Z 11/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski. Sędziowie: płk Z. Furtak (sprawozdawca), płk J. Drohomirecki.Prokurator: płk J. Piotrowicz.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym zażalenie Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Poznaniu na postanowienie Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 1966 r. w kwestii zwrócenia prokuratorowi do uzupełnienia śledztwa akt sprawy przeciwko Antoniemu W. i Jerzemu Z., oskarżonym o przestępstwo z art. 259 k.k.Prokurator domagał się w zażaleniu uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji celem rozpoznania jej na rozprawie.Sąd Najwyższy postanowił pozostawić bez uwzględnienia zażalenie Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Poznaniu i utrzymać w mocy postanowienie Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 1966 r. o zwróceniu akt sprawy przeciwko Antoniemu W. i Jerzemu Z. do uzupełnienia śledztwa.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:W dniu 20 kwietnia 1966 r. wpłynęła do Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu sprawa z aktem oskarżenia przeciwko Antoniemu W. i Jerzemu Z., oskarżonym o przestępstwo z art. 259 k.k. Prokurator zgłosił wniosek o rozpoznanie tej sprawy w trybie doraźnym na zasadzie art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 25 czerwca 1946 r. o przystosowaniu przepisów o postępowaniu doraźnym do postępowania przed sądami wojskowymi. W aktach sprawy znajdowało się postanowienie o wyłączeniu materiałów dowodowych przeciwko Jackowi Ł., podejrzanemu o przestępstwo z art. 130 § 1 k.k.W.P. polegające na tym, że jako starszy w stopniu wojskowym nie dopełnił obowiązku służbowego, a mianowicie wbrew pkt 33 Regulaminu Służby Wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL nie wydał stosownego rozkazu Antoniemu W. i Jerzemu Z., aby zapobiec dokonaniu przez nich rabunku na szkodę Wiktora D.W toku rozprawy głównej w dniu 26 kwietnia 1964 r. Sąd I instancji, w związku z przerwaniem rozprawy do dnia 29 kwietnia 1966 r., podjął na wniosek prokuratora postanowienie o prowadzeniu sprawy w trybie zwykłym z pominięciem przepisów powołanego wyżej dekretu z dnia 25 czerwca 1946 r.W dniu 29 kwietnia 1966 r. Sąd I instancji wydał postanowienie o zwrocie akt sprawy prokuratorowi do uzupełnienia śledztwa przez sprawdzenie okoliczności podniesionych w zeznaniach świadka Wiktora D., złożonych na rozprawie głównej, a wskazujących na współudział Ł. w popełnieniu przestępstwa z art. 259 k.k. Podstawę do wydania tego postanowienia stanowiły nowe okoliczności podniesione przez świadka D., który zeznał między innymi na rozprawie głównej, jak następuje: "(...) Żołnierz ten odciągał mnie od parkanu, którego się trzymałem. Który to żołnierz mnie odciągał, nie mogę powiedzieć, bo sobie nie przypominam, jednakże mówił mi kierownik Roszarni, że jego żona widziała tę scenę i twierdzi, że odciągał mnie od parkanu żołnierz, który miał na naramiennikach dwie belki (...)". Sąd I instancji uznał więc za celowe i konieczne ustalenie w toku uzupełniającego śledztwa tożsamości osoby wskazanej przez świadka D. i przesłuchanie jej na okoliczność udziału Ł. w czynie przestępnym. W zależności od wyników uzupełniającego śledztwa należałoby, zdaniem Sądu I instancji, prowadzić sprawę przeciwko Ł. o przestępstwo z art. 259 k.k., a w braku podstaw do tego - o przestępstwo z art. 130 § 1 k.k.W.P., przy czym ze względu na ścisły związek jego czynu z działaniem oskarżonych Antoniego W. i Jerzego Z. prowadzenie sprawy łącznie przeciwko wszystkim wyżej wymienionym jest pożądane i zasadne.Prokurator podniósł w zażaleniu, że:1)Sąd I instancji wydał zaskarżone postanowienie bez wniosków stron,2)zebrane w postępowaniu materiały dowodowe dawały wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy bez konieczności przesłuchiwania świadka wskazanego przez świadka D. na rozprawie głównej,3)Sąd I instancji miał możność ustalenia nazwiska i adresu tego świadka i przesłuchania go na rozprawie, co nie było połączone ze szczególnymi trudnościami w rozumieniu art. 232 § 1 k.w.p.k.,4)stosownie do art. 233 § 1 k.w.p.k. Sąd mógł jedynie zawiadomić właściwego prokuratora o ujawnieniu się na rozprawie przestępstwa popełnionego przez inną osobę niż oskarżeni. Skoro jednak prokurator brał udział w rozprawie, to mógł on zająć stanowisko co do ścigania Ł. Sąd nie był władny zmuszać prokuratora do objęcia aktem oskarżenia osoby, co do której było prowadzone postępowanie przygotowawcze, gdyż decyzja co do merytorycznego załatwienia sprawy należy do prokuratora,5)po wydaniu zaskarżonego postanowienia ustalono nazwisko świadka wskazanego przez Wiktora D. i przesłuchano go na podane przez pokrzywdzonego okoliczności. Ponieważ świadek ten nie potwierdził wersji D., w sprawie zaś nie było innych dowodów uzasadniających oskarżenie Ł. o współudział w dokonaniu rabunku, przeto prokurator umorzył postępowanie karne przeciwko Ł. o przestępstwo z art. 130 § 1 k.k.W.P., a to na podstawie art. 10 k.w.p.k. w związku z art. 7 k.k.W.P.Bezsporne jest, że na rozprawie głównej w dniu 29 kwietnia 1966 r. wyszła na jaw nowa okoliczność wskazująca na współudział Ł. w rabunku dokonanym przez oskarżonych Antoniego W. i Jerzego Z. na szkodę Wiktora D. Świadek D. powołał się mianowicie na kierownika Roszarni, którego żona miała widzieć zajście i zauważyła, jak żołnierz z dystynkcjami kaprala odciągał pokrzywdzonego, gdy ten w pobliżu własnych zabudowań chciał odłączyć się od żołnierzy i trzymał się parkanu. Świadek D. nie znał nazwiska ani też adresu kierownika Roszarni i jego żony.Skoro w toku rozprawy ujawniło się nowe przestępstwo popełnione przez inną osobę aniżeli przez oskarżonych, przy czym przestępstwo to miało związek z rozpoznawaną sprawą i było rzeczą celową łączne rozpoznanie sprawy przeciwko oskarżonym Antoniemu W. i Jerzemu Z. oraz Ł. - to Sąd I instancji w myśl art. 233 § 2 k.w.p.k. nie mógł inaczej postąpić, lecz był obowiązany odroczyć rozprawę i zwrócić akta prokuratorowi. Zwrócenie akt sprawy do uzupełnienia śledztwa dawało prokuratorowi możność - w zależności od wyników uzupełniającego śledztwa - sporządzenia nowego aktu oskarżenia, obejmującego obok występujących w sprawie oskarżonych również Ł. Z tych względów postanowienie Sądu I instancji w tej części należało uznać za słuszne. Kwestia zadecydowania o tym, czy należy objąć aktem oskarżenia Ł., należała oczywiście do prokuratora zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 2 § 1 k.w.p.k.Zażalenie prokuratora na powyższe postanowienie Sądu I instancji było bezzasadne.