusznie wymierzona została kara z art. 286 § 2 k.k., choć przy błędnym uzasadnieniu wyroku (dolus eventualis), działania oskarżonej zawierają w sobie i znamiona innego, odrębnego przestępstwa z art. 41 § 1 m.k.k., które to przestępstwo błędnie zakwalifikowane zostało w łączności z wyżej wymienionym przestępstwem z art. 286 § 2 k.k.Dokonywanie wbrew zakazowi w sklepie detalicznym, przeznaczonym do zaspokajania potrzeb drobnych konsumentów - hurtowej lub półhurtowej sprzedaży artykułów pierwszej potrzeby (cukier na worki, jaja na skrzynie, masło w większej ilości kilogramów) - stanowi działanie na szkodę interesu publicznego w zakresie planowego rozdziału towarów między ludność i zawiera znamiona przestępstwa z art. 41 § 1 m.k.k.Wobec nie budzących wątpliwości dowodów, iż oskarżona dokonywała sprzedaży tych potajemnie w czasie, kiedy sklep był zamknięty dla publiczności - ten czyn oskarżonej powinien pociągnąć za sobą represję karną jako odrębne przestępstwo. (...)