V KR 19/78
WyrokIzba Cywilna1978-03-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo pełnienie funkcji kierowniczej w przedsiębiorstwie lub brak przeciwstawienia się przestępczej działalności przez kierownika danej instytucji może decydować o przyjęciu organizatorskiej albo kierowniczej roli w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o amnestii z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo pełnienie funkcji kierowniczej w przedsiębiorstwie lub brak przeciwstawienia się przestępczej działalności przez kierownika danej instytucji nie może decydować o przyjęciu organizatorskiej albo kierowniczej roli w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o amnestii. Jednakże, jeśli materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że oskarżony rozpoczął przestępczy proceder i zorganizował go w porozumieniu z innymi osobami, wówczas jego rola może być uznana za kierowniczą w rozumieniu tej ustawy.Stan faktyczny
Oskarżony Ignacy L., jako kierownik piekarni, został oskarżony o uczestnictwo w zagarnięciu mienia na szkodę Zakładów Przemysłu Piekarniczego poprzez podmiany asortymentowe i zagarnianie różnicy wartości, a także wygospodarowywanie nadwyżek mąki i pieczywa. Sąd Wojewódzki uznał go za winnego, ograniczając wartość zagarniętego mienia i modyfikując sposób dokonania czynu. Sąd pierwszej instancji nie zastosował ustawy o amnestii z 1974 r., uznając oskarżonego za organizatora przestępczego procederu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski. Sędziowie: J. Musioł, M. Szczepański (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: B. Kuśmierczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Ignacego L., oskarżonego z art. 202 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 17 listopada 1977 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Poznaniu po rozpoznaniu między innymi sprawy Ignacego L., oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 202 § 2 k.k., polegającego na tym, że w okresie od lutego 1970 r. do listopada 1973 r. w P. w warunkach przestępstwa ciągłego, jako pracownik Zakładów Przemysłu Piekarniczego w P. - wspólnie i w porozumieniu z pracownikami tych zakładów, a ponadto kierownictwami sklepów PSS - uczestniczył w zagarnięciu mienia na szkodę Zakładów Przemysłu Piekarniczego w P. w drodze podmian asortymentowych pieczywa i zagarnianie różnicy wartości oraz w drodze wygospodarowywania pozaewidencyjnych nadwyżek mąki i pieczywa, sprzedawanego następnie detalicznie przy jednocześnie niezgodnej i nieprawdziwej dokumentacji produkcyjno-przewozowej, tak więc w okresie od dnia 2 kwietnia 1970 r. do dnia 13 listopada 1973 r. jako kierownik piekarni nr 33, uczestniczył on w zagarnięciu kwoty co najmniej 128.000 zł, wyrokiem z dnia 17 listopada 1977 r. uznał oskarżonego za winnego zarzucanego mu czynu, z ograniczeniem wartości zagarniętego mienia do kwoty 112.000 zł oraz pewną modyfikacją sposobu dokonania owego zagarnięcia, i na podstawie art. 202 § 2, art. 36 § 2 i 3 oraz art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. skazał oskarżonego Ignacego L. na 4 lata pozbawienia wolności oraz 30.000 zł grzywny.Od powyższego wyroku rewizję wniósł obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Chybiona jest rewizja w zakresie zarzutu obrazy ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), której sąd pierwszej instancji nie zastosował do oskarżonego Ignacego L. ze względu na treść art. 4 pkt 4 tejże ustawy.Nie sposób zgodzić się z argumentacją zawartą w zaskarżonym wyroku, że: "Oskarżony ten (...) jako długoletni kierownik piekarni musi być potraktowany jako organizator i kierujący przestępnym procederem (art. 4 pkt 4 powołanej ustawy o amnestii) bez względu na to, w jakich okolicznościach wszedł na drogę przestępstwa. Od niego bowiem zależało, czy mechanizm przestępczy będzie funkcjonował i on mógł jedynie skutecznie ten proceder przerwać," gdyż jest to argumentacja nie uwzględniająca tego, iż o przyjęciu organizatorskiej albo kierowniczej roli w rozumieniu cytowanego przepisu nie może decydować samo przez się pełnienie kierowniczej funkcji w przedsiębiorstwie albo brak przeciwstawienia się przestępczej działalności przez kierownika danej instytucji. Jednakże z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że nie kto inny, lecz oskarżony Henryk L. rozpoczął w piekarni nr 33 omawiany wyżej przestępczy proceder i że owe rozpoczęcie nie jest niczym innym, jak zorganizowaniem przestępstwa w porozumieniu z innymi osobami (doprowadzenie do porozumienia, określenie przestępczych machinacji, za pomocą których dokonywano zagarnięcia, fałszowania dokumentacji). W tych okolicznościach nie można ostatecznego stanowiska sądu pierwszej instancji uznać za błędne (...).
Powiązane orzeczenia
- II KR 381/74 1975-05-15Czy inicjatywa przestępcza lub zajmowanie stanowiska kierowniczego w spółdzielni może być utożsamiane z organizatorską lub kierowniczą rolą sprawcy, uzasadniającą wyłączenie spod dobrodziejstwa amnestii na podstawie art.…
- U 3/75 1975-02-07Czy warunki zastosowania amnestii przewidziane w art. 5 ust. 2 ustawy o amnestii z 1974 r. są spełnione, gdy sprawca ujawnił istotne okoliczności czynu i współdziałające osoby w charakterze świadka, a następnie odwołał s…
- VI KZP 30/70 1970-09-30Czy sprawca przestępstwa ciągłego polegającego na zagarnięciu mienia społecznego, dokonanego w kilku różnych grupach przestępczych, który występował jako organizujący zagarnięcie dokonane przez jedną z tych grup co do cz…
- Z 154/83 1983-10-19Czy amnestia przewidziana w ustawie z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii obejmuje przestępstwo z art. 276 § 3 k.k. w zw. z art. 276 § 2 k.k., gdy sprawca był założycielem i kierownikiem związku o charakterze zbrojnym?
- I KR 150/77 1977-12-02Czy oskarżony, który ujawnił istotne okoliczności przestępstwa i współdziałające osoby po przedstawieniu mu zarzutów, ale przed wejściem w życie ustawy o amnestii, może skorzystać z dobrodziejstwa amnestii na podstawie a…
Powołane przepisy
art. 202 § 2 KKart. 202 § 2art. 36 § 2art. 57 § 2art. 4 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.