VI KO 25/60

UchwałaIzba Karna1960-06-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządy lasów państwowych, rejony lasów państwowych, nadleśnictwa państwowe i parki narodowe są uprawnione do sporządzania aktów oskarżenia w sprawach o przestępstwa z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej, popełnione przez kradzież, przywłaszczenie, wyłudzenie lub zagarnięcie drzewa z lasu stanowiącego mienie społeczne, jeżeli szkoda nie przekracza 5.000 zł?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że zarządy lasów państwowych, rejony lasów państwowych, nadleśnictwa państwowe i parki narodowe zachowują uprawnienia oskarżyciela publicznego w postępowaniu uproszczonym w sprawach o przestępstwa określone w art. 5 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej, jeżeli szkoda nie przekracza 5.000 zł. Uprawnienia te wynikają z art. 7 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego i nie zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Katowicach przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące uprawnień jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych do sporządzania aktów oskarżenia w sprawach o kradzież drzewa z lasu, gdy szkoda nie przekracza 5.000 zł, a sprawa jest rozpoznawana w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że zarządy lasów państwowych, rejony lasów państwowych, nadleśnictwa państwowe i parki narodowe są uprawnione do sporządzania aktów oskarżenia w sprawach o przestępstwa z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej, jeżeli szkoda nie przekracza 5.000 zł i sprawa jest rozpoznawana w trybie uproszczonym.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński. Sędziowie: T. Krokosz, W. Dąbrowski (sprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Maksymiliana S. oskarżonego z art. 1 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, uchwalił przedstawioną na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki jako rewizyjny w Katowicach Sądowi Najwyższemu kwestię, wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy zarządy lasów państwowych, rejony lasów państwowych, nadleśnictwa państwowe i parki narodowe są uprawnione do sporządzania aktów oskarżenia w sprawach o przestępstwa z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228), popełnione przez kradzież, przywłaszczenie, wyłudzenie lub zagarnięcie w jakikolwiek sposób drzewa z lasu stanowiącego mienie społeczne, jeżeli szkoda wyrządzona lub zamierzona nie przekracza 5.000 zł?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ treści wydanych w tym samym dniu ustaw z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. Nr 36, poz. 229) wnosić trzeba, że intencją ustawodawcy było utrzymanie w mocy dotychczasowych uprawnień zarządów lasów państwowych, rejonów lasów państwowych, nadleśnictw państwowych i parków narodowych do występowania w charakterze oskarżycieli publicznych w rozpoznawanych w trybie uproszczonym sprawach o zagarnięcie drzewa z lasu stanowiącego mienie społeczne.Normę art. 3 § 1 uchylonego przez ustawę z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 229) dekretu z dnia 23 grudnia 1954 r. o zmianie niektórych przepisów o ochronie własności (Dz. U. Nr 57, poz. 283) zastępuje przepis art. 5 § 1 wspomnianej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), w którym mieści się ta sama treść, określająca zasadę jednakowej odpowiedzialności karnej za wyrąb lub zagarnięcie drzewa z lasu stanowiącego mienie społeczne i za zagarnięcie mienia społecznego. Zagarnięcie drzewa z lasu stanowiącego mienie społeczne polega zatem dzisiaj ukaraniu według przepisów art. 1-3 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228).Art. 5 § 2 lit. c) ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego, w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 229) o zmianie przepisów postępowania karnego stanowi, że sprawy o wszelkie niekwalifikowane zagarnięcia mienia społecznego, jeżeli szkoda nie przekracza 5.000 zł, sądy powiatowe rozpoznają w trybie uproszczonym.Nowe ustawodawstwo, w porównaniu z poprzednim, usunęło jedynie paserstwo względem mienia społecznego spod rozpoznawania w trybie uproszczonym. Sprawy o paserstwo - również gdy chodzi o drzewo z lasu stanowiącego mienie społeczne (art. 5 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) - rozpoznaje obecnie sąd powiatowy w trybie zwykłym.Okoliczność, że sankcje karne za zagarniacie uległy - w stosunku do stanu według dekretów z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68 i 69) zmodyfikowanych przytoczonym dekretem z dnia 24 grudnia 1954 r. - podwyższeniu przez dodanie w nowej ustawie z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) kumulatywnej kary grzywny, nie ma tutaj istotnego znaczenia, skoro ustawa z dnia 20 lipca 1950 r. ani w dawnym, ani w aktualnym brzmieniu nie uzależnia dopuszczalności trybu uproszczonego od wysokości kary grożącej sprawcy, lecz wyłącznie od wysokości szkody wyrządzonej lub zamierzonej.Tak wiec zarządy lasów państwowych, rejonów lasów państwowych, nadleśnictwa państwowe i parki narodowe w sprawach o przestępstwa, o których mowa w art. 5 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), zachowują nadal nie uchylone nigdzie i służące im według art. 7 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. uprawnienia oskarżyciela publicznego w postępowaniu uproszczonym przewidzianym w tej ostatniej ustawie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 2art. 390 § 1 KPKart. 1 § 1art. 3 § 1art. 5 § 1art. 1Art. 5 § 2art. 7 § 1 pkt 3§ 2§ 1§ 1 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.