N 15/77
PostanowienieIzba Cywilna1977-12-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania karnego na podstawie przepisów o amnestii jest dopuszczalne, gdy istnieją przesłanki do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia karalności przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia karalności przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego powinno nastąpić na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, a nie przepisów o amnestii. W przypadku zaistnienia tzw. ujemnej przesłanki procesowej, uniemożliwiającej wszczęcie lub prowadzenie postępowania karnego, należy stosować przepisy proceduralne wskazujące na niedopuszczalność postępowania.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Garnizonowy umorzył postępowanie karne wobec Jerzego J. o przestępstwo z art. 156 § 2 k.k. (naruszenie czynności narządu ciała na okres poniżej 7 dni) na podstawie przepisów o amnestii. Pokrzywdzony, Marian D., dowiedział się o sprawcy w dniu popełnienia czynu (20 marca 1977 r.). Skarga o ściganie została złożona 21 czerwca 1977 r., czyli po upływie 3-miesięcznego terminu do złożenia skutecznej skargi o wszczęcie postępowania karnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego, uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie karne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Sieracki (sprawozdawca).Sędziowie: płk J. Juszczak, kpt. T. Kacperski (sędzia S. wojsk. deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Stefaniak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 grudnia 1977 r. rewizji nadzwyczajnej naczelnego Prokuratora Wojskowego, wniesionej od prawomocnego postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 22 sierpnia 1977 r., mocą 19 lipca 1977 r. o amnestii (dz. U. Nr 24, poz. 102) postępowanie karne w sprawie Jerzego J. o przestępstwo określone w art. 156 § 2 k.k., i po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej,uwzględniając rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego, uchylił powołane postanowienie sądu pierwszej isntancji i na podstawie art. 11 pokt 6 k.p.k. w związku z art. 105 § 2 k.k. umorzył postępowanie karne w sprawie Jerzego J. o przestępstwo przewidziane w art. 156 § 2 k.k.Uzasadnienie faktycznePowołanym postanowieniem Wojskowy Sąd Garnizonowy w N. umorzył na podstawie art. 2 pkt 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii postępowanie karne w sprawie Jerzego J. o czyn przewidziane w art. 156 § 2 k.k., polegający na tym, że w dniu 20 marca 1977 r. około godz. 1.00 w S. uderzył butelką w słowę Mariana D. powodując u niego naruszenie czynności narządu ciała na okres poniżej 7 dni.Od tego postanowienia wniósł rewizję nadzwyczajną Naczelny Prokurator Wojskowy, domagając się uchylenia tego postanowienia i umorzenia postępownaia karnego w sprawie Jerzego J. na podstawie art. 11 pkt 6 k.p.k. w związku z art. 105 § 2 k.k. ze względu na przedawnienie karalności opisanego w tym postanowieniu przestępstwa określonego w art. 156 § 2 k.k.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Występek określony w art. 156 § 2 k.k. jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego (art. 156 § 4 k.k.). Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje - w myśl art. 105 § 2 k.k. - z upływem 3 miesięcy od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa. Pokrzywdzony marian D. jż w chwili zdarzenia tj. dnia 20 marca 1977 r., wiedział, że sprawcą uderzenia go butelką w czoło był Jerzy J., a zatem - w myśl art. 577 § 1 k.p.k. - termin do złożenia przez pokrzywdzonego skutecznej skargi o wszczęcie postępowania karnego przeciwko Jerzemu J. upłynął z dniem 20 czerwca 1977 r. Pokrzywdzony złożył skargę o ściganie Jerzego J. w dniu 21 czerwca 1977 r., a więc po upływie trzymiesięcznego okresu określonego w art. 105 § 2 k.k., przeto wszczęcie postępowania karnego przeciwko Jerzemu J. było - w myśl art. 11 pkt 6 k.p.k. - niedopuszczalne, a jeżeli postępowanie karne zostało wszczęte, to podlegało ono umorzeniu na podstawie tego przepisu. Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na fakt, że w sprawie Jerzego J. zaistniała tzw. ujemna przesłanka procesowa z powodu przedawnienia karalności przestępstwa określonego w art. 156 § 2 k.k., ściganego z oskarżenia prywatnego i w związku z tym umorzył postępowanie karne na podstawie art. 2 pkt 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii, zamiast na podstawie art. 11 pkt 6 k.p.k. w związku z art.105 § 2 k.k. Należy bowiem wyrazić pogląd, że w wypadku zaistnienia tzw. ujemnej przesłanki procesowej, uniemożliwiającej wszczęcie lub prowadzenie postępowania karnego (np. z powodu przedawnienia karalności przestępstwa), umorzenie postępowania karnego następuje nie na podstawie odpowiednich przepisów o amnstii, lecz na podstawie tych przepisów kodeksu postępowania karnego, które - ze względu na określoną sytuację (przewidzianą np. w art. 11 pkt 6 k.p.k.) - wskazują, że niedopuszczalne jest wszczęcie lub prowadzenie postępowania karnego przeciwko danej osobie oraz że wszczęte w takiej sytuacji postępowanie kane podlega umorzeniu.Z tych powodów, uwzględniając rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego, należało orzec jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- Rw 473/86 1986-07-04Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie karne na podstawie ustawy o amnestii, mimo zarzutów prokuratora dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych, kwalifikacji prawnej…
- I KR 210/70 1971-01-23Czy postanowienie o umorzeniu postępowania na zasadzie amnestii, które nie rozstrzygnęło o wszystkich przedmiotach przestępstwa, może być uzupełnione kolejnym postanowieniem, czy też stanowi to podstawę do wznowienia pos…
- Rw 1335/64 1964-12-18Czy w przypadku, gdy istnieją podstawy do darowania kary na mocy dekretu o amnestii, a postępowanie karne nie zostało jeszcze ukończone, sąd powinien umorzyć postępowanie karne na podstawie art. 5 dekretu o amnestii, naw…
- KZ 7/53 1953-01-24Czy umorzenie postępowania karnego na podstawie ustawy o amnestii z 1952 r. wymaga ustalenia winy oskarżonego?
- N 52/69 1969-05-09Czy postanowienie o umorzeniu postępowania karnego na podstawie ustawy o amnestii jest prawidłowe, jeśli nie określa czynu ani kwalifikacji prawnej, a także nie rozważa orzeczenia kary dodatkowej?
Powołane przepisy
art. 156 § 2 KKart. 11art. 105 § 2 KKart. 2 pkt 3art. 11 pkt 6 KPKart. 156 § 4 KKart. 577 § 1 KPKart.105 § 2 KK§ 2§ 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.