Rw 489/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: J. Gawrysiak (sprawozdawca), płk J. Górski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 1977 r. na rozprawie sprawy Eugeniusza M., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 311 § 1 i 3 w związku z art. 316 i art. 59 § 1 k.k. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz nawiązkę na rzecz PCK w N. w kwocie 1.000 zł, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 23 listopada 1976 r.rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzucił wymierzenie rażąco niewspółmiernej kary i domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności z zastosowaniem art. 57 § 2 k.k. (...).Na rozprawie przed Sądem Najwyższym obrońca poparł rewizję, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew odmiennym wywodom zawartym w rewizji obrońcy należy stwierdzić, że okoliczności dotyczące zachowania się oskarżonego przed i po popełnieniu przestępstwa, na które powołuje się obrońca w rewizji, nie mogą same przez się przesądzać o wyjątkowym, szczególnie uzasadnionym wypadku, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa; nie mogą zatem stanowić również dostatecznej podstawy do zastosowania wobec oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k.Wymienione wyżej okoliczności mogą jednak mieć wpływ na wymiar kary w granicach ustawowego zagrożenia przewidzianego za dane przestępstwo. Sąd pierwszej instancji - co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - omawiane okoliczności miał na względzie i w dostatecznej mierze uwzględnił je na korzyść oskarżonego przy wymiarze kary, określając ją w rozmiarze 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a więc w wysokości nieznacznie tylko przewyższającej minimum ustawowego zagrożenia przewidzianego w art. 311 § 3 w związku z art. 59 § 1 k.k.(...) W sprawie niniejszej należy podkreślić, że sąd pierwszej instancji słusznie uczynił, iż przy wymiarze kary przyjął jako okoliczność obciążającą stan nietrzeźwości oskarżonego w chwili popełnienia przezeń przestępstwa o charakterze chuligańskim.W związku z powyższym należy stwierdzić, co następuje:W myśl art. 22 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) stan nietrzeźwości w chwili popełnienia przestępstwa stanowił okoliczność obciążającą. Przepis ten został uchylony przez art. VII przep. wprow. k.k., w wyniku czego obowiązujące od dnia 1 stycznia 1970 r. prawo karnomaterialne nie zna stanu nietrzeźwości w chwili popełnienia przestępstwa jako ustawowej okoliczności obciążającej.Powyższy stan rzeczy jednak nie oznacza, że stanu nietrzeźwości w chwili popełnienia przestępstwa nie można w określonej sytuacji uznać za okoliczność obciążającą. Wiadomo przecież, że alkohol jest w ogóle czynnikiem kryminogennym, w szczególności zaś w przestępczości o charakterze chuligańskim. Sprawcy tych przestępstw - na co wskazuje praktyka sądowa - przeważnie już uprzednio nadużywali alkoholu i pod jego wpływem dopuszczali się naruszenia zasad porządku prawnego. Podobnie czynił to oskarżony, który był już dwukrotnie karany przez kolegium do spraw wykroczeń za nadużywanie alkoholu i zakłócanie porządku publicznego na karę grzywny. Należy przy tym nadmienić, że oskarżony wiedział o tym, iż alkohol działa ujemnie na sposób jego zachowania się wobec otoczenia, i mimo to krytycznego dnia oskarżony również nadużył alkocholu, wprawiając się w stan nietrzeźwości, po czym dopuścił się przypisanego mu w zaskarżonym wyroku przestępstwa o charakterze chuligańskim.Dlatego też należy wyrazić pogląd, że jeżeli sprawca przestępstwa o charakterze chuligańskim uprzednio już nadużywał alkoholu ipod jego wpływem dopuszczał się naruszenia zasad porządku prawnego, to stan nietrzeźwości w chwili popełnienia tego przestępstwa powinien być uznany za okoliczność obciążającą (...).