N 44/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski. Sędziowie: płk Z. Furtak (sprawozdawca), płk A. Kruszka.Prokurator: ppłk M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie nadzoru sądowego, na skutek wniosku rewizyjnego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, sprawę Władysława Kazimierza P., skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 31 stycznia 1968 r. na podstawie art. 189 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220) na karę 1 roku i 8 miesięcy więzienia za to, że mając obowiązek rozpocząć od dnia 5 grudnia 1967 r. szkolenie wojskowe poborowych w czasie wolnym od pracy w okresie 3 lat w Jednostce Wojskowej w N., w uporczywy sposób nie zgłaszał się na nie, odmawiając kategorycznie podjęcia karty powołania i oświadczając, że ze względu na przynależność do sekty religijnej "Świadków Jehowy", służby wojskowej w ogóle pełnić nie będzie.Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego we wniosku rewizyjnym złożonym na korzyść Władysława Kazimierza P. domaga się uchylenia powołanego na wstępie wyroku i umorzenia postępowania karnego z braku cech przestępstwa w czynie skazanego.Sąd Najwyższy postanowił: 1) w uwzględnieniu wniosku rewizyjnego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego uchylić prawomocny wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 31 stycznia 1968 r. w sprawie Władysława Kazimierza P. i postępowanie karne przeciwko niemu z braku dowodów winy umorzyć; 2) zarządzić natychmiastowe zwolnienie Władysława Kazimierza P. z więzienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że poborowy Władysław Kazimierz P., jako podlegający powszechnemu obowiązkowi służby wojskowej, został zakwalifikowany przez WKR do czynnej służby wojskowej w ramach wojskowego szkolenia poborowych. Skazany miał odbywać - zgodnie z brzmieniem art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 44, poz. 220) - to szkolenie w okresie 3 lat w dniach wolnych od pracy w Jednostce Wojskowej w N. W związku z tym, w celu wręczenia karty powołania, wezwano skazanego w listopadzie 1967 r. do WKR. Skazany nie zgłosił się w oznaczonym terminie do WKR, wobec czego kartę powołania wysłano do niego pocztą. Jednakże skazany, mając zamiar uchylenia się od obowiązku służby wojskowej, odmówił przyjęcia tej karty. Zgodnie z treścią karty powołania skazany był obowiązany stawić się w dniu 5 grudnia 1967 r. w prezydium Miejskiej Rady Narodowej w N1., gdzie po omówieniu spraw organizacyjnych miał podjąć szkolenie w wymienionej wyżej jednostce wojskowej. Wobec tego, że skazany odmówił przyjęcia wspomnianej karty powołania, został on dnia 1 grudnia 1967 r. doprowadzony przez funkcjonariusza MO do WKR. Tam skazany również odmówił przyjęcia wspomnianej karty i oświadczył, że ze względu na przynależność do grupy wyznaniowej "Świadków Jehowy" służby wojskowej w ogóle pełnić nie będzie. Wówczas odczytano skazanemu treść karty powołania oraz poinformowano go o skutkach niestawiennictwa. Mimo to w oznaczonym terminie 5 grudnia 1967 r. skazany nie zgłosił się na szkolenie. O innych terminach skazany nie był powiadamiany.Sąd I instancji dopatrzył się w czynie skazanego znamion przestępstwa z art. 189 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 44, poz. 220).Przepis art. 189 ust, 2 powołanej wyżej ustawy stanowi, że przestępstwa z tego przepisu dopuszcza się między innymi osoba, która "uporczywie nie zgłasza się do czynnej służby wojskowej", a mianowicie na zajęcia przewidziane w art. 79 ust. 1. "Uporczywe niezgłaszanie się" wymaga częstotliwości tego rodzaju zaniechań.Jednorazowe niezgłoszenie się na zajęcia wojskowe organizowane w ramach szkolenia poborowych w czasie wolnym od pracy nie wystarcza do przyjęcia kwalifikacji przestępstwa z art. 189 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy, zawierającego w dyspozycji warunek uporczywego niezgłaszania się, a więc częstotliwości tego rodzaju zaniechań, choćby sprawca oświadczył że w ogóle nie zamierza pełnić służby wojskowej, gdyż takich wypadków ustawa nie przewiduje.Skazany Władysław Kazimierz P. nie zgłosił się tylko jeden raz w dniu 5 grudnia 1967 r. na zajęcia wojskowe w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w N.1, a więc dopuścił się jedynie wykroczenia administracyjnego, przewidzianego w przepisie art. 182 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 44, poz. 220).W tym stanie rzeczy należało podzielić stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zawarte we wniosku rewizyjnym i postępowanie karne przeciwko Władysławowi Kazimierzowi P umorzyć z braku dowodów winy.