I K 1690/51
WyrokIzba Karna1953-01-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierownik masarni PSS, tolerując wyrabianie wędlin przez pracowników dla ich celów prywatnych, działa na szkodę interesu publicznego w rozumieniu art. 286 § 1 k.k., nawet jeśli nie miał pewności co do spekulacyjnego przeznaczenia tych wędlin?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że tolerowanie przez kierownika masarni wyrabiania wędlin przez pracowników dla ich celów prywatnych, nawet bez pełnej pewności co do spekulacyjnego charakteru tych działań, stanowi działanie na szkodę interesu publicznego w rozumieniu art. 286 § 1 k.k. Jest to przestępstwo, ponieważ utrudnia kontrolę i umożliwia nadużycia przez pracowników, o czym kierownik powinien mieć świadomość.Stan faktyczny
Oskarżony Jan M., kierownik masarni PSS, został oskarżony o tolerowanie wyrabiania wędlin przez pracowników dla ich celów prywatnych w okresie od lipca do sierpnia 1951 r. Sąd Wojewódzki skazał go za przekroczenie uprawnień i działanie na szkodę interesu publicznego. Rewizja oskarżonego zarzucała błędną ocenę okoliczności faktycznych, twierdząc, że nie zezwolił na te działania i nie wiedział o spekulacyjnym przeznaczeniu wędlin. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej oskarżonego, uznając go za winnego, ale w innym opisie czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Jana M., uznał go za winnego popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k. i skazał na karę więzienia, którą następnie darował w całości na mocy ustawy o amnestii, zwalniając go od kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury po rozpoznaniu na rozprawie rewizyjnej w dniu 14 stycznia 1953 r. sprawy Jana M., oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 1 ust. 6 dekr. z dn. 16.XI.1945 r. - z powodu rewizji, założonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego z dnia 28 września 1951 r. sygn. akt 1. K. 457/51 - na podstawie art. 375, 383 pkt. 3, 388 § 1, 459 k.p.k. i art. 4. dekretu o o.s.k.:a) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej osk. Jana M.,b) osk. Jana M. uznaje za winnego tego, że w czasie od 1 lipca do 20 sierpnia 1951 r. w W., jako kierownik masarni PSS, nie dopełnił swego obowiązku i działał na szkodę interesu publicznego w ten sposób, że tolerował wyrabianie wędlin w warsztacie masarskim PSS przez jego pracowników Klemensa B. i Jana T. dla ich celów prywatnych, i za ten czyn skazuje go na mocy art. 286 § 1 k.k. na karę ... więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 21 sierpnia 1951 r. do 4 października 1951 r.,2) na mocy art. 4 ustawy o amnestii z dnia 22.XI.1952 r. darowuje tę karę w całości;3) zwalnia oskarżonego od kosztów postępowania karnego i opłat sądowych za obie instancje.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Jan M. został skazany z mocy art. 286 § 2 k.k. na karę ... więzienia za to, że:W czasie od lipca do dnia 20 sierpnia 1951 r., w W. jako kierownik masarni Powszechnej Spółdzielni Spożywców w W., przekraczając swoje uprawnienia, działał na szkodę interesu publicznego przez to, że zezwolił Klemensowi B. i Janowi T. na wyrabianie wędlin w warsztacie masarskim i przechowywanie mięsa w magazynie spółdzielni, wiedząc, iż wędliny te i mięso przeznaczone są do spekulacji.Rewizja oskarżonego - wnosząc o uchylenie wyroku i uniewinnienie - zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, która spowodowała skazanie oskarżonego z obrazą art. 286 § 1 k.k. Przy prawidłowej ocenie okoliczności faktycznych nie było bowiem podstawy do ustalenia, by oskarżony zezwolił współoskarżonym Klemensowi B. i Janowi T. na wyrabianie wędlin w warsztacie masarskim i przechowywanie mięsa w magazynie Spółdzielni oraz aby wiedział o tym, iż te wędliny i mięso były przeznaczone do spekulacji, skoro przewód sądowy wykazał jedynie, iż oskarżony został przez. B. i T. postawiony przed faktem dokonanym zmagazynowania mięsa w warsztacie masarskim i magazynie spółdzielni oraz iż, dowiedziawszy się o tym, oświadczył, że tego robić nie wolno i że na to nie pozwoli, uważając to za rzecz niedopuszczalną, ze względów organizacyjnych. Przewód sądowy nie wykazał również, by oskarżony wiedział o tym, iż wędliny i mięso były przeznaczone do spekulacji.W tych warunkach - zdaniem rewizji - oskarżonemu można było zarzucić jedynie to, że nie dość energicznie interweniował po powzięciu wiadomości o działalności B. i T., co stanowi jednak wykroczenie dyscyplinarne, a nie wypełnia stanu faktycznego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W sentencji zaskarżonego wyroku przyjął Sąd Wojewódzki iż oskarżony M. jako kierownik masarni PSS w W. zezwolił B. i T. na wyrabianie wędlin w warsztacie masarskim i na przechowywanie mięsa w magazynie Spółdzielni, wiedząc, iż te wędliny i mięso są przeznaczone do spekulacji.Natomiast w uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki ustalił sprzecznie z sentencją, że oskarżony M., udzielając B. i T. tego zezwolenia "mógł przypuszczać" (str. 4), że nie robią oni zapasów z mięsa i kiełbas dla siebie i mięsem tym spekulują oraz iż to mięso pochodzi ze świń ich własnego chowu (str. 5).Całokształt okoliczności ujawnionych w czasie przewodu sądowego, nie wyłączając wyjaśnień oskarżonego M. na rozprawie głównej (k. 35 i 36), daje jednak podstawę do uznania tylko tego, iż oskarżony M., jako kierownik warsztatu masarskiego PSS w W., wbrew swemu obowiązkowi tolerował prywatne wyrabianie wędlin w warsztacie masarskim PSS przez B. i T., aczkolwiek mógł przypuszczać, że B. i T. tymi wędlinami i mięsem spekulują - mimo iż mogły one pochodzić ze świń ich własnego chowu. Działo się to bowiem w sierpniu, a więc w czasie upałów, czyli w okresie, w którym nikt nie zabija nierogacizny dla własnego użytku.W tym czynie oskarżonego mieszczą się wszelkie znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. Fakt tolerowania przez oskarżonego wyrabiania wędlin w warsztacie masarskim PSS przez pracowników tej spółdzielni (B. i T. byli pracownikami sklepu rzeźniczego w W.) dla ich prywatnych celów, choćby niespekulacyjnych, jest bowiem działaniem na szkodę interesu publicznego, skoro utrudnia ono przeprowadzenie kontroli i umożliwia popełnianie nadużyć przez pracowników spółdzielni, a z czego oskarżony zdawał sobie dobrze sprawę; oskarżony wyjaśnił bowiem na rozprawie, że zagroził T., iż "zamelduje władzom, jeżeli jeszcze raz będzie wyrabiał wędliny".Z tych powodów - gdy Sąd Wojewódzki ustalił błędnie działanie przestępne oskarżonego - Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu opisanego w sentencji, oraz skazał go zań na taką samą karę, jak Sąd Wojewódzki.Ponieważ oskarżony nie był dotąd karany za przestępstwo tego samego rodzaju lub z tych samych pobudek (k. 7 akt sądowych i 45 akt śledztwa), a inne ograniczenia i wyłączenia spod amnestii do niego się nie odnoszą, Sąd Najwyższy zastosował do niego przepisy ustawy o amnestii z dnia 22.XI.1952 r.
Powiązane orzeczenia
- IV K 1211/61 1963-06-09Czy oddelegowanie pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwie państwowym do pracy na budowie prywatnej, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie i ze szkodą dla interesu publicznego, wyczerpuje znamiona przest…
- V K 219/62 1962-06-28Czy przekroczenie uprawnień przez kierownika przedsiębiorstwa państwowego, polegające na stosowaniu przemocy, groźby bezprawnej, lżenia i bicia podległych pracowników, stanowi przestępstwo nadużycia władzy z art. 286 § 1…
- II KR 165/82 1982-08-05Czy funkcjonariusz publiczny, który przekracza swoje uprawnienia, wykorzystując działalność przedsiębiorstw podległych mu resortów do realizacji prywatnych celów (budowa dróg, produkcja elementów ogrodzeniowych, transpor…
- I K 526/51 1951-12-04Czy zachowanie komendanta ochrony mienia państwowego, polegające na zezwoleniu stróżowi nocnemu na opuszczenie posterunku podczas dożynek, mimo wiedzy o prawdopodobieństwie zamachów na mienie państwowe, stanowi przestęps…
- III K 69/53 1953-02-25Czy kierownik zakładu, który nakłania pracowników do niewykonania planów produkcyjnych w celu uniknięcia podwyższenia norm, działa na szkodę interesów społecznych w rozumieniu art. 39 Małego Kodeksu Karnego?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 1 ust. 6art. 375art. 4art. 286 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.