RNw 6/71
WyrokIzba Cywilna1971-02-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy kwalifikacji prawnej czynu polegającego na dezercji połączonej z nielegalnym przekroczeniem granicy państwowej, zasadne jest kumulatywne stosowanie art. 304 § 1 i 3 k.k. oraz art. 288 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kumulatywne stosowanie art. 304 § 1 i 3 k.k. (dezercja z zamiarem ucieczki za granicę lub uchylania się od powrotu) oraz art. 288 § 1 k.k. (nielegalne przekroczenie granicy państwowej) jest zbędne. Nielegalne przekroczenie granicy przez dezertera stanowi bowiem istotę przestępstwa z art. 304 § 1 i 3 k.k., co czyni dodatkowe powoływanie art. 288 § 1 k.k. niepotrzebnym.Stan faktyczny
Zdzisław B. został skazany za dezercję, polegającą na niepowrocie do jednostki wojskowej z przepustki, ukrywaniu się i nielegalnym przekroczeniu granicy państwowej z Czechosłowacją. Sąd Najwyższy pierwotnie zakwalifikował czyn kumulatywnie z art. 304 § 1 i 3 k.k. oraz art. 288 § 1 k.k. Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując prawidłowość tej kwalifikacji prawnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy w częściowym uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej zmienił wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1970 r. przez poprawienie wadliwej kwalifikacji prawnej czynu skazanego Zdzisława B. z art. 304 § 1 i 3 k.k. oraz art. 288 § 1 k.k. na prawidłową z art. 304 § 1 i 3 k.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk K. Mioduski. Sędziowie: płk J. Drohomirecki, płk A. Porzecki, płk A. Kruszka, ppłk H. Góra (sprawozdawca), ppłk S. Mendyka, ppłk H. Kwaśny. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk M. Flemming.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Zdzisława B., prawomocnie skazanego z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz z art. 304 § 1 i 3 k.k. i art. 288 § 1 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności i degradację, a łącznie na karę 5 lat pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat i degradację, z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Lublinie z dnia 11 sierpnia 1970 r. w związku z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1970 r., w częściowym uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej Naczelnego Prokuratora Wojskowegozmienił wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1970 r. przez poprawienie wadliwej kwalifikacji prawnej czynu skazanego Zdzisława B. z art. 304 § 1 i 3 k.k. oraz art. 288 § 1 k.k. na prawidłową z art. 304 § 1 i 3 k.k.Uzasadnienie faktyczneWojskowy Sąd Garnizonowy w Lublinie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 1970 r. skazał Zdzisława B. między innymi za przestępstwo z art. 304 § 1 i 3 k.k. - tj. za to, że 1 maja 1970 r. nie powrócił z przepustki do macierzystej jednostki wojskowej w N., mając zaś zamiar trwałego uchylenia się od służby wojskowej, ukrywał się w różnych miejscowościach Polski, a 31 maja 1970 r. przekroczył nielegalnie granicę państwową z Czechosłowacją - na karę 4 lat pozbawienia wolności i degradację.Sąd Najwyższy, w uwzględnieniu rewizji Wojskowego Prokuratora Garnizonowego w L., wniesionej na niekorzyść skazanego, wyrokiem z dnia 24 września 1970 r. zmienił powołany wyrok Sądu I instancji między innymi przez poprawienie kwalifikacji prawnej opisanego przestępstwa na art. 304 § 1 i 3 k.k. i art. 288 § 1 k.k. oraz przez podwyższenie kary za ten czyn do 5 lat pozbawienia wolności i degradację.Naczelny Prokurator Wojskowy, zarzucając orzeczenie względem oskarżonego kary rażąco niewspółmiernie łagodnej, oraz błędne zastosowanie kumulatywnej kwalifikacji z art. 304 § 1 i 3 k.k. i art. 288 § 1 k.k., wnosił w złożonej rewizji nadzwyczajnej o zmianę zaskarżonych wyroków Sądów obu instancji między innymi przez pominięcie przepisu art. 288 § 1 k.k. przy kwalifikacji prawnej opisanego czynu skazanego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, w składzie powiększonym, zważył, co następuje:(...) Zasadne są wywody rewizji nadzwyczajnej, jeśli chodzi o ocenę prawną czynu oskarżonego, i w tym zakresie podlega ona uwzględnieniu.Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę niniejszą w zwykłym trybie rewizyjnym na skutek rewizji prokuratora i obrońcy, błędnie zastosował w swym wyroku do czynu oskarżonego kumulatywną kwalifikację, mianowicie z art. 304 § 1 i 3 k.k. i z art. 288 § 1 k.k.Byt przestępstwa z art. 304 § 1 i 3 k.k. wymaga ustalenia, że sprawca dezercji działa z zamiarem ucieczki za granicę lub urzeczywistnia taki zamiar w czasie trwania dezercji albo - przebywając za granicą - uchyla się od powrotu do kraju. Są to wymagania ustawowe, bez spełnienia których nie może mieć zastosowania przepis art. 304 § 1 i 3 k.k. Nielegalne przekroczenie granicy państwowej przez dezertera należy do istoty przestępstwa z art. 304 § 1 i 3 k.k. i dlatego przy zakwalifikowaniu czynu z tego przepisu dodatkowe powoływanie art. 288 § 1 k.k., jak to w niniejszej sprawie uczynił w wyroku Sąd rewizyjny, jest zbędne.Rewizja więc nadzwyczajna w części dotyczącej oceny prawnej czynu oskarżonego jest zasadna i w tym zakresie podlega uwzględnieniu.
Powiązane orzeczenia
- Rw 87/75 1975-04-02Czy przyczynienie się do ujawnienia przestępstwa dezercji w zmowie i z zamiarem ucieczki za granicę, po zatrzymaniu sprawcy samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, uzasadnia zastosowanie nadzwyczajnego złagodzen…
- Rw 234/66 1966-05-04Czy porozumienie co do samowolnego oddalenia się od jednostki wojskowej, które nie obejmuje zamiaru dłuższego uchylania się od służby wojskowej, może stanowić podstawę do przypisania przestępstwa dezercji?
- Rw 1128/70 1970-10-29Czy samowolne opuszczenie jednostki wojskowej przez żołnierza, który początkowo nie miał zamiaru trwałego uchylania się od służby, a następnie pod wpływem innego żołnierza przebywał poza jednostką, może być kwalifikowane…
- Rw 297/78 1978-08-25Czy dla kwalifikacji prawnej czynu jako dezercji z zamiarem ucieczki za granicę (art. 304 § 3 k.k.) wystarczające jest istnienie zamiaru ucieczki za granicę w momencie popełnienia dezercji, nawet jeśli sprawca nie podjął…
- Rw 969/62 1962-09-25Czy sąd wojskowy może zakwalifikować czyn oskarżonego jako dwa odrębne przestępstwa, jeśli prokurator zarzucił mu jedno, bez uprzedzenia stron o możliwości zastosowania surowszej kwalifikacji prawnej?
Powołane przepisy
art. 28 § 1art. 304 § 1art. 288 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.