I K 182/53

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana R. i innych, oskarżonych z art. 293, 290 oraz art. 38 m.k.k., po rozpoznaniu założonych przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 27 maja 1950 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, art. 384 pkt 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego Mariana R., uznał oskarżonego Mariana R. za winnego tego, że powołując się na swój wpływ na urzędników Wydziału Kwaterunkowego i Zakładu Osiedli Robotniczych i na znajomości wśród tych urzędników podejmował się pośrednictwa w załatwianiu przez tych urzędników spraw mieszkaniowych dla zgłaszających się do niego osobiście lub za pośrednictwem Heleny S. większej liczby osób, od których pobrał sumę około 555.000 zł w walucie przedwymiennej i 2.300 zł w nowej walucie oraz przyjął za pośrednictwem Heleny S. nieustaloną sumę pieniężną i jeden kupon materiału ubraniowego i za to przestępstwo skazał go na podstawie art. 38 m.k.k. na karę ośmiu lat więzienia (…) W pozostałych częściach tenże wyrok w stosunku do oskarżonego Mariana R. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy, wymierzając mu przy zastosowaniu amnestii na podstawie art. 13 pkt 1 ustawy z dn. 22.XI.1952 r. łączną karę sześciu lat więzienia (…)Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 11 marca 1953 r. skazał oskarżonego Mariana R. na podstawie art. 38 m.k.k. na 10 lat więzienia za to, że powołując się na swój wpływ na urzędników Wydziału Kwaterunkowego i Zakładu Osiedli Robotniczych, względnie na znajomości wśród tych urzędników, podejmując się pośrednictwa w załatwianiu przez tych urzędników spraw mieszkaniowych zgłaszających się do niego bezpośrednio osób, pragnących pomyślnie załatwić swoje sprawy mieszkaniowe, od których w związku z tym pobrał osobiście sumę około 555.000 zł w walucie przedwymiennej i 2.300 zł w walucie nowej. Na podstawie art. 26 i 27 k.k. w związku z art. 38 m.k.k. Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy tymże wyrokiem skazał Mariana R. na 10 lat więzienia za to, że podżegał Helenę S. do popełnienia przypisanego jej przestępstwa a nadto udzielił jej w tym zakresie pomocy zapewniając Helenę S., że osoby zgłaszające się do niej w sprawach mieszkaniowych zostaną pomyślnie załatwione dzięki posiadanym przez niego stosunkom wśród władz kwaterunkowych, w związku z czym przyjął od Heleny S. nie dającą się ustalić sumę pieniężną oraz kupon materiału ubraniowego. Wreszcie, na podstawie art. 293 k.k. w zw. z art. 290 § 1 k.k. tenże Sąd Wojewódzki skazał oskarżonego Mariana R. na 5 lat więzienia za to, że udzielił pomocy urzędnikom Wydziału Kwaterunkowego i Zakładu Osiedli Robotniczych do popełnienia przestępstw z art. 290 § 1 k.k. przez wręczenie tym urzędnikom korzyści majątkowych w związku z ich urzędowaniem.Po zastosowaniu ustawy amnestyjnej z dnia 22.XI.1952 r. Sąd wymierzył oskarżonemu Marianowi R., na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy łączną karę 8 lat więzienia (…)Rewizja oskarżonego Mariana R. zarzuca, między innymi, obrazę art. 36 k.k. polegającą na dwukrotnym skazaniu oskarżonego na podstawie art. 38 m.k.k. i art. 293 k.k. w zw. z art. 290 § 1 kk., jakkolwiek zachodzi tu zbieg przepisów ustawy, czyn bowiem oskarżonego polegający na powołaniu się na wpływ na urzędników, wzięciu korzyści majątkowej dla siebie, a następnie udzieleniu z tego korzyści majątkowej urzędnikowi stanowić może jedno przestępstwo z art. 38 m.k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Sąd Najwyższy nie podziela wywodów rewizji dotyczących rzekomej obrazy art. 36 k.k. przez odrębne skazanie oskarżonego z art. 38 m.k.k. i z art. 290 § 1 k.k., albowiem przestępstwa te nie warunkują się wzajemnie. Wręczenie urzędnikom łapówek nie stanowi koniecznego elementu przestępstwa tzw. płatnej protekcji. To ostatnie jest dokonane z chwilą, gdy nastąpiło powołanie się przez sprawcę na jego wpływ na urzędnika i przyjęcie w związku z tym korzyści materialnej lub jej obietnicy. Wręczenie następnie łapówki urzędnikowi jest z jednej strony obojętne dla bytu zbrodni z art. 38 m.k.k., a z drugiej wymaga zupełnie odmiennego zamiaru przestępnego, kwalifikującego się z art. 293 w zw. z art. 290 k.k.