Rw 1335/64
PostanowienieIzba Cywilna1964-12-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy istnieją podstawy do darowania kary na mocy dekretu o amnestii, a postępowanie karne nie zostało jeszcze ukończone, sąd powinien umorzyć postępowanie karne na podstawie art. 5 dekretu o amnestii, nawet jeśli darowanie kary na mocy art. 3 dekretu jest również możliwe?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 5 dekretu o amnestii jest instytucją korzystniejszą dla sprawcy niż darowanie kary na mocy art. 3 dekretu. W związku z tym, jeśli istnieją warunki do zastosowania obu przepisów, sąd powinien zastosować przepis korzystniejszy dla sprawcy, czyli umorzyć postępowanie karne. Powództwo cywilne, jako postępowanie adhezyjne, nie może być rozpoznane w procesie karnym, którego wynikiem jest umorzenie postępowania karnego; powód cywilny może dochodzić swoich roszczeń jedynie w procesie cywilnym.Stan faktyczny
Leon R. został skazany z art. 130 § 1 k.k.W.P. na karę 1 roku więzienia, którą darowano na podstawie dekretu o amnestii. Oskarżony dokonywał zamian towarów, fałszował asygnaty kuchenne i doprowadził do powstania braków magazynowych w wysokości 21.656,54 zł. Sąd zasądził od niego powództwo cywilne w kwocie 15.175 zł 70 gr. Obrońca zaskarżył wyrok, domagając się umorzenia postępowania karnego na zasadzie art. 5 dekretu o amnestii oraz pozostawienia bez rozpoznania powództwa cywilnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze i umorzył postępowanie karne na podstawie art. 5 ust. 1 dekretu o amnestii, a powództwo cywilne pozostawił bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki.Sędziowie: płk Z. Wizelberg (sprawozdawca), ppłk M. Bieniaszewski.Prokurator: mjr J. Mielczarek.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy wniesionej na wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze z dnia 28 października 1964 r., sprawę Leona R., skazanego z art. 130 § 1 k.k.W.P. na karę 1 roku więzienia, którą to karę darowano w całości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii, za to, że "w okresie od 3 września 1962 r. do 30 kwietnia 1964 r. jako magazynier żywnościowy jednostki wojskowej w N, wbrew przepisom żywnościowym Nr 20/57, 13/55 i 43/63, błędnie i samowolnie dokonywał zamiany towarów, wydając z magazynu większe ilości produktów żywnościowych, niż faktycznie się należało, w celu zaś zlikwidowania powstałych braków magazynowych systematycznie dopuszczał się fałszowania asygnat kuchennych, w których podwyższał ilości wydanych artykułów, gdy tymczasem w rzeczywistości wydawał mniejsze ilości, a nadto dopisywał artykuły, których w ogóle nie wydawał, doprowadzając w ten sposób do powstania braków w podległym mu magazynie żywnościowym w wysokości 21.656,54 zł".Ponadto Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Jednostki Wojskowej w N powództwo cywilne w kwocie 15.175 zł 70 gr. z 8% odsetkami od daty uprawomocnienia się wyroku i koszty postępowania w kwocie 400 zł.Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego, który domaga się w skardze rewizyjnej umorzenia postępowania karnego w sprawie oskarżonego, a to na zasadzie art. 5 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii, oraz pozostawienia bez rozpoznania powództwa cywilnego.Sąd Najwyższy uwzględniając skargę rewizyjną obrońcy postanowił uchylić wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze z dnia 28 października 1964 r. w sprawie Leona R. i postępowanie karne w tej sprawie umorzyć na podstawie art. 5 ust. 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii, powództwo cywilne zaś pozostawić bez rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Zarzuty podniesione w skardze rewizyjnej obrońcy uznać należy za słuszne.Umorzenie postępowania karnego przewidziane w art. 5 ust. 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii jest instytucją dalej idącą i korzystniejszą dla sprawcy niż darowanie kary z mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 tegoż dekretu (pociągające za sobą rejestrację darowanej kary w rejestrze skazanych) i dlatego powinno być stosowane we wszystkich wypadkach, gdy istnieją podstawy do darowania kary, a postępowanie karne nie zostało jeszcze ukończone. Jeżeli więc istnieją warunki zarówno do darowania kary na mocy art. 3 ust. 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii, jak i warunki do umorzenia postępowania na zasadzie art. 5 cytowanego dekretu, to sąd powinien stosować przepis korzystniejszy dla sprawcy, a więc powinien postępowanie umorzyć.W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojemu stanowisku, że za przestępstwo popełnione przed amnestią przez oskarżonego i zakwalifikowane z art. 130 § 1 k.k.W.P. należałoby mu wymierzyć karę pozbawienia wolności w wysokości 1 roku więzienia, a więc karę podlegającą darowaniu z mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. Na podstawie więc art. 5 ust. 1 tegoż dekretu Sąd powinien był postępowanie karne w sprawie oskarżonego umorzyć. Ponieważ Sąd I instancji tego nie uczynił, zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, a postępowanie karne w tej sprawie podlega umorzeniu.Wobec konieczności umorzenia postępowania karnego w sprawie Leona R. uchylenie wyroku obejmuje również i powództwo cywilne. Powództwo cywilne jest bowiem postępowaniem adhezyjnym i nie może być rozpoznane w procesie karnym, którego wynikiem jest umorzenie postępowania karnego. W razie umorzenia postępowania powód cywilny może dochodzić swoich roszczeń jedynie w procesie cywilnym.
Powiązane orzeczenia
- Rw 473/86 1986-07-04Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie karne na podstawie ustawy o amnestii, mimo zarzutów prokuratora dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych, kwalifikacji prawnej…
- V KRN 963/66 1967-03-16Czy skazanie za przestępstwo, które uległo zatarciu na mocy dekretu o amnestii, powinno być uwzględniane przy ocenie recydywy i wymiarze kary w późniejszym postępowaniu?
- II KR 417/65 1966-12-09Czy Sąd Najwyższy może skazać oskarżonego w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie karne na podstawie dekretu o amnestii?
- I KR 196/78 1978-09-10Czy umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 2 dekretu o amnestii jest uzasadnione, mimo wysokiego stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu, jeśli sprawca dobrowolnie ujawnił istotne okoliczności…
- Rw 1495/64 1965-12-01Czy uwzględnienie poprzedniej karalności za przestępstwo objęte amnestią przy wymiarze kary jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 130 § 1 KKart. 3 ust. 1art. 5art. 5 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.