V CZ 47/16

Sygn. akt V CZ 47/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku T. S.A. w K. przy uczestnictwie W. D. o ustanowienie służebności przesyłu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 września 2016 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 9 maja 2016 r., uchyla zaskarżone postanowienie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił apelację uczestnika postępowania W. D. Wskazał, że apelacja wniesiona przez pełnomocnika uczestnika postępowania nie spełniała wymagań właściwych dla tego środka zaskarżenia, które wynikają z art. 368 k.p.c. Wprawdzie brak elementów składowych apelacji wymienionych w art. 368 k.p.c. podlega uzupełnieniu na podstawie wezwania sądu, to w niniejszej sprawie ocena prawna występujących uchybień apelacji powinna być rygorystyczna, bowiem pismo procesowe wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika działającego w imieniu uczestnika postępowania nie zawierało cech konstytutywnych dla apelacji, a tym samym - ze względu na istotność występujących uchybień - brak było podstaw do wezwania pełnomocnika do usunięcia braków formalnych wniesionego środka zaskarżenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania i zarzucił w nim naruszenie art. 373 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odrzuceniu apelacji uczestnika, mimo że braki formalne, którymi była ona dotknięta, zostały usunięte w przepisanym terminie. Skarżący podniósł, że w obecnym stanie sprawnym, tj. po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 maja 2008 r., P 18/07 (OTK-A 2008, nr 4, poz. 61) niekonstytucyjności art. 3701 k.p.c., brak jest podstawy prawnej do odrzucenia a limine apelacji zawierającej braki formalne. Odrzucenie apelacji, zgodnie z art. 370 i art. 373 k.p.c., może nastąpić tylko w przypadku nieuzupełnienia braków w terminie. Z tej przyczyny przyjęte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 maja 2016 r. stanowisko, że „w niniejszej sprawie ocena musi być bardziej rygorystyczna” nie znajduje oparcia w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że w dniu 10 lutego 2016 r. (k. 563) pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł do Sądu pierwszej instancji pismo procesowe zatytułowane „Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy” (k. 561), w którym wskazał, że zaskarża postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 sierpnia 215 r. w 3 sprawie o sygn. akt I Ns …/13 albowiem wnioskodawca (prawidłowo uczestnik postępowania W. D.) nie zgadza się z jego rozstrzygnięciem. Pismo to zostało potraktowane przez przewodniczącego Sądu pierwszej instancji jako apelacja, w konsekwencji czego do pełnomocnika uczestnika skierowano wezwanie do uzupełnienia braków formalnych apelacji w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia (k. 565). W odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 lutego 2016 r. pełnomocnik uczestnika postępowania, z zachowaniem zakreślonego terminu, uzupełnił wytknięte przez Sąd pierwszej instancji uchybienia formalne apelacji (k. 567-573), a tym samym spełnione zostały wszystkie wymagania konstrukcyjne wyznaczone dla tego środka zaskarżenia przez art. 368 k.p.c. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, nie zachodziły zatem przesłanki do odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia na podstawie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. Skutkiem powołanego w zażaleniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r., P 18/07 jest niedopuszczalność odrzucenia apelacji, sporządzonej także przez profesjonalnego pełnomocnika, bez wcześniejszego uruchomienia procedury sanacji jej braków formalnych w stosunku do wymagań, jakim powinien odpowiadać ten środek odwoławczy, przewidzianych w art. 368 k.p.c. Wynika to z treści art. 370 k.p.c. oraz utraty mocy obowiązującej - w związku z ogłoszeniem wyżej wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego - art. 3701 k.p.c., który przewidywał odrzucenie apelacji sporządzonej przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, niespełniających wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 1 - 3 i pkt 5, bez wezwania do usunięcia tych braków. Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 zd. 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w zw. z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw kc