V K 504/61

WyrokIzba Cywilna1961-11-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie dźwigu samochodowego w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 28 § 1 lub § 2 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, nawet jeśli pojazd ten nie służy bezpośrednio do komunikacji lądowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając, że uniewinnienie oskarżonego było błędne. Stwierdzono, że zeznania świadków nie były jednoznaczne co do trzeźwości oskarżonego, a wyjaśnienia samego oskarżonego wskazywały na spożywanie alkoholu. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że dźwig samochodowy poruszający się po drodze publicznej, nawet jeśli nie jest pojazdem służącym do komunikacji lądowej, wodnej lub powietrznej w rozumieniu § 1 art. 28 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, może być uznany za "inny pojazd" w rozumieniu § 2 tego artykułu, a jego prowadzenie w stanie nietrzeźwości na drodze publicznej stanowi przestępstwo.
Stan faktyczny
Oskarżony Franciszek K. został skazany przez Sąd Powiatowy za prowadzenie w stanie nietrzeźwym dźwigu samochodowego na drodze publicznej. Sąd Wojewódzki uchylił ten wyrok i uniewinnił oskarżonego, uznając brak pewności co do jego nietrzeźwości oraz że dźwig nie jest pojazdem służącym do komunikacji lądowej. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Łodzi i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w instancji rewizyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kubec.Sędziowie: M. Kulesza, Z. Nyczaj (sprawozdawca).Prokurator: T. Matysik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka K. oskarżonego z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 1961 r., na podstawie art. 393-398, 400, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w instancji rewizyjnej.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Skierniewicach z dnia 13 grudnia 1960 r. Franciszek K. z mocy art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) skazany został na karę 500 zł grzywny, a na podstawie art. 31 tejże ustawy Sąd pozbawił oskarżonego prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy za to, że w dniu 23 sierpnia 1960 r. w S. prowadził jako kierowca-mechanik Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego w W. w stanie nietrzeźwym dźwig samochodowy po ulicach miasta, mogąc w każdej chwili wywołać wypadek.Sąd Wojewódzki w Łodzi, po rozpoznaniu rewizji oskarżonego, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 1961 r. orzeczenie Sądu Powiatowego uchylił i uniewinnił Franciszka K. od zarzuconego mu czynu.Od powyższego prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazą przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 28 § 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434), popełnioną przez to, że Sąd uniewinnił oskarżonego Franciszka K. od zarzucanego mu czynu polegającego na tym, iż w stanie nietrzeźwości prowadził na drodze publicznej dźwig samochodowy, pomimo że w działaniu oskarżonego mieściły się wszystkie znamiona przestępstwa przewidzianego w powołanym wyżej przepisie prawa.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 1961 r. w całości i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w instancji rewizyjnej w innym składzie sędziów.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Uniewinniając Franciszka K., Sąd Wojewódzki wyszedł z założenia, że w sprawie nie ma pewności, iż oskarżony znajdował się dnia krytycznego pod wpływem alkoholu, a nadto że prowadzenie dźwigu samochodowego nie stanowiło prowadzenia pojazdu mechanicznego służącego do komunikacji lądowej, bez czego działanie nie wyczerpuje dyspozycji art. 28 cytowanej ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu.Jednakże Sąd Wojewódzki, powołując się na świadków G. i B. jako na tych, którzy mieli stwierdzić trzeźwość oskarżonego, nie zwrócił uwagi na to, że zeznania te nie są kategoryczne w przeciwieństwie do zeznań pozostałych świadków (W., G., G. i B.), którzy stwierdzili, że oskarżony w owym czasie był nietrzeźwy. Świadek G. zeznał bowiem: "nie spostrzegłem, żeby oskarżony był pijany, przypuszczam, że oskarżony był trzeźwy", zaś świadek P. zeznał, że rozmawiał "z oskarżonym w odległości kilku metrów" i nie zauważył, "czy oskarżony był pijany".Sąd Wojewódzki nie wziął też pod uwagę ujawnionych na rozprawie wyjaśnień oskarżonego złożonych w dochodzeniu, w których przyznał on, że w owym dniu pił z przygodnymi znajomymi wino i piwo. Brak w sprawie obiektywnych danych, które ustalałyby zawartość alkoholu we krwi oskarżonego (na co powołał się Sąd Wojewódzki), bynajmniej nie uniemożliwiał ustalenia stanu nietrzeźwości u oskarżonego. Stan taki można bowiem przyjąć za dowiedziony nie tylko na podstawie wyników analizy krwi, lecz także na podstawie zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonego.Sąd Wojewódzki, uniewinniając oskarżonego, uznał nadto, że prowadzony przez niego dźwig umieszczony na podwoziu samochodowym nie jest pojazdem mechanicznym, służącym do komunikacji lądowej, wodnej lub powietrznej, w rozumieniu przepisu art. 28 § 1 cytowanej ustawy. Jednakże Sąd nie wziął pod uwagę przepisu § 2 tegoż artykułu, który mówi o prowadzeniu na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości innego pojazdu niż określony w § 1 (dodać trzeba, że prokurator wniósł na rozprawie rewizyjnej o zmianę kwalifikacji czynu na art. 28 § 2 cytowanej ustawy). Ratio legis tej ustawy (chodzi przecież o bezpieczeństwo ruchu na drogach publicznych) każe wnosić, iż "innym pojazdem" w rozumieniu powołanego przepisu, może być każdy pojazd poruszający się po drodze publicznej, a więc również - jak w niniejszej sprawie - i dźwig na podwoziu samochodowym.W tym stanie rzeczy, ponieważ omówione wyżej uchybienia mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, konieczne było uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania w instancji rewizyjnej.Z tych więc względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 28 § 1art. 393art. 31art. 28 § 2art. 28§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.