I KR 149/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Polony.Sędziowie SN: R. Kryże (spr.), J. Szamrej.Protokolant: H. Busse.Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Sanecki.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 1971 r. sprawy Józefa P. oskarżonego z art. 11 § 1 w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 184 § 1 k.k., z powodu rewizji założonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla województwa łódzkiego w Łodzi z dnia 17 marca 1971 r., sygn. IV K 10/71,utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy i zasądza od osk. Józefa P. na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania rewizyjnego i opłatę sądową za II instancję w wysokości 2.000 zł.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla województwa łódzkiego w Łodzi wyrokiem z dnia 17 marca 1971 r. uznał osk. Józefa P. za winnego tego, że:a)w dniu 13 września 1970 r. w A. pow. łódzkiego, będąc w stanie nietrzeźwym w zamiarze pozbawienia życia swojej żony Anny, uderzył ją kilkakrotnie młotkiem w głowę, w wyniku czego doznała urazu głowy pod postacią ran tłuczonych, pęknięcia czaszki z następstwem wstrząśnienia mózgu i innych obrażeń ciała zagrażających jej życiu i naruszających czynności narządów ciała na okres przekraczający 7 dni, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął z uwagi na interwencję przybyłej w tym czasie do mieszkania Jadwigi B. i ucieczki Anny P., tj. przestępstwo z art. 11 § 1 w zw. z art. 148 § 1 k.k. i za to skazał go na 8 lat pozbawienia wolności,b)w kwietniu 1970 r. w A. pow. łódzkiego, będąc w stanie nietrzeźwym, znęcał się fizycznie i moralnie nad swoją żoną Anną, bijąc ją i ubliżając słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, tj. przestępstwa z art. 184 § 1 k.k. i za to skazał go na jeden rok pozbawienia wolności oraz łącznie na 8 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 13 września 1970 r.Od tego wyroku wniósł rewizję osk. Józef P. z wnioskiem o jego zmianę przez przyjęcie co do czynu pierwszego kwalifikacji z art. 155 § 1 pkt 2 k.k. i wymierzenie stosownej kary oraz uniewinnienie od zarzutu objętego pkt II aktu osk., ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Zarzucając:1)w odniesieniu do zarzutu I aktu oskarżenia wadliwą ocenę opinii biegłych lekarzy i potraktowanie skutku działania oskarżonego w postaci zagrożenia życia równoznacznie z zamiarem pozbawienia życia; nierozważenie w dostatecznym stopniu charakteru zdarzenia, którego przebieg nie daje dostatecznych podstaw do przyjęcia, choćby w postaci zamiaru ewentualnego pozbawienia życia, co w konsekwencji doprowadziło do uznania oskarżonego winnym dokonania czynu z art. 148 § 1 k.k. zamiast z art. 155 § 1 pkt 2 k.k.,2)w odniesieniu do zarzutu II aktu osk. wadliwą oceną zeznań św. Heleny J. i ustalenie, że treść zeznań tego świadka daje podstawę do przyjęcia winy oskarżonego z art. 184 § 1 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty rewizji osk. Józefa P. nie są zasadne.Dopatrywanie się sprzeczności w stanowisku Sądu Wojewódzkiego uznającego wyjaśnienia oskarżonego co do faktu uderzenia żony młotkiem w głowę za zgodne z rzeczywistym przebiegiem wypadków, a nieuznającego wyjaśnień oskarżonego co do zarzucanego mu czynu drugiego, w akcie oskarżenia - nie znajduje uzasadnienia Nie ma żadnej sprzeczności w stanowisku Sądu Wojewódzkiego, jeśli pewne fragmenty wyjaśnień oskarżonego uznał za prawdziwe, a inne odrzucił.Sąd Wojewódzki w tym względzie w sposób wyraźny uzasadnił swoje stanowisko, a w szczególności wskazał, że fakt uderzenia przez oskarżonego młotkiem w głowę żony znalazł potwierdzenie w zeznaniach świadków i w treści historii choroby poszkodowanej i opinii Zakładu Medycyny Sądowej WAM w Ł., natomiast co do drugiego czynu uznał, że wyjaśnienia oskarżonego zaprzeczające dokonania tego czynu nie zasługują na wiarę z uwagi na zeznania obcego i niezainteresowanego świadka Heleny J.Również Sąd Wojewódzki prawidłowo i logicznie uzasadnił swoje stanowisko co do zamiaru oskarżonego i łączącej się z tym kwestii prawidłowej kwalifikacji czynu. Mianowicie Sąd Wojewódzki wskazał, że jeśli nawet przyjąć wersję oskarżonego, że wyrwał żonie młotek, którym się na niego zamierzyła i tym młotkiem zadał jej cios w głowę, to oceniając skutki uderzenia, a mianowicie ranę tłuczoną głowy, złamanie czaszki i wstrząśnienie mózgu, oraz miejsce zadania ciosu, słusznie i trafnie na podstawie tych faktów wnioskował, że oskarżony, zadając młotkiem z dużą siłą cios w głowę, musiał zdawać sobie sprawę, że takim uderzeniem może spowodować jej śmierć. Skoro na zadanie takiego ciosu zdecydował się, to działał co najmniej z zamiarem ewentualnym zabójstwa. Zastosowana kwalifikacja prawna z art. 148 § 1 k.k. jest prawidłowa.Dla oceny czy cios został zadany z dużą siłą czy nie, zbędne jest zasięganie opinii biegłych, bo o fakcie tym Sąd mógł wnioskować na podstawie skutków uderzenia. Trudno mówić o lekkim uderzeniu, jeśli w jego wyniku następuje złamanie czaszki i wstrząs mózgu.Nie można również dopatrzyć się sprzeczności w opinii Zakładu Medycyny Sądowej.W opinii tej biegli w pkt IV wypowiedzieli się na temat konkretnie doznanych przez pokrzywdzoną obrażeń, natomiast w pkt V zajęli stanowisko co do narzędzia, którym te obrażenia zostały spowodowane.Nie zachodziła zatem potrzeba ani uzupełnienia opinii biegłych, ani też bliższego jej wyjaśnienia.Odnośnie do drugiego czynu przypisanego oskarżonemu w art. 184 § 1 k.k., Sąd Wojewódzki oparł się na zeznaniach św. Heleny J., która stwierdziła, że w kwietniu 1970 r. była naocznym świadkiem jak oskarżony wyrwał żonie z głowy pęk włosów i obrzucał ją wulgarnymi i obelżywymi wyzwiskami. Sąd Wojewódzki uzasadnił również należycie, dlaczego zeznaniom tego świadka dał wiarę. Znęcanie się w rozumieniu art. 184 § 1 k.k. jest działaniem złożonym zazwyczaj z wielu fragmentów wykonawczych działania przestępczego, ale nie wyklucza działania jednorazowego, jeżeli intensywnością swą i zadawaniem cierpień realizuje stan faktyczny powszechnie rozumiany jako "znęcanie się". Wyrwanie z głowy pęku włosów i obrzucanie wulgarnymi słowami w konkretnej sprawie słusznie Sąd Wojewódzki uznał za "znęcanie się" w rozumieniu art. 184 § 1 k.k.Wymierzona oskarżonemu kara w najniższym ustawowym wymiarze nie może być uznana za rażąco surową.Orzeczenie o kosztach postępowania opiera się na art. 546 i 547 k.p.k. oraz na art. 9 i 15 dekretu o o.s.k. zmienionego Rozp. Min. Sprawiedl. z dnia 23 grudnia 1969 r. (Dz. U. Nr 37, poz. 326).Z tych powodów należało orzec jak w sentencji.