I KR 217/82

WyrokIzba Karna1982-10-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zabór mienia w celu zatarcia śladów popełnionego przestępstwa, połączony z działaniem sprawcy z tym mieniem jak właściciel, wyczerpuje znamiona przestępstwa zaboru w celu przywłaszczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zabór mienia w celu zatarcia śladów popełnionego przestępstwa, połączony z działaniem sprawcy z tym mieniem jak właściciel, wyczerpuje znamiona przestępstwa zaboru w celu przywłaszczenia. Sąd podkreślił, że do bytu przestępstwa z art. 203 § 1 k.k. konieczne jest, aby sprawca działał w zamiarze przywłaszczenia, tj. postąpił z cudzym mieniem tak jak właściciel. Okoliczność, że sprawca starał się zatrzeć ślady zbrodni, nie zwalnia go od odpowiedzialności karnej za przywłaszczenie, jeśli jego czyn godzi w cudze dobro prawem chronione.
Stan faktyczny
Oskarżony Ryszard G. został oskarżony o zabójstwo Andrzeja J. oraz o zaboru w celu przywłaszczenia jego mienia. Sąd Wojewódzki uznał oskarżonego za winnego zabójstwa, skazując go na 15 lat pozbawienia wolności, natomiast uniewinnił od zarzutu kradzieży, uznając, że zamiar sprawcy polegał na zatarciu śladów przestępstwa, a nie na przywłaszczeniu. Prokurator wniósł rewizję, kwestionując uniewinnienie od zarzutu kradzieży.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że za czyn przypisany oskarżonemu orzekł karę 25 lat pozbawienia wolności, a uchylił wyrok co do czynu kradzieży i w tej części sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia C. Gajewski. Sędziowie: Z. Dominikowski, J. Mikos (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Słok.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 października 1982 r. sprawy Ryszarda G., oskarżonego z art. 148 § 1 i art. 203 § 1 k.k., na skutek rewizji wniesionej przez prokuratora, pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 26 marca 1982 r.:a) zmieniłzaskarżony wyrok w ten sposób, że za czyn przypisany oskarżonemu Ryszardowi G. w pkt 1 wyroku orzekł karę 25 lat pozbawienia wolności;b) uchyliłzaskarżony wyrok co do czynu opisanego w pkt 2 wyroku i w tej części sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneRyszard G., oskarżony został o to, że:1) w dniu 29 maja 1980 r. w W. w zamiarze pozbawienia życia Andrzeja J. uderzył go kilkakrotnie młotkiem w głowę oraz nożem w klatkę piersiową i szyję, powodując obrażenia w postaci m.in. wielodłamowego złamania z wgłębieniem kości czaszki z następowym uszkodzeniem mózgu i opon, rany kłute szyi i klatki piersiowej, skutkujące jego natychmiastowy zgon, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 148 § 1 k.k.;2) w dniu 30 maja 1980 r. w W. zabrał w celu przywłaszczenia portfel skórzany z zawartością pieniędzy w wysokości co najmniej 5.000 zł i 5 dolarów USA, łańcuszek złoty z wisiorkiem w kształcie liścia koniczyny, kluczyki do samochodu, dokumenty i inne rzeczy na szkodę Andrzeja J., tj. o popełnienie czynu określonego w art. 203 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 26 marca 1982 r. Ryszarda G. uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt 1, i za to na podstawie art. 148 § 1 k.k. skazał go na karę 15 lat pozbawienia wolności (...); natomiast od zarzutu opisanego w pkt 2 Ryszarda G. uniewinnił (...).Od tego wyroku rewizję wnieśli prokurator, pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych oraz obrońca oskarżonego.(...) Rewizja prokuratora jest zasadna.Jeżeli chodzi o zarzut podniesiony w rewizji, a dotyczący kradzieży przez oskarżonego różnych przedmiotów oraz pieniędzy na szkodę Andrzeja J., to jest on zasadny. Sąd Wojewódzki ustalił bezspornie, że oskarżony zabrał przedmioty wymienione w akcie oskarżenia. Uważa jedynie, że brak podstaw do uznania, aby oskarżony to uczynił działając w zamiarze przywłaszczenia. Ponadto Sąd Wojewódzki wyraża pogląd, że czyn ten nie wyczerpuje znamion przestępstwa określonego w art. 203 § 1 k.k., gdyż intencją oskarżonego było zatarcie śladów przestępstwa, a nie przywłaszczenie.Ten pogląd Sądu Wojewódzkiego wyrażony w zaskarżonym wyroku nie może się ostać. Trafnie w rewizji prokurator podnosił, że oskarżony z zabranymi rzeczami postępował jak z własnymi, a część zrabowanych pieniędzy wydatkował na alkohol. Poza tym należy zauważyć, że Sąd Wojewódzki, uniewinniając oskarżonego od zarzutu kradzieży, utożsamił zamiar przywłaszczenia z chęcią osiągnięcia korzyści majątkowej jako pobudką działania. Istnieje natomiast możliwość dokonania zaboru mienia w celu przywłaszczenia bez chęci korzyści majątkowej. Do bytu zaś przestępstwa określonego w art. 203 k.k. konieczne jest, aby sprawca - zabierając cudze mienie ruchome - działał w zamiarze przywłaszczenia, tj. postąpił z nim tak jak właściciel. W sprawie niniejszej oskarżony postąpił z zabranym pokrzywdzonemu mieniem jak właściciel.Nie zwalnia też oskarżonego od odpowiedzialności karnej za przywłaszczenie cudzego mienia także i ta okoliczność, że w ten sposób starał się zatrzeć ślady dokonanej zbrodni.Bezkarne zacieranie śladów przestępstwa istnieje dopóty, dopóki sprawca swoim czynem nie godzi w cudze dobro prawem chronione. W wypadku więc, gdy sprawca w celu zatarcia śladów zbrodni zabójstwa zabiera w celu przywłaszczania swej ofierze przedmioty należące do niej, dopuszcza się także przestępstwa określonego w art. 203 k.k.Mając na względzie przytoczone okoliczności, należało w tej części zaskarżony wyrok uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania - zgodnie z art. 383 § 1 i art. 386 § 2 k.p.k. (..).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 1art. 203 § 1 KKart. 148 § 1 KKart. 203 KKart. 383 § 1art. 386 § 2 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.