I K 507/53

WyrokIzba Karna1953-11-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uprzednie skazanie za handel skórami stanowi przeszkodę do zastosowania ustawy amnestyjnej z 1952 r. w przypadku skazania za przestępstwo dewizowe?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut rewizji jest zasadny. Wprowadzenie do obrotu skór bez właściwego uprawnienia nie jest przestępstwem tego samego rodzaju co obrót dewizami. Nielegalna sprzedaż skóry, nawet z zyskiem, nie może być porównana do obrotu obcymi walutami, który podważa zaufanie do waluty krajowej. Dlatego fakt uprzedniego skazania za handel skórami nie stanowi przeszkody do zastosowania ustawy amnestyjnej z 1952 r. w razie skazania za przestępstwo dewizowe.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Władysława B. za obrót dewizami, sprzedaż dolarów i przyjmowanie oraz sprzedaż przemytniczych zegarków. Oskarżony w rewizji zarzucił obrazę przepisów ustawy amnestyjnej z 1952 r. poprzez odmowę jej zastosowania, mimo braku podstaw do wyłączenia z jej stosowania. Wskazał, że jego wcześniejsze skierowanie do obozu pracy za handel skórami było środkiem administracyjnym, a nie karą, i nie dotyczyło przestępstwa tego samego rodzaju.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do oskarżonego Władysława B., złagodził wymierzoną mu karę więzienia o 1/3 i darował w całości lub złagodził kary grzywny na podstawie ustawy amnestyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława B. i innych, osk. z art. 1 § 1 ustawy karnej skarbowej, art. 47 § 1 i art. 53 § 1 p.k.s. oraz art. 293 w zw. z art. 290 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego Władysława B. rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 30 czerwca 1953 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do oskarżonego Władysława B. z tym, że: 1) na podstawie art. 4 ustawy z dn. 22.XI.1952 r. o amnestii złagodził wymierzoną mu karę sześciu lat więzienia o 1/3, tj. do czterech lat więzienia, 2) na podstawie art. 4 i 3 tejże ustawy amnestyjnej darował w całości karę 2.000 zł grzywny, pozostałe zaś kary grzywny w wysokości 6.000 zł, 10.000 zł i 3.000 zł złagodził o połowę, tj. do 3.000 zł, 5.000 zł i 1.500 zł (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 30 czerwca 1953 r. uznał oskarżonego Władysława B. za winnego tego, że: 1) w okresie od maja do sierpnia 1952 r. dokonał czterokrotnie obrotu wartościami dewizowymi na ogólną sumę około 4.000 dolarów USA, w ten sposób, że wręczył je konduktorowi PKP Stanisławowi K. w celu kupna za granicą zegarków i za to na podstawie art. 1 § 1 u.k.d. i art. 47 § 1 lit. c) k.k. skazał go na sześć lat więzienia i 6.000 zł grzywny, 2) na przełomie 1951 i 1952 r. sprzedał strażnikowi pocztowemu, Stefanowi K. 50 dolarów USA i za to na podstawie art. 1 § 1 u.k.d. i art. 47 § 1 lit. c) k.k. skazał go na dwa lata więzienia i 2.000 zł grzywny oraz wymierzył mu karę łączną siedmiu lat więzienia i 7.000 zł grzywny, 3) ponadto uznał oskarżonego Władysława B. za winnego tego, że w 1952 r. przyjmował od Stanisława K. zegarki pochodzące z przemytu z wiedzą o tym, a następnie sprzedawał je z zyskiem i na podstawie art. 53 § 1 p.k.s. skazał go na 10.000 zł grzywny oraz uznał go za winnego tego, że na przełomie 1951 r. i 1952 r. nabył od strażnika pocztowego Stefana K. zegarki pochodzące z przemytu z wiedzą o tym i na podstawie art. 53 § 1 w zw. z art. 14 § 2 p.k.s. skazał go na 3.000 zł grzywny.Rewizja oskarżonego Władysława B. zarzuca, między innymi, obrazę art. 4 ust. 2 lit. b) i art. 5 ustawy z dn. 22.XI.1952 r. o amnestii przez odmowę zastosowania tych przepisów do przestępstw przypisanych oskarżonemu Władysławowi B., mimo że podstawa wyłączenia z art. 9 ust. 2 pkt 1 tej ustawy nie zachodzi, gdyż skierowanie oskarżonego w 1948 r. przez Komisję Specjalną do obozu pracy za popełnienie przestępstwa z art. 5 dekretu z dn. 19.IX.1946 r. o obrocie skórami (Dz. U. Nr 49, poz. 281) a więc przed zmianą ustroju Komisji Specjalnej wprowadzoną ustawą z dn. 20.VII.1950 r. było nie karą, lecz administracyjnym środkiem zapobiegawczo-wychowawczym, a ponadto nie zostało ustalone, by przestępstwo zostało popełnione z tych samych pobudek co przestępstwo obecnie przypisane oskarżonemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Zarzut rewizji jest zasadny. Wprowadzenie do obrotu skór bez właściwego uprawnienia, o którym mowa w art. 5 dekretu z dn. 19.IX.1946 r. o obrocie skórami (Dz. U. Nr 49, poz. 281) nie jest przestępstwem tego samego rodzaju co obrót dewizami. Nielegalna sprzedaż skóry jako przedmiotu powszechnego użytku dokonana nawet z zyskiem nie może być porównana do obrotu obcymi walutami mającego na celu zysk połączony ze świadomym podrywaniem zaufania do waluty krajowej. Dlatego fakt uprzedniego skazania oskarżonego za handel skórami nie stanowi przeszkody do zastosowania względem niego ustawy amnestyjnej z dn. 22.XI.1952 r. w razie skazania go za przestępstwo dewizowe.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 47 § 1art. 53 § 1art. 293art. 290 § 1 KKart. 375 KPKart. 4art. 14 § 2art. 4 ust. 2art. 5art. 9 ust. 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.