V CO 130/19
Izba Cywilna2019-06-14
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 45 k.p.c., w zakresie w jakim wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, oraz w zakresie, w jakim nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, ponieważ zostało ono zainicjowane pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego. Pytanie to dotyczy zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP, a jego rozstrzygnięcie ma wpływ na możliwość dalszego prowadzenia postępowania przed Sądem Najwyższym. Zawieszenie nastąpiło na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących zawieszenia postępowania w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, ponieważ oboje małżonkowie, posiadający obywatelstwo polskie, nie mieszkają w Polsce, co uniemożliwia ustalenie właściwości miejscowej na zasadach ogólnych. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o oznaczenie sądu, przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP i w związku z tym zawiesił postępowanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CO 130/19 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa M. S. przeciwko Z. S. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2019 r., wniosku Sądu Okręgowego w K. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o sygn. akt XVII C […], zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. – w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. UZASADNIENIE Postanowieniem z 27 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w K. na podstawie art. 45 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu akta celem wyznaczenia sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. W sprawie głównej oboje małżonkowie posiadający obywatelstwo polskie nie mieszkają aktualnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy uwzględnieniu jurysdykcji sądu polskiego (art. 11031 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych, tj. na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym powinno być zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c., a to w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. Od wyniku bowiem postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym wskazanym powyżej pytaniem prawnym, tj. rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. z normami konstytucyjnymi, zależy także rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Pytanie prawne w sprawie o sygn. IV CO 50/19 dotyczy art. 45 k.p.c., który znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie. Wątpliwości Sądu Najwyższego sformułowane w pytaniu prawnym dotyczą tego, czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim: 1. wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, 2. nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP. Ze względu na systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 3981 i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Zdaniem Sądu Najwyższego art. 39812 k.p.c. powinien być intepretowany ściśle. W konsekwencji wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą kasacyjną, w tym postępowania na podstawie art. 45 k.p.c. Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia (zob. w szczególności wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 maja 2007 r., sygn. akt 68/06, OTK ZU 6/A/2007/53), co oznacza, iż mając na względzie
3 wynikające z konstytucyjnego prawa do sądu gwarancje proceduralne w niniejszej sprawie za uzasadnione należało uznać wskazanie motywów zawieszenia postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- IV CO 218/19 2022-01-31Czy cofnięcie pozwu o rozwód przez powódkę czyni zbędnym postępowanie przed Sądem Najwyższym w celu oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
- III CO 563/23 2023-12-04Czy w przypadku cofnięcia pozwu o rozwód, w sytuacji gdy sąd niższej instancji zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego, postępowanie przed Sądem Najwyższym powinno zostać umorzone?
- V CO 130/19 2019-06-14Czy art. 45 k.p.c., w zakresie w jakim wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, oraz w zakresie, w jakim nie określa kryteriów ani prze…
- I CO 12/20 2020-02-18Czy postanowienie Sądu Okręgowego o przedstawieniu akt sprawy Sądowi Najwyższemu w celu oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, które nie zawiera uzasadnienia, jest wystarczające do rozpoznania sprawy…
- II CO 154/19 2020-03-27Czy cofnięcie pozwu o rozwód przez powódkę skutkuje umorzeniem postępowania przed Sądem Najwyższym?
Powołane przepisy
art. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 45 KPCart. 11031 § 1 pkt 4 KPCart. 41 KPCart. 177 § 1 pkt 31art. 391 § 1art. 2art. 45 ust. 1art. 176 ust. 2art. 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy