V CZ 66/15

PostanowienieIzba Cywilna2015-11-05

Skład orzekający: Maria Szulc, Antoni Górski, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, gdy w zażaleniu nie sformułowano wniosku o kontrolę postanowienia sądu drugiej instancji odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeśli w zażaleniu na postanowienie odrzucające skargę nie sformułowano wyraźnie wniosku o kontrolę postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie przyznania zwolnienia od opłaty, na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. Brak takiego wniosku sprawia, że postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega kognicji Sądu Najwyższego.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zwolnienie od opłaty, a termin do jej uiszczenia upłynął bezskutecznie. W konsekwencji Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako nieopłaconą. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. W zażaleniu nie sformułowano jednak wniosku o kontrolę postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 66/15 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie ze skargi R. R. przy uczestnictwie "K. […]" spółki komandytowej w W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 listopada 2015 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt X Gz […] (X WSC […]), oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Powódka R. R. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 lutego 2013 r. wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem tego Sądu z dnia 12 marca 2015 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 7 kwietnia 2015 r., oddalono wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi. Termin do uiszczenia opłaty sądowej upłynął bezskutecznie w dniu 14 kwietnia 2015 r. Postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę, jako nieopłaconą. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz art. 4246 § 3 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że katalog zaskarżalnych do Sądu Najwyższego postanowień jest zamknięty i nie obejmuje postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie oznacza to jednak, że niezaskarżalne postanowienie sądu drugiej instancji, odmawiające zwolnienia od opłaty od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, uchyla się spod jakiejkolwiek kontroli Sądu Najwyższego. Jeśli skutkiem odmowy zwolnienia od opłaty jest nieopłacenie skargi, powodujące jej odrzucenie, to wówczas Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie odrzucające skargę, rozstrzyga - na wniosek strony zgłoszony na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. - również o postanowieniu sądu drugiej instancji o odmowie przyznania zwolnienia od opłaty od skargi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2015 r., II CZ 94/14, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2015 r., I CZ 96/14, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2015 r., IV CZ 2/15, nie publ.; postanowienie z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 40/08, nie publ., oraz postanowienia z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11, nie publ. i z dnia 27 czerwca 2013 r., III CZ 28/13, nie publ.). 3 W zażaleniu skierowanym przeciwko odrzuceniu skargi, wniosek taki nie został sformułowany przez skarżącą. Brak wskazania art. 380 w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. w podstawie zażalenia sprawia, że postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega kognicji Sądu Najwyższego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 lutego 2015 r., II CZ 94/14 (nie publ.), w środku zaskarżenia wnoszonym przez profesjonalnego pełnomocnika wniosek taki powinien zostać jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom wnoszonym przez takich pełnomocników treści wprost w nich niewyrażonych; zgłoszenie wniosku jest warunkiem kontroli niezaskarżalnego zażalenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2004, III CZ 71/04, niepubl., z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 197/04, nie publ., z dnia 8 lipca 2005 r., II CZ 57/05, nie publ., z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06, OSNC 2007, Nr 2, poz. 36, z dnia 23 kwietnia 2008 r., III CZ 13/08, nie publ., z dnia 4 lipca 2008 r., I CZ 45/08, nie publ., z dnia 23 listopada 2011 r., IV CZ 99/11, nie publ., z dnia 19 stycznia 2012 r., IV CZ 109/11, nie publ., z dnia 12 lipca 2012 r., I CZ 76/12, nie publ., z dnia 21 marca 2013 r., II CZ 4/13, nie publ., z dnia 4 grudnia 2013 r., II CZ 83/13, nie publ. oraz z dnia 8 stycznia 2014 r., II UZ 63/13, nie publ.). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 394 § 1 pkt 2 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 380 KPCart. 3941 § 1art. 380art. 39821 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 1 pkt 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy