I KO 33/54

PostanowienieIzba Karna1955-05-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ścięcie i zabór w celu przywłaszczenia drzewa o wartości nie przekraczającej 300 zł z lasu państwowego dokonane po dniu 23 marca 1953 r. podlega pod art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami, czy też pod art. 6 ustawy z dnia 14 kwietnia 1937 r. o szkodnictwie leśnym i polnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wyrąb drzewa w celu zagarnięcia lub zabór drzewa wyrąbanego lub powalonego z lasu państwowego lub uspołecznionego o wartości przekraczającej 20 zł, dokonany po wejściu w życie dekretów o ochronie mienia społecznego, podlega kwalifikacji prawnej jako przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego z tych dekretów, a nie jako wykroczenie z ustawy o szkodnictwie leśnym i polnym. Dotyczy to również czynów popełnionych w okresie między wejściem w życie dekretów z 1953 r. a dekretu z 1954 r.
Stan faktyczny
Przed Sądem Najwyższym stanęła kwestia prawna dotycząca kwalifikacji czynu polegającego na ścięciu i zabraniu drzewa z lasu państwowego. Chodziło o ustalenie, czy czyn ten, o wartości nieprzekraczającej 300 zł, dokonany po 23 marca 1953 r., podlega pod dekret o ochronie własności społecznej, czy też pod ustawę o szkodnictwie leśnym i polnym. Sąd rozważał stosunek nowych dekretów o ochronie mienia społecznego do starszej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, ustalając zasady kwalifikacji prawnej czynów związanych z wyrębem i zaborem drzew z lasów państwowych.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana O., osk. z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 69), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Kielcach kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy ścięcie i zabór w celu przywłaszczenia drzewa o wartości nie przekraczającej 300 zł z lasu państwowego dokonane przez sprawcę po dniu 23.III.1953 r. podpada pod art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami (Dz. U. Nr 17, poz. 69), czy też pod art. 6 ustawy z dn. 14.IV.1937 r. o szkodnictwie leśnym i polnym (Dz. U. Nr 30, poz. 224)?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneNa tle dekretów o ochronie mienia społecznego przed zagarnięciem z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68 i 69) nasunęło się zagadnienie stosunku tych dekretów do ustawy z dn. 14.IV.1937 r. o szkodnictwie leśnym i polnym (Dz. U. Nr 30, poz. 224), w szczególności zaś powstało pytanie, czy wyrąb w celu zagarnięcia, a także zabór drzewa wyrąbanego lub powalonego z lasu państwowego lub uspołecznionego należy ścigać jako przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego z owych dekretów, czy też nadal karać jako wykroczenie z art. 6 ustęp 1 ustawy o szkodnictwie leśnym i polnym. Ustaliło się zdanie, iż opisany wyżej zabór drzewa jest - w zależności od jego wartości - przestępstwem zagarnięcia mienia społecznego z tych dekretów, co spowodowało, iż sądy przejęły odnośnie do czynów popełnionych po wejściu w życie owych dekretów orzecznictwo w tych sprawach, należące dawniej do władz administracyjnych, stosując w przypadkach drobnych warunkowe zawieszenie wykonania kar pozbawienia wolności wymierzonych oskarżonym.Tę judykaturę sądów w przedmiocie kwalifikowania wspomnianych czynów przestępnych potwierdza treść art. 3 § 1 dekretu z dn.23.XII.1954 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 283), który głosi, iż sprawca, który w celu zagarnięcia dokonuje wyrębu drzewa w lesie stanowiącym mienie społeczne, albo z takiego lasu kradnie lub w jakikolwiek inny sposób zagarnia drzewo wyrąbane lub powalone, podlega odpowiedzialności karnej według odpowiednich przepisów dekretu o wzmożeniu ochrony własności społecznej lub dekretu o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami.Jedyny wyjątek od tej zasady wprowadza § 3 art. 3 wspomnianego dekretu, w związku z § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Leśnictwa z dn. 24.XII.1954 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 287), uznaje za wykroczenie, należące nadal do orzecznictwa karno-administracyjnego, wyrąb w celu zagarnięcia lub zagarnięcie drzewa wyrąbanego lub powalonego z lasu, stanowiącego mienie społeczne o wartości nie przekraczającej 20 zł.Tak więc, do orzecznictwa Sądów należy obecnie rozpoznawanie spraw o wyrąb w celu zagarnięcia lub o zagarnięcie z lasów stanowiących mienie społeczne drzewa wyrąbanego lub powalonego o wartości przekraczającej 20 zł.Ograniczenie to, zgodnie z art. 2 Kodeksu karnego, stosować należy także do tego rodzaju kradzieży drzewa, dokonanych w okresie między dniem 23 marca 1953 r. a dniem 31 grudnia 1954 r. pomiędzy wejściem w życie dekretów o ochronie własności społecznej z dnia 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68 i 69) oraz dekretu z dnia 23.XII.1954 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 283) o zmianie niektórych przepisów owych dekretów.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 390 § 1 KPKart. 6art. 3 § 1art. 3art. 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.