Rw 1220/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Badecki.Sędziowie: płk A. Kruszka (sprawozdawca), ppłk C. Lipski.Prokurator: mjr E. Kemparowa.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na skutek skarg rewizyjnych prokuratora i obrońcy sprawę Edwarda H., skazanego wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 28 września 1964 r. za przestępstwo z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. na karę 1 roku więzienia za to, że "14 lipca 1964 r. na terenie jednostki wojskowej, podczas osadzania go w areszcie za niewłaściwe zachowanie się wobec oficerów i za stan nietrzeźwości, uderzył ręką w twarz oficera dyżurnego jednostki Mieczysława B."Wojskowy Prokurator Garnizonowy w Poznaniu zaskarżył wyrok z powodu orzeczenia niewspółmiernie niskiej kary i wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Obrońca oskarżonego podnosił w rewizji zarzut naruszenia prawa materialnego oraz orzeczenia w związku z tym niewspółmiernie surowej kary i wnosił o darowanie kary na zasadzie art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii.Oskarżony w piśmie złożonym w dniu 7 października 1964 r. w administracji więzienia a skierowanym do Sądu Najwyższego stwierdza, że wnosi rewizję "na okoliczność niewspółmiernie wysokiej kary".Sąd Najwyższy postanowił: 1) w częściowym uwzględnieniu obu skarg rewizyjnych uchylić wyrok Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z 28 września 1964 r. w sprawie Edwarda H. i sprawę tę przekazać temuż Sądowi do ponownego rozpoznania; 2) skargę rewizyjną oskarżonego na powyższy wyrok pozostawić bez rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Pisma oskarżonego pomyślanego jako skarga rewizyjna nie można uznać za skargę rewizyjną z powodu uchybienia terminu określonego w art. 267 k.w.p.k. Ponieważ złożenie skargi rewizyjnej nastąpiło po upływie określonego tam terminu zawitego, przeto czynność ta - jako nieważna stosownie do art. 139 § 3 k.w.p.k. - nie może prowadzić do rozpoznania rewizji w II instancji. Z tego względu rewizję oskarżonego należy pozostawić bez rozpoznania.2. Skarga rewizyjna obrońcy, nie kwestionując ustaleń faktycznych wyroku, zarzuca naruszenie przez Sąd prawa materialnego przez niezastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r.Zdaniem obrońcy przepis ten, przewidujący darowanie kary do 1 roku więzienia, miał w niniejszej sprawie zastosowanie, albowiem czyn został popełniony przed 22 lipca 1964 r., nie miał charakteru chuligańskiego, oskarżony dotychczas nie był karany sądownie, nie zachodzą więc okoliczności wyłączające stosowanie dobrodziejstwa amnestii.Prokurator w swej skardze rewizyjnej wychodzi z wręcz przeciwnego założenia i domagając się surowszej kary oraz uchylenia w tym celu wyroku, wywodzi, że szkodliwość społeczna przestępstw przeciwko karności (a takiego przestępstwa dopuścił się oskarżony), zwłaszcza wobec zwiększania się liczby tych przestępstw w ostatnim okresie, jest niewątpliwa i wymaga odpowiedniego uwzględnienia przy wymiarze kary.Prokurator jest zdania, że przy braku jakichkolwiek okoliczności łagodzących, negatywna opinia służbowa oskarżonego oraz sposób popełnienia przez niego przestępstwa - obok względów na prewencję ogólną - przemawiają za znacznie surowszym ukaraniem.Rozważając zarzuty obrońcy i prokuratora instancja rewizyjna dochodzi do następujących wniosków:Sąd I instancji, dokonując prawidłowych, zgodnych z wynikami rozprawy ustaleń faktycznych i stosując właściwą kwalifikację prawną czynu, pominął rozważenie istotnych aspektów, które wpływają na wymiar kary.Przede wszystkim Sąd nie ocenił, czy czyn przypisany oskarżonemu miał charakter chuligański, od oceny zaś w tym względzie zależała przecież nie tylko wysokość wymiaru kary, lecz także kwestia zastosowania do oskarżonego dobrodziejstwa amnestii w myśl przepisów dekretu z dnia 20 lipca 1964 r.Sądząc z faktu niezastosowania tego dobrodziejstwa do oskarżonego, wnosić należy, że Sąd uznał, iż przestępstwo miało charakter chuligański, natomiast z faktu, że Sąd wymierzył karę równą ustawowemu minimum, nie uwzględniającą przewidzianego w art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. wymagania obostrzenia kary - można wyciągnąć wniosek odwrotny.Orzeczenie więc o karze, jak z powyższego wynika, jest wadliwe, a przyczyną jego wadliwości jest nierozważenie przez Sąd wszystkich okoliczności sprawy (art. 3, 5 i 244 k.w.p.k.). Uchybienie to nie może być naprawione w instancji rewizyjnej, skoro zachodzi m.in. ewentualność, że czyn nosi charakter chuligański i że w takim wypadku zachodziłaby okoliczność wpływająca na obostrzenie kary, zwłaszcza że według opinii służbowej oskarżony był żołnierzem niezdyscyplinowanym. Ewentualność ta sprawia, że nie można wyłączyć tego, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy słuszne okaże się wymierzenie surowszej kary, zgodnie z wnioskiem prokuratora. Z powyższych zatem względów wyrok podlega uchyleniu.Na marginesie sprawy należy zauważyć, że sentencja zaskarżonego wyroku nie odpowiada w pełni warunkom art. 250 § 4 k.w.p.k., w szczególności nie zawiera wyczerpującego określenia przypisanego oskarżonemu czynu.Jeżeli czyn oskarżonego składa się z działania wyczerpującego nie tylko elementy ustawowe przestępstwa z art. 117 § 1 k.k.WP., lecz także i innych przepisów chroniących karność (na przykład z art. 115, 116 i 120 k.k.W.P.), to określenie czynu w sentencji wyroku powinno obejmować wszystkie elementy należące do ustawowych stanów przestępnych. Przedmiotem osądu jest bowiem czyn, czyn zaś może wyczerpywać znamiona kilku przestępstw i aczkolwiek kwalifikowany jest z przepisu najsurowszego, powinien być w sentencji wyroku określony nie tylko pod kątem widzenia tego właśnie przepisu, lecz także i innych wchodzących w rachubę przepisów karnych.Sformułowania sentencji wyroku w części orzekającej o winie sprawiają wrażenie, że Sąd dopatrzył się cech przestępstwa jedynie w działaniu oskarżonego polegającym na uderzeniu oficera i że pominął w swej ocenie prawnej pozostałe elementy zachowania się oskarżonego ustalone w wyroku a wyczerpujące znamiona przestępstw określonych w innych przepisach.Przy ponownym rozpoznaniu Sąd powinien uniknąć powtórzenia tego błędu.