V K 816/60
WyrokIzba Cywilna1960-11-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie wskazującym na użycie alkoholu, stwierdzone jedynie za pomocą próby trzeźwości, stanowi przestępstwo z art. 28 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu z 1959 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo stwierdzenie stanu wskazującego na użycie alkoholu za pomocą próby trzeźwości, bez ustalenia zewnętrznych objawów nietrzeźwości, nie stanowi cech przestępstwa z art. 28 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu. Ustawa ta wprowadziła pojęcie "stanu nietrzeźwości", które wymagało precyzyjnego ustalenia, a próba trzeźwości sama w sobie nie była wystarczająca do przypisania winy w tym zakresie.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za prowadzenie motocykla w stanie nietrzeźwości na podstawie art. 28 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu. Sąd Wojewódzki utrzymał w mocy wyrok skazujący co do winy i kary, uchylając jedynie karę dodatkową. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, zarzucającą obrazę prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie w sprawie z powodu braku cech przestępstwa.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaS. N. w sprawie Stefana S., oskarżonego z art. 28 ustawy z 10 XII 1959 r. (Dz. U. nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku S. Woj. w O. z 30 VIII 1960 r. zmieniającego częściowo wyrok S. Pow. w P. z 16 V 1960 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 4, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 i art. 442 k.p.k. uchylił zaskarżone wyroki i postępowanie w sprawie na zasadzie art. 3 k.p.k. umorzył (...)Minister Sprawiedliwości od prawomocnego wyroku S. Pow. w P. z 16 V 1960 r., częściowo zmienionego wyrokiem S. Woj. w O. z 30 VIII 1960 r. założył rewizję nadzwyczajną na korzyść Stefana S.Rewizja zaskarżonym wyrokiem zarzuca obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 28 ustawy z 10 XII 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. nr 69, poz. 434).W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonych wyroków i umorzenie postępowania w sprawie z powodu braku cech przestępstwa.Uzasadnienie faktyczneS. N. wyraził następujący pogląd prawny:Józef S. wyrokiem z 16 V 1960 r., skazany został z art. 28 § 1 ustawy z 10 XII 1959 r., o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. nr 69, poz. 434) na 2.000 zł grzywny za to, że w stanie nietrzeźwości prowadził motocykl. Jednocześnie S. Pow. orzekł na podstawie art. 31 tejże ustawy pozbawienie prawa prowadzenia pojazdu mechanicznego.S. Woj. w O. na skutek rewizji oskarżonego wyrokiem z 30 VIII 1960 r. uchylił orzeczenie o karze dodatkowej, utrzymał jednak w mocy zaskarżony wyrok S. Pow. co do winy i kary.Oba wyroki w zakresie ustalenia winy są niesłuszne.Ustawa o zwalczaniu alkoholizmu z 10 XII 1959 r. wprowadziła w kilku przepisach karnych (art. 22, 27, 28, 29, 30, 31, 34) pojęcie "stan nietrzeźwości". W samej treści ustawy pojęcie to nie zostało wyjaśnione, konieczne jest więc ustalenie istotnej treści tego sformułowania ustawowego przez orzecznictwo. (...)Przechodząc do sprawy oskarżonego Stefana S. nie można uznać istnienia cech przestępstwa z art. 28 ustawy z 10 XII 1959 r., skoro dokonano tylko próby trzeźwości za pomocą "probierza trzeźwości", a nie ustalono objawów zewnętrznych, i z zeznań świadków (o ile przyjąć je za prawdziwe) wynika, że oskarżony wypił tylko kieliszek wódki i ewentualnie małe piwo.Nie ulega wątpliwości, że oskarżony powinien być ukarany w postępowaniu karno-administracyjnym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie "wskazującym na użycie alkoholu", który to stan zgodnie z uchwałą I Zjazdu Medycyny Sądowej z 1955 r, rozpoczyna się od zawartości alkoholu we krwi powyżej 0,2‰. Karalność prowadzenia pojazdów mechanicznych w stanie wskazującym na użycie alkoholu przewiduje § 53 ust. 2 lit. a rozporządzenia z 27 X 1937 r. o ruchu pojazdów mechanicznych na drogach publicznych (Dz. U. nr 85 1937, poz. 616, z późniejszymi zmianami) w związku z art. 21 ustawy z 7 X 1921 r. o przepisach porządkowych na drogach publicznych (Dz. U. nr 89/1921, poz. 656).Z powyższych zasad S. N. orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 77/60 1961-03-23Czy skazanie za samo prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, na podstawie art. 28 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu z 1959 r., jest wystarczające do zastosowania art. 31 § 1 tej ustawy, czy też koniec…
- V K 504/61 1961-11-02Czy prowadzenie dźwigu samochodowego w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 28 § 1 lub § 2 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, nawet jeśli pojazd ten nie służy bezpośrednio do ko…
- IV K 1296/61 1964-03-10Czy prowadzenie traktora w stanie nietrzeźwości na podwórzu, które ma wolny wyjazd na drogę publiczną, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 28 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, nawet jeśli nie jest to droga publicz…
- V K 779/61 1962-03-01Czy w przypadku skazania za przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości, polegające na spowodowaniu zagrożenia w komunikacji i śmierci innej osoby, sąd jest zobowiązany do orzeczenia obligatoryjnej kary dodatkowej utr…
- III KK 24/22 2022-03-02Czy ustalenie stanu nietrzeźwości kierującego pojazdem mechanicznym może nastąpić na podstawie innych dowodów niż pomiar stężenia alkoholu we krwi lub wydychanym powietrzu, a jeśli tak, to jakie dowody mogą być brane pod…
Powołane przepisy
art. 28art. 394art. 442 KPKart. 3 KPKart. 28 § 1art. 31art. 22art. 21§ 4§ 1§ 53 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.