II K 1147/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Renaty M. oskarżonej z art. 27 k.k. i 38 m.k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora i oskarżoną Renatę M. rewizji o wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 26 maja 1960 r. na podstawie art. 375, 384 pkt 2 k.p.k.1) zmienił zaskarżony wyrok co do oskarżonej Renaty M. w części dotyczącej kary łącznej w ten sposób, iż wymierzył tejże oskarżonej karę łączną siedmiu lat więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresów tymczasowego aresztowania od dnia 9 lipca 1959 r. do dnia 26 października 1959 r. i od dnia 8 stycznia 1960 r.;2) zmienił zaskarżony wyrok co do oskarżonej Margot M. w części dotyczącej kary w ten sposób, iż uchylił orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej jej kary pozbawienia wolności (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 26 maja 1960 r. zostali skazani oskarżeni:1) Renata M.a) kilkakrotnie z mocy art. 38 m.k.k. na karę po 2 lata więzienia za każdy czyn przestępny polegający na tym, że powołując się w 1958 i 1959 r. na swój wpływ na urzędników Biura Paszportowego Komendy Wojewódzkiej MO w K. podjęła się załatwienia różnym osobom sprawy wyjazdu do NrF, a nadto, w jednym przypadku, powołując się na wpływ na urzędniczkę Wydziału Kwaterunkowego podjęła się załatwienia sprawy mieszkaniowej i za to żądała i przyjęła różne kwoty pieniężne ib) kilkakrotnie z mocy art. 264 § 1 k.k. po jednym roku więzienia za każdy czyn przestępny polegający na wyłudzeniu różnych kwot pieniężnych, od różnych osób drogą kłamliwego zapewnienia tych osób, że załatwi im sprawy wyjazdu do NrF a w jednym przypadku, że odstąpi mieszkanie - przy czym jako karę łączną wymierzono jej karę pięciu lat więzienia z utratą praw na lat pięć.2) Margot M. z mocy art. 27 k.k. w związku z art. 38 m.k.k. na karę jednego roku więzienia z warunkowym jej zawieszeniem na okres lat czterech za to, że w pierwszej połowie 1959 r. kilkakrotnie udzielała pomocy Renacie M. kierując kilka osób ubiegających się o wyjazd do NrF do Renaty M. jako osoby powołującej się na swój wpływ w Komendzie Wojewódzkiej MO. Wydział Paszportowy w Katowicach i za to otrzymała od tejże Renaty M. kwotę około 6.000 złotych.Od powyższego wyroku założyli rewizję prokurator i oskarżona Renata M.I. Rewizja prokuratora zawiera wniosek o zmianę wyroku w części dotyczącej wymiaru kary przez wymierzenie Renacie M. wyższej kary łącznej i wymierzenie Margot M. kary więzienia bez jej warunkowego zawieszenia.Rewizja zarzuca wyrokowi rażącą niewspółmierność kary polegającej na wymierzeniu Renacie M. kary łącznej w wysokości 5 lat więzienia oraz na zawieszeniu wykonania kary 1 roku więzienia w stosunku do Margot M.Zdaniem rewizji popełnienie przez oskarżoną Renatę M. 27 przestępstw z art. 38 m.k.k. i art. 264 § 1 k.k. oraz wysokość wyłudzonych kwot (około 170.000 zł) uzasadniały wyższy wymiar kary łącznej, skazanie zaś współoskarżonej Margot M. z zawieszeniem wykonania wymierzonej jej kary było nieuzasadnione z uwagi na wysoce szkodliwą działalność przestępczą tej oskarżonej.II. Rewizja oskarżonej Renaty M. zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w części skazującej za przestępstwa z art. 38 m.k.k. i uznanie oskarżonej za winną we wszystkich wypadkach występków z art. 264 § 1 k.k., z wyjątkiem czynu opisanego w pkt XI sentencji wyroku względnie konkluzji aktu oskarżenia, który to czyn wypełnia dyspozycję z art. 38 m.k.k., o zmianę wyroku w części dotyczącej kary - przez jej obniżenie za poszczególne czyny i obniżenie kary łącznej.Rewizja zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych sprawy przez przypisanie oskarżonej czynów z art. 38 m.k.k. (z wyjątkiem jednego z nich opisanego w pkt XI sentencji wyroku) - jakkolwiek w świetle dowodów sprawy można jedynie mówić w tych wypadkach o przestępstwie z art. 264 § 1 k.k.Rewizja wyraża zapatrywanie, iż powoływanie się na wpływ na urzędnika nie zatrudnionego w danym urzędzie a więc na osobę fikcyjną - jak w danym wypadku niezatrudnioną w MO - wyklucza ze względów przedmiotowych możliwość wpływu ze strony oskarżonej na nieistniejącego urzędnika. Zdaniem rewizji naiwny sposób wyłudzania pieniędzy od różnych osób, brak korzyści w wysokości jej przypisanej, młody wiek oskarżonej, stan zdrowia (choruje na serce), dobra opinia oraz jej ciężkie warunki rodzinne i materialne dają podstawę do znacznego złagodzenia jej kary.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja prokuratora jest zasadna. Istotnie zarówno ilość dokonanych przez oskarżoną Renatę M. przestępstw jak i ich rodzaj oraz ciężar gatunkowy, tudzież bardzo wysoka ogólna kwota pieniędzy pobranych bezprawnie od różnych osób pokrzywdzonych w sprawie, świadczy o bardzo dużym stopniu nasilenia złego zamiaru po stronie oskarżonej i o oczywistej dużej szkodliwości społecznej jej czynów. Również i czyn współoskarżonej Margot M., która w kilku wypadkach udzieliła pomocy oskarżonej Renacie M. w jej działaniu przestępnym ma cechy znacznej szkodliwości społecznej, skoro ta skierowywała inne osoby ubiegające się o wyjazd za granicę do oskarżonej Renaty M. i w ten sposób ułatwiała jej szkodliwą działalność. Nie było zatem ani uzasadnione ani wskazane zawieszenie jej wykonania kary.II. Co do rewizji oskarżonej Renaty M.Zarzuty rewizji kwestionujące trafność kwalifikacji prawnej czynów oskarżonej Renaty M. z art. 38 m.k.k. są bezzasadne.Przepis art. 38 m.k.k. ma na celu zwalczanie tzw. opłacanej protekcji i ochronę dobrego imienia aparatu państwowego. Dla bytu przestępstwa z tego artykułu jest rzeczą obojętną przy pomocy jakich środków sprawca swój wpływ realizuje - a więc między innymi, czy powołuje się na wpływ na indywidualnie, konkretnie wskazanego urzędnika czy też powołuje się na wpływ nawet na urzędnika, który w danym urzędzie nie jest zatrudniony - a więc na wpływ na osobę fikcyjną, nieistniejącą, wpływ bowiem o jakim mowa w art. 38 m.k.k. dotyczy każdego urzędnika, który w przekonaniu pokrzywdzonego może przyczynić się do pozytywnego załatwienia jego sprawy urzędowej, byleby sprawca załatwienie sprawy urzędowej wiązał ze swym wpływem na organ załatwiający tę sprawę. Skoro w danym wypadku taki stan faktyczny miał miejsce, to zarzut rewizji obrazy art. 38 m.k.k. należało uznać za chybiony.Również i zarzut co do rażącej surowości kary wymierzonej oskarżonej Renacie M. jest bezzasadny z przyczyn, o których mowa wyżej przy rozważaniach rewizji prokuratora co do tej oskarżonej.Z powyższych zatem powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.