K 658/50

WyrokIzba Cywilna1950-09-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy kara dożywotniego więzienia może być orzeczona w ramach nadzwyczajnego złagodzenia kary za przestępstwa z dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o amnestii, w sytuacji gdy drabina kar przewidziana w tym dekrecie stanowi wyjątek od zasady, że kara śmierci nie jest obligatoryjna?

Ratio decidendi

Sąd Najwyższy uznał, że dekret z dnia 31 sierpnia 1944 r. w zakresie drabiny kar stanowi wyjątek od zasady, że kara śmierci nie jest obligatoryjna. Kara dożywotniego więzienia stała się ogniwem odrębnym między karą śmierci a karą terminowego pozbawienia wolności. Biorąc pod uwagę ratio legis i charakter szczególny dekretu, sąd stosujący nadzwyczajne złagodzenie kary mógł orzec karę dożywotniego więzienia.

Stan faktyczny

Oskarżeni zostali skazani za przestępstwa z art. 1 pkt 1 i 2 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. Rewizja oskarżonych zarzucała obrazę art. 59 § 1 pkt "a" k.k. przy stosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary, polegającą na wymierzeniu oskarżonemu F. kary dożywotniego więzienia zamiast kary więzienia powyżej lat 5.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonych Jana L., Jana i Adama M. i w uchylonej części sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Cyprian; Sędziowie: J. Haber (sprawozdawca), Z. Chełmicki; Prokurator: H. Gacki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana L. i in., oskarżonych z art. 1 pkt 1 dekretu z dn. 31.VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu rewizji oskarżonych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 lutego 1950 r., na podstawie art. 395, 408 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonych Jana L., Jana i Adama M. i w uchylonej części sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonych Władysława F. i Jana B. zarzuca, między innymi, obrazę art. 59 § 1 pkt "a" k.k., której dopuścił się Sąd przy stosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary za przestępstwa z art. 1 pkt 1 i 2 dekretu z dn. 31.VIII 1944 r., wymierzając osk. F. za każde z tych przestępstw karę dożywotniego więzienia zamiast kary więzienia powyżej lat 5.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Dekret z dn. 31.VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377) w zakresie drabiny kar stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w k. k., że kara śmierci nie jest nigdzie przewidziana jako kara obligatoryjna. W drabinie kar przewidzianych w tymże dekrecie kara dożywotniego więzienia stała się ogniwem odrębnym między karą śmierci a karą terminowego pozbawienia wolności. Biorąc pod uwagę ratio legis i charakter szczególny dekretu, Sąd stosując nadzwyczajne złagodzenie kary, mógł oskarżonemu F. wymierzyć karę dożywotniego więzienia.

Powiązane orzeczenia

II K 1216/50 1951-03-02Czy w przypadku zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 5 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. w związku z art. 59 § 1 lit. a) k.k. do przestępstwa z art. 1 tego dekretu, sąd może wymierzyć karę doży…
VII KZP 53/77 1978-01-26Czy zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 200 § 2 k.k. w związku z art. 57 § 1 i 3 pkt 2 k.k. w sytuacji, gdy wyrok zaskarżono jedynie na korzyść oskarżonego, uzasadnia umorzenie postępowania na…
Rw 1245/82 1983-03-02Czy w przypadku popełnienia przestępstwa z niskiej pobudki, z zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia kary, należy orzec karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na podstawie art. 49 ust. 3 dekretu o stanie wojennym?
KO 99/52 1952-10-05Czy przepis art. 5 § 3 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego ma z…
I KRN 255/57 1957-04-13Czy skazanemu na karę dożywotniego więzienia należy zaliczyć okres tymczasowego aresztowania na poczet kary, a jeśli tak, to od jakiej daty?

Powołane przepisy

art. 1 pkt 1art. 395art. 59 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.