K 882/50
WyrokIzba Cywilna1950-09-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeczności w zeznaniach świadków, polegające na braku pewnych treści w różnych zeznaniach tych samych świadków, stanowią podstawę do uznania tych zeznań za niewiarygodne i podważenia ustaleń faktycznych sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak pewnych treści w różnych zeznaniach tych samych świadków nie jest tożsamy ze sprzecznością w zeznaniach. Sprzeczność występuje, gdy ta sama okoliczność jest podawana w sposób odmienny. Natomiast uzupełnienie, uszczegółowienie lub doprecyzowanie zeznań, wynikające z bardziej szczegółowego przesłuchania, nie stanowi sprzeczności, lecz jest zjawiskiem normalnym i zrozumiałem, zwłaszcza w przypadku świadków o niższym poziomie wykształcenia.Stan faktyczny
Oskarżeni wnieśli rewizje od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając przyjęcie za podstawę ustaleń faktycznych zeznań świadków, które miały być niewiarygodne. Zarzuty dotyczyły sprzeczności w zeznaniach świadków oskarżenia, w tym Sławy Ch., Icka L., Szyfry Ch. i Pawła M., a także sprzeczności tych zeznań z zeznaniami innych świadków. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię wiarygodności tych zeznań.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Sitnicki; Sędziowie: A. Bachrach (sprawozdawca), A. Dąb; Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Pawła J., Władysława C. i Stanisława Z., oskarżonych z art. 1 pkt 2 dekr. z dn. 31.VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu rewizji oskarżonych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 10 lutego 1950 r., na podstawie art. 395 k.p.k., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneRewizje oskarżonych zarzucają, między innymi, przyjęcie za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku zeznań św. Icka L., Szyfry Ch. i Pawła M. mimo ich niewiarygodności, wynikającej ze sprzeczności w zeznaniach tych świadków, którzy je złożyli niejednokrotnie, oraz mimo sprzeczności z zeznaniami innych przesłuchanych przez Sąd świadków, a w szczególności Marii W. i Stanisława G.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Podstawowym zarzutem rewizyjnym wszystkich oskarżonych jest podanie w wątpliwość zeznań św. Sławy Ch. oraz wskazanych przez nią dalszych świadków oskarżenia, a mianowicie: Szyfry Ch., Icka L. oraz Pawła M.To centralne zagadnienie dowodowe słusznie uczynił Sąd Apelacyjny głównym przedmiotem swoich rozważań i w ocenie zeznań tych, jak również ich stosunku do zeznań innych świadków, nie popełnił żadnego błędu logicznego.Błąd rewizji oskarżonych w tym przedmiocie w znacznej mierze polega na identyfikowaniu braku pewnych treści w różnych zeznaniach tych samych świadków ze sprzecznościami w zeznaniach. Sprzeczność ma miejsce wówczas, gdy ta sama okoliczność podawana jest przez tego samego świadka (lub różnych) w sposób odmienny. Gdy jednak jedno zeznanie jest wszechstronniejsze lub szczegółowsze aniżeli inne porównywane z nim zeznanie, wówczas dodanie nowej treści lub jej szczegółowe rozwinięcie nie stanowi sprzeczności, lecz uzupełnienie. Jest rzeczą normalną, iż świadek rozpytywany szczegółowo na okoliczności zeznane przez siebie w sposób ogólny, zeznanie swe uzupełnia, precyzuje i konkretyzuje. Taka właśnie linia zeznań widoczna jest w zeznaniach św. Sławy Ch. złożonych w śledztwie i na rozprawie. Jest to zjawisko zupełnie zrozumiałe ze względu na ogólny poziom wykształcenia oraz inteligencji świadka, który bez pomocy pytającego nie ogarnia całokształtu zagadnienia.
Powiązane orzeczenia
- V KR 63/77 1977-06-05Czy zeznania świadków karanych wielokrotnie mogą stanowić podstawę skazania, jeśli sąd oceni je jako wiarygodne na podstawie całokształtu materiału dowodowego?
- Rw 281/78 1978-08-04Czy zeznania jednego świadka, mimo pewnych nieścisłości, mogą stanowić wystarczającą podstawę do uznania winy oskarżonego, jeśli dotyczą głównego faktu zarzucanego przestępstwa?
- II KR 105/68 1969-01-25Czy ustalenia Sądu Wojewódzkiego oparte na wyjaśnieniach oskarżonych złożonych w postępowaniu przygotowawczym, które zostały zmienione lub odwołane na rozprawie, mogą stanowić podstawę skazania, zwłaszcza gdy świadkowie…
- Rw 141/75 1975-05-04Czy błąd w ustaleniach faktycznych, dowolna ocena dowodów oraz zaniechanie przesłuchania istotnego świadka przez sąd pierwszej instancji mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoz…
- II KK 323/20 2022-03-24Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego od części zarzutów z powodu braku potwierdzenia zeznań świadka w materiale dowodowym, może jednocześnie uznać te same zeznania za wiarygodne w odniesieniu do pozostałych zarz…
Powołane przepisy
art. 1 pkt 2art. 395 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.