N 15/77

PostanowienieIzba Cywilna1977-12-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania karnego na podstawie przepisów o amnestii jest dopuszczalne, gdy istnieją przesłanki do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia karalności przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia karalności przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego powinno nastąpić na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, a nie przepisów o amnestii. W przypadku zaistnienia tzw. ujemnej przesłanki procesowej, uniemożliwiającej wszczęcie lub prowadzenie postępowania karnego, należy stosować przepisy proceduralne wskazujące na niedopuszczalność postępowania.
Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Garnizonowy umorzył postępowanie karne wobec Jerzego J. o przestępstwo z art. 156 § 2 k.k. (naruszenie czynności narządu ciała na okres poniżej 7 dni) na podstawie przepisów o amnestii. Pokrzywdzony, Marian D., dowiedział się o sprawcy w dniu popełnienia czynu (20 marca 1977 r.). Skarga o ściganie została złożona 21 czerwca 1977 r., czyli po upływie 3-miesięcznego terminu do złożenia skutecznej skargi o wszczęcie postępowania karnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego, uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie karne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Sieracki (sprawozdawca).Sędziowie: płk J. Juszczak, kpt. T. Kacperski (sędzia S. wojsk. deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Stefaniak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 grudnia 1977 r. rewizji nadzwyczajnej naczelnego Prokuratora Wojskowego, wniesionej od prawomocnego postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 22 sierpnia 1977 r., mocą 19 lipca 1977 r. o amnestii (dz. U. Nr 24, poz. 102) postępowanie karne w sprawie Jerzego J. o przestępstwo określone w art. 156 § 2 k.k., i po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej,uwzględniając rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego, uchylił powołane postanowienie sądu pierwszej isntancji i na podstawie art. 11 pokt 6 k.p.k. w związku z art. 105 § 2 k.k. umorzył postępowanie karne w sprawie Jerzego J. o przestępstwo przewidziane w art. 156 § 2 k.k.Uzasadnienie faktycznePowołanym postanowieniem Wojskowy Sąd Garnizonowy w N. umorzył na podstawie art. 2 pkt 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii postępowanie karne w sprawie Jerzego J. o czyn przewidziane w art. 156 § 2 k.k., polegający na tym, że w dniu 20 marca 1977 r. około godz. 1.00 w S. uderzył butelką w słowę Mariana D. powodując u niego naruszenie czynności narządu ciała na okres poniżej 7 dni.Od tego postanowienia wniósł rewizję nadzwyczajną Naczelny Prokurator Wojskowy, domagając się uchylenia tego postanowienia i umorzenia postępownaia karnego w sprawie Jerzego J. na podstawie art. 11 pkt 6 k.p.k. w związku z art. 105 § 2 k.k. ze względu na przedawnienie karalności opisanego w tym postanowieniu przestępstwa określonego w art. 156 § 2 k.k.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Występek określony w art. 156 § 2 k.k. jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego (art. 156 § 4 k.k.). Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje - w myśl art. 105 § 2 k.k. - z upływem 3 miesięcy od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa. Pokrzywdzony marian D. jż w chwili zdarzenia tj. dnia 20 marca 1977 r., wiedział, że sprawcą uderzenia go butelką w czoło był Jerzy J., a zatem - w myśl art. 577 § 1 k.p.k. - termin do złożenia przez pokrzywdzonego skutecznej skargi o wszczęcie postępowania karnego przeciwko Jerzemu J. upłynął z dniem 20 czerwca 1977 r. Pokrzywdzony złożył skargę o ściganie Jerzego J. w dniu 21 czerwca 1977 r., a więc po upływie trzymiesięcznego okresu określonego w art. 105 § 2 k.k., przeto wszczęcie postępowania karnego przeciwko Jerzemu J. było - w myśl art. 11 pkt 6 k.p.k. - niedopuszczalne, a jeżeli postępowanie karne zostało wszczęte, to podlegało ono umorzeniu na podstawie tego przepisu. Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na fakt, że w sprawie Jerzego J. zaistniała tzw. ujemna przesłanka procesowa z powodu przedawnienia karalności przestępstwa określonego w art. 156 § 2 k.k., ściganego z oskarżenia prywatnego i w związku z tym umorzył postępowanie karne na podstawie art. 2 pkt 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii, zamiast na podstawie art. 11 pkt 6 k.p.k. w związku z art.105 § 2 k.k. Należy bowiem wyrazić pogląd, że w wypadku zaistnienia tzw. ujemnej przesłanki procesowej, uniemożliwiającej wszczęcie lub prowadzenie postępowania karnego (np. z powodu przedawnienia karalności przestępstwa), umorzenie postępowania karnego następuje nie na podstawie odpowiednich przepisów o amnstii, lecz na podstawie tych przepisów kodeksu postępowania karnego, które - ze względu na określoną sytuację (przewidzianą np. w art. 11 pkt 6 k.p.k.) - wskazują, że niedopuszczalne jest wszczęcie lub prowadzenie postępowania karnego przeciwko danej osobie oraz że wszczęte w takiej sytuacji postępowanie kane podlega umorzeniu.Z tych powodów, uwzględniając rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego, należało orzec jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 156 § 2 KKart. 11art. 105 § 2 KKart. 2 pkt 3art. 11 pkt 6 KPKart. 156 § 4 KKart. 577 § 1 KPKart.105 § 2 KK§ 2§ 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.