N 8/64
PostanowienieIzba Cywilna1964-04-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia psychiatryczna wydana po uprawomocnieniu się wyroku, nieznana sądowi orzekającemu, może stanowić podstawę do uchylenia prawomocnego wyroku w trybie nadzoru sądowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku rewizyjnego Prokuratora Generalnego PRL, uznając, że opinia lekarska wydana po uprawomocnieniu się wyroku, a nieznana sądowi orzekającemu, nie może stanowić podstawy do oceny merytorycznej słuszności prawomocnego wyroku w trybie nadzoru sądowego. W postępowaniu w trybie nadzoru sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rewizji, co oznacza, że można brać pod uwagę jedynie okoliczności ujawnione na przewodzie sądowym w instancji orzekającej.Stan faktyczny
Prokurator Generalny PRL złożył wniosek rewizyjny o uchylenie prawomocnego wyroku Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego, który uniewinnił Adolfa B. od zarzucanych mu przestępstw. Wniosek opierał się m.in. na opinii psychiatrycznej wydanej po uprawomocnieniu się wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w trybie nadzoru sądowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku rewizyjnego Prokuratora Generalnego PRL o uchylenie prawomocnego wyroku Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg.Sędziowie: płk Z. Furtak (sprawozdawca), ppłk M. Bieniaszewski.Prokurator: mjr C. Bartłomiejczyk.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie nadzoru sądowego, na skutek wniosku rewizyjnego Prokuratora Generalnego PRL, sprawę Adolfa B., uniewinnionego prawomocnym wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 5 września 1963 r. od zarzutów popełnienia przestępstw z art. 257 § 1 k.k. (dwukrotnie) i art. 27 k.k.W.P. w związku z art. 140 § 1 k.k.Prokurator Generalny PRL we wniosku rewizyjnym na niekorzyść Adolfa B. domagał się uchylenia powołanego na wstępie wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania po uprzednim skierowaniu oskarżonego na obserwację sądowo-psychiatryczną do jednego z zakładów psychiatrycznych, wskazanych przez Ministerstwo Zdrowia, w celu autorytatywnego ustalenia stanu poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia zarzuconych mu czynów.Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku rewizyjnego Prokuratora Generalnego PRL o uchylenie prawomocnego wyroku Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia 5 września 1963 r. w sprawie Adolfa B. i o przekazanie wymienionej sprawy Sądowi I instancji do ponownego jej rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził m.in. następujący pogląd:Jak wynika z uzasadnienia wniosku rewizyjnego Prokuratora Generalnego PRL, został on w znacznej mierze oparty na twierdzeniach zawartych w opinii ordynatora oddziału neurologicznego Szpitala Klinicznego w W., wydanej na polecenie Naczelnej Prokuratury Wojskowej w dniu 26 marca 1964 r., a więc już po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 5 września 1963 r. w sprawie Adolfa B.W związku z tym należało na wstępie rozważyć, czy wywody zawarte we wspomnianej opinii, wydanej już po uprawomocnieniu się wyroku Sądu I instancji i nie znanej Sądowi wyrokującemu, mogą stanowić podstawę do oceny zasadności stanowiska tegoż Sądu co do uniewinnienia Adolfa B. od zarzuconych mu aktem oskarżenia przestępstw - na mocy art. 15 k.k.W.P. Opinia lekarza - abstrahując od jej merytorycznej słuszności - jest dokumentem wydanym już po zakończeniu procesu przeciwko B. prawomocnym wyrokiem Sądu I instancji.W toku rewizji instancja odwoławcza, kontrolując orzeczenie Sądu I instancji, może brać pod uwagę jedynie okoliczności ujawnione na przewodzie sądowym I instancji. W postępowaniu w trybie nadzoru sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rewizji (art. 287, 273-280 k.w.p.k.). Z powyższego wynika, że wspomniana wyżej opinia, wydana zresztą przez ordynatora oddziału neurologicznego szpitala w W. tylko na podstawie dołączonych do akt sprawy wyników badań przeprowadzonych w zakładach psychiatrycznych, jako dokument pozaprocesowy, nie może w trybie nadzoru sądowego stanowić podstawy do oceny merytorycznej słuszności wyroku Sądu I instancji.Wprawdzie wniosek rewizyjny nie wskazuje podstawy prawnej, na której opiera żądanie uchylenia wyroku Sądu I instancji, jednakże z treści wywodów można się zorientować, iż chodzi tu o przepis art. 275 lit. b) i art. 81 k.w.p.k. (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 198/79 1979-09-06Czy opinia psychiatryczna, która nie uzasadnia odrzucenia wyników badań psychologicznych, może stanowić podstawę ustaleń faktycznych sądu?
- V K 1563/59 1960-03-10Czy sąd może oprzeć wyrok uniewinniający wyłącznie na opinii biegłych psychiatrów, pomijając przeprowadzenie pełnego przewodu sądowego i przesłuchanie świadków, zwłaszcza gdy opinia ta jest niepełna, sprzeczna z innymi d…
- Rw 1023/82 1982-11-25Czy odmowa wezwania na rozprawę biegłych lekarzy psychiatrów, którzy wydali opinię o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego w postępowaniu przygotowawczym, stanowi obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ n…
- WZ 15 13/1 2013-09-30Czy postanowienie sądu o przekazaniu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa o opinię psychiatryczną, wydane po wpłynięciu aktu oskarżenia, jest prawidłowe, jeśli wątpliwości co do poczytalności oskarżonego nie…
- I KS 7/23 2023-04-28Czy sąd odwoławczy prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychiatry, mimo braku uzasadnionych wątpliwości co do st…
Powołane przepisy
art. 257 § 1 KKart. 27 KKart. 140 § 1 KKart. 15 KKart. 287art. 275art. 81§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.