Rw 918/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk C. Lipski.Sędziowie: płk W. Winawer (sprawozdawca), ppłk A. Kruszka.Prokurator: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Willego L. skazanego wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 19 lipca 1963 r. za przestępstwa określone w art. 257 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy więzienia za to, że dnia 18 maja 1963 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia na szkodę W. motocykla "WFM" wartości 7 000 zł. Tym samym wyrokiem oskarżony został skazany za dwa przestępstwa określone w art. 108 § 1 k.k. W.P. oraz na łączną karę 10 miesięcy więzienia.Wyrok w części dotyczącej skazania za przestępstwa określone w art. 108 § 1 k.k. W.P. nie został objęty skargą rewizyjną obrońcy i w tej części się uprawomocnił. Skarga rewizyjna obrońcy kwestionuje natomiast zasadność skazania oskarżonego za kradzież motocykla. Zdaniem obrońcy czyn oskarżonego był młodzieńczym wybrykiem. Oskarżony chciał jedynie przejechać się zabranym motocyklem i mógł go zwrócić właścicielowi. Nie ma więc dowodów na to, żeby chciał motocykl przywłaszczyć. Dlatego też, zdaniem obrońcy, czyn oskarżonego kwalifikuje się jako wykroczenie przewidziane w art. 57 prawa o wykroczeniach i w tym też sensie należy zmienić wyrok Sądu I instancji, wymierzając karę za wykroczenie i łagodząc karę łączną.Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić skargi rewizyjnej obrońcy i utrzymać w mocy wyrok Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia 19 lipca 1963 r. w sprawie Willego L.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Niewątpliwie, gdyby czyn oskarżonego stanowił jedynie wykroczenie, to postępowanie karne należałoby umorzyć, tak jak wnosi prokurator, a nie wymierzać kary za wykroczenie, jak o to wnosi obrońca. Sąd wojskowy bowiem nie jest władny orzekać w sprawach o wykroczenia, zwłaszcza że żołnierze za wykroczenia ponoszą w zasadzie jedynie odpowiedzialność dyscyplinarną. Obie te kwestie nie powinny były ujść obrońcy przy formułowaniu wniosków skargi rewizyjnej.Niezależnie od tego należy uznać, że Sąd I instancji słusznie dopatrzył się w czynie oskarżonego znamion przestępstwa z art. 257 § 1 k.k. Wypadki zaboru samochodów czy motocykli celem skorzystania z nich jedynie przez jakiś czas występują obecnie stosunkowo często. Trudności z zakwalifikowaniem takich czynów jako kradzieży (art. 257 § 1 k.k.) wywołane są tym, że sprawca nie dąży tu do trwałego powiększenia swego stanu posiadania, lecz jedynie do uzyskania korzyści trwającej pewien, niekiedy nawet krótki czas, i polegającej na używaniu cudzego pojazdu.Jakkolwiek typowe wypadki kradzieży cechuje dążenie do trwałego powiększenia swego stanu posiadania, to jednak nie należy to do ustawowych znamion kradzieży. Przywłaszczenie bowiem może polegać także na krótkotrwałym użyciu cudzej rzeczy, jeżeli następnie sprawca rozporządza nią w ten sposób, że nie wraca ona do właściciela. Jeżeli na przykład ktoś zabiera potajemnie cudzy rower jedynie po to, żeby móc dojechać do dworca, a następnie, chcąc ukryć swój czyn, wrzuca rower do rzeki, to popełnia kradzież, chociaż celem działania było jedynie użycie roweru po to, by dojechać do dworca. Wrzucenie roweru do rzeki, pociągające za sobą jego zniszczenie i trwałą utratę władztwa nad nim przez właściciela, stanowi już nie używanie cudzego mienia, lecz rozporządzanie nim, tj. przywłaszczenie. Samowolne użycie cudzego mienia ruchomego w sposób powodujący trwałe pozbawienie właściciela możności korzystania z jego własności stanowi przywłaszczenie tego mienia nawet wówczas, gdy celem działania sprawcy było jedynie krótkotrwałe użycie tego mienia.Sytuacja na naszych drogach i ulicach miast nie jest tego rodzaju, żeby pozostawienie bez opieki czy należytego zabezpieczenia samochodu lub motocykla nie było związane z realnym ryzykiem utraty jego części lub zawartości. Jest to sprawa powszechnie znana. Dlatego też ten, kto zabiera cudzy pojazd celem krótkotrwałego nawet użycia, a następnie pozostawia ten pojazd bez należytego zabezpieczenia, działa z reguły ze świadomością, że pozbawia właściciela w sposób trwały jeśli nie pojazdu jako całości, to co najmniej jego części lub zawartości. Tego rodzaju postępowanie z cudzą własnością jest swoistą formą rozporządzania nią, a więc przywłaszczeniem, i w połączeniu z dokonanym zaborem pojazdu stanowi jego kradzież. O braku zamiaru przywłaszczenia pojazdu świadczyć może jedynie takie zachowanie się sprawcy zaboru, które wskazuje na zamiar realnego umożliwienia właścicielowi odzyskania pojazdu (na przykład przez pozostawienie go w miejscu chronionym, zawiadomienie właściciela o miejscu pozostawienia pojazdu itp.).W konkretnej sprawie oskarżony zabrał motocykl o godzinie 11, a zatrzymany został o godz. 14 w odległości 25 km od miejsca, w którym motocykl został zabrany. Było rzeczą oczywistą, że w ciągu 3 godzin zniknięcie motocykla zostało zauważone, a odpowiednie władze zaalarmowane. W tych warunkach nie są wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego, że zamierzał zwrócić motocykl właścicielowi, którego zresztą nie znał, gdyż niewątpliwie zostałby zatrzymany i groziłaby mu odpowiedzialność, zwłaszcza że musiałby powrócić ze skradzionym motocyklem do niewielkiej stosunkowo miejscowości. Najkorzystniejsza zatem dla oskarżonego z możliwych wersji jest ta, że po użyciu motocykla do jazdy przez określony czas, zamierzał po prostu pozostawić ten motocykl na drodze lub na ulicy. Ponieważ jednak z pozostawieniem motocykla jest związane ryzyko jego utraty w całości lub w części, przeto stanowi ono rozporządzenie się nim, a więc jego przywłaszczenie.Z tego względu skazanie oskarżonego jest słuszne i ani skarga rewizyjna obrońcy, ani też wniosek prokuratora nie mogą być uwzględnione.