I K 437/52

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes M. Mazur. Sędziowie: A. Bachrach (sprawozdawca), J. Zembaty. Prokurator: T. Czaplicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana K. i innych, oskarżonych z art. 286 § 1 i 2 k.k., po rozpoznaniu rewizji wszystkich oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego z dnia 7 grudnia 1951 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, art. 384 pkt 2 k.p.k. zaskarżony wyrok utrzymał co do oskarżonego Stefana K. w mocy.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego Stefana K., oparta na przepisie art. 371 pkt 1 k.p.k. zarzuca obrazę przepisów art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 14 k.k. przez przyjęcie, że w działaniu oskarżonego mieszczą się cechy winy umyślnej. W toku przewodu sądowego zostało ustalone, że w Gminnej Spółdzielni Samopomocy Chłopskiej w J. panował wielki chaos, że prezes i inni członkowie zarządu wydawali polecenia niezgodne z obowiązującymi przepisami oraz że techniczne braki w magazynie uniemożliwiały oskarżonemu należyte wykonywanie obowiązków.W związku z tym w jego pracy powstały uchybienia, a mianowicie: a) sprzedaż węgla wprost ze stacji kolejowej, zamiast z magazynu, b) niedbałe prowadzenie kartoteki. Rewizja wywodzi, że oskarżony sprzedawał węgiel ze stacji na polecenie prezesa i w obecności członka zarządu S., przy czym kwity za węgiel były opłacane w kasie Spółdzielni. Niedokładności w prowadzeniu kartoteki były spowodowane trudnościami technicznymi. Węgiel do kartoteki wpisywano na podstawie listów przewozowych. Brak wagi w magazynie uniemożliwiał przeważanie węgla. Chcąc uniknąć kosztów tzw. "osiowego" oskarżony był zmuszony zwozić węgiel do magazynu zaraz po przywiezieniu, przy czym z powodu braku zamkniętych pomieszczeń węgiel leżał na podwórku i część jego mogła być skradziona. Pasze również nie były przeważane, gdyż dostarczano je luzem. Warunki te sprzyjały powstaniu niedoborów. Wreszcie oskarżony wyjeżdżał służbowo w teren i nie mógł wówczas dopilnować magazynu.W tym stanie rzeczy działanie oskarżonego, polegające na niedopełnieniu obowiązków, nie było objęte jego zamiarem, nawet ewentualnym, gdyż wypełniając polecenie zarządu i przystosowując się przy odbiorze i dostawie węgla oraz pasz do nader trudnych warunków urzędowania, mógł zasadnie przypuszczać, że dobrze wypełnia swoje obowiązki i nie przewidywał ujemnych skutków swego działania. Toteż, zdaniem rewizji, w czynie oskarżonego brak jest cech winy umyślnej, a dopatrzeć się można tylko niedbalstwa w urzędowaniu.Rewizja wnosi o uchylenie wyroku, uznanie oskarżonego winnym działania nieumyślnego, a więc przestępstwa z art. 286 § 3 k.k. i wymierzenie mu jak najłagodniejszej kary z jednoczesnym zawieszeniem jej wykonania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Niesłuszne i sprzeczne z orzecznictwem Sądu Najwyższego są poglądy, wypowiedziane w rewizji oskarżonego Stefana K. "Niedbalstwo w urzędowaniu" nie oznacza winy nieumyślnej. Jest to kategoria przedmiotowa, określająca złą jakość wykonywanej pracy, co może być zarówno wynikiem winy umyślnej jak i nieumyślnej. Stałe niedbałe wykonywanie obowiązków służbowych może oznaczać - i w danym przypadku oznacza - chęć oskarżonego takiego właśnie niedbałego wypełniania swych obowiązków, co stanowi winę umyślną w rozumieniu art. 14 k.k.Nietrafne też jest powoływanie się na nieporządek panujący w Spółdzielni, gdyż oskarżony właśnie odpowiada za fragmenty owego nieporządku, zależne od sposobu wykonywania przez niego pracy. Okoliczności przytoczone w rewizji mogą mieć znaczenie tylko dla wymiaru kary i zostały przez Sąd w należytym stopniu uwzględnione.