Rw 1569/70
WyrokIzba Cywilna1971-01-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można orzec karę dodatkową obniżenia stopnia wojskowego wobec oskarżonego, który posiada najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerów zawodowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że kara obniżenia stopnia wojskowego może być wymierzona tylko w takich przypadkach, w których oskarżony, mimo obniżenia stopnia, pozostaje nadal w tym samym korpusie. W przypadku oskarżonego posiadającego najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerów zawodowych (starszy mat), orzeczenie kary obniżenia stopnia wojskowego jest niemożliwe, gdyż bezpośrednio niższy stopień (mat) nie należy już do tego korpusu. Orzeczenie takiej kary stanowi naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Ryszard R. został skazany wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej za przywłaszczenie drewna z lasu państwowego. Wymierzono mu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, grzywnę, nawiązkę oraz obniżenie stopnia wojskowego. Obrońca zaskarżył wyrok, wnosząc m.in. o uchylenie orzeczenia o karze dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez uchylenie orzeczenia o karze dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego i utrzymał wyrok w mocy z tymi zmianami.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak. Sędziowie: płk M. Bieniaszewski (sprawozdawca), płk S. Rzeczycki. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Ryszarda R., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby przez 4 lata, na obniżenie stopnia wojskowego, grzywnę w kwocie 1.500 zł i nawiązkę w kwocie 5.341 zł, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 3 grudnia 1970 r.zmienił zaskarżony wyrok przez:a) złagodzenie wymierzonej kary - przy zastosowaniu art. 293 § 1 i 294 § 1 i 2 k.k. - do sześciu miesięcy ograniczenia wolności oraz 500 zł grzywny,b) uchylenie orzeczenia o karze dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego oraz o oddaniu oskarżonego na okres próby pod dozór przełożonegoi z tymi zmianami zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 3 grudnia 1970 r. Ryszard R. został skazany za to, że 4 września 1970 r. i 8 października 1970 r. w N. zagarnął z lasu państwowego w celu przywłaszczenia około 580 m3 drzewa tartacznego i opałowego o łącznej wartości 2.670 zł.Obrońca wnosił w rewizji między innymi o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie orzeczenia w części dotyczącej kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 297 § 1 k.k. stanowi, że obniżenie stopnia wojskowego obejmuje utratę posiadanego dotychczas stopnia wojskowego i powrót do stopnia bezpośrednio niższego w obrębie tego samego korpusu oficerów, chorążych albo podoficerów. Karę obniżenia stopnia wojskowego można zatem w myśl tego przepisu wymierzyć w takich tylko wypadkach, w których oskarżony, mimo obniżenia mu stopnia wojskowego, pozostanie nadal w tym samym co dotychczas korpusie oficerów, chorążych albo podoficerów. W myśl § 20 ust. 2 pkt 3 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 45/MON z dnia 9 września 1970 r. (Dz. R. Nr 16, poz. 83) pierwszym stopniem wojskowym w korpusie podoficerów zawodowych jest stopień starszego kaprala lub odpowiednio starszego mata.Jeśli chodzi o rozpoznawaną sprawę, to należy zaznaczyć, że oskarżony Ryszard R. ma stopień starszego mata, czyli stopień najniższy w korpusie podoficerów zawodowych. W tych warunkach nie było możliwości orzeczenia w stosunku do niego kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego. Bezpośrednio niższy od stopnia wojskowego starszego mata jest bowiem stopień mata, który nie zalicza się już do stopni objętych korpusem podoficerów zawodowych. Orzeczenie w stosunku do oskarżonego Ryszarda R. kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego nastąpiło zatem z naruszeniem prawa materialnego, co pociąga za sobą konieczność jej uchylenia (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 698/70 1970-08-14Czy kara dodatkowa obniżenia stopnia wojskowego może być orzeczona wobec żołnierza posiadającego stopień starszego szeregowego?
- Rw 324/70 1970-04-24Czy kara dodatkowa obniżenia stopnia wojskowego może być orzeczona wobec żołnierza posiadającego najniższy stopień w korpusie podoficerów, jeśli skutkuje to utratą stopnia oficerskiego, chorążego lub podoficerskiego?
- Rw 382/78 1978-11-03Czy kara dodatkowa obniżenia stopnia wojskowego może być orzeczona wobec podoficerów zawodowych mających stopień plutonowego?
- WR 583/88 1989-01-03Czy w przypadku skazania żołnierza za występek, sąd może orzec karę dodatkową obniżenia stopnia wojskowego, jeśli przemawiają za tym jedynie charakter czynu, a nie jego okoliczności?
- U 7/74 1975-01-30Czy kara dodatkowa obniżenia stopnia wojskowego, przewidziana w art. 297 k.k., może być orzekana w stosunku do podoficerów nie będących żołnierzami zawodowymi?
Powołane przepisy
art. 190 § 1 KKart. 293 § 1art. 297 § 1 KK§ 1§ 20 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.