I KR 40/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kaliński (sprawozdawca). Sędziowie: T. Rink, E. Jełowicka (sędzia SW - deleg.).Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Bucholtz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 marca 1987 r. sprawy Stanisława A., oskarżonego z art. 200 § 1 k.k. w zb. z art. 201 k.k., art. 266 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i art. 10 § 2 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego, od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 23 października 1986 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 23 października 1986 r. uznał Stanisława A. za winnego tego, że w okresie od dnia 12 kwietnia 1986 r. do dnia 7 maja 1986 r. w W., będąc odpowiedzialny za nadzór nad powierzonym mu mieniem, przestępstwem ciągłym fałszując dowody wpłaty, kupony zakładów i sprawozdania zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w wysokości 519.919 zł na szkodę PP "Totalizator Sportowy", i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zb. z art. 201 k.k. i art. 266 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i art. 10 § 2 k.k., przyjmując za podstawę art. 201 k.k. w zw. z art. 36 § 2 k.k. i art. 3 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101), skazał go na karę 5 lat pozbawienia wolności i 600.000 zł grzywny i orzekł na podstawie art. 40 § 1, art. 46 § 1 i art. 49 k.k. pozbawienie praw publicznych na okres 2 lat, konfiskatę mienia w całości oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości przez umieszczenie jego treści na tablicy ogłoszeń PP "Totalizator Sportowy". Ponadto na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. - tytułem naprawienia szkody - zasądzono od oskarżonego na rzecz PP "Totalizator Sportowy" 349.919 zł z 8% od dnia 7 maja 1986 r. (...).Wyrok ten rewizją zaskarżył obrońca oskarżonego (...).Sąd Najwyższy rewizję częściowo uznał za zasadną.(...) Przede wszystkim zauważyć trzeba, że zebrany materiał dowodowy jest niekompletny i nie pozwala na stwierdzenie, czy faktycznie oskarżony złożył własne nie opłacone kupony czy też przechwycił gotówkę wpłaconą przez uczestników zakładów. Braki te uniemożliwiają ocenę słuszności rozstrzygnięcia, a tym samym ustosunkowanie się do zarzutów rewizyjnych. Na tle okoliczności sprawy nie można przecież wyłączyć, że oskarżony posługując się sfałszowanymi dowodami pocztowymi lub bez nich przechwycił również kwotę 314.195 zł, stanowiącą równowartość wpłat dokonanych przez uczestników zakładów. W takim wypadku przypisane oskarżonemu zagarnięcie 314.195 zł nie nasuwałoby zastrzeżeń.W celu wyjaśnienia tych wątpliwości należy, opierając się na danych z raportów sprzedanych banderol, zażądać z PP "Totalizator Sportowy" kuponów wymienionych w raportach, sprawdzić, czy i ewentualnie na jaką kwotę są to kupony wypełnione i złożone przez oskarżonego oraz czy padły na nie wygrane (oskarżony podał, że wygrał około 50.000 zł). Podjęcie bowiem wygranej z nie opłaconego kuponu może wskazywać na zagarnięcie mienia społecznego.Przyjmując, że oskarżony zagarnął równowartość nie opłaconych kuponów (314.195 zł), Sąd Wojewódzki stwierdził, że wprowadzenie do losowania nie opłaconych zakładów jest równoznaczne z zagarnięciem mienia społecznego należnego przedsiębiorstwu za udział w losowaniu. Z poglądem tym nie można się zgodzić, gdyż jest oderwany od istoty zagarnięcia mienia. Stosownie do art. 120 § 8 k.k. zagarnięcie mienia polega na przysporzeniu sobie lub innej osobie korzyści majątkowej przez kradzież, przywłaszczenie albo oszustwo lub inne wyłudzenie. Oznacza to, że zagarnięcie mienia społecznego zachodzi wówczas, gdy sprawca realizując jedną z jego postaci, określonych w art. 120 § 8 k.k., doprowadza do uszczuplenia tego mienia i włączenia go do majątku własnego lub innej osoby. Takie bezprawne przysporzenie sobie lub komu innemu majątku kosztem mienia społecznego wiąże się z pomniejszeniem aktywów jednostki zarządzającej tym mieniem, a nie z obowiązkiem sprawcy uiszczenia należności za świadczenia niemajątkowe, jakim jest udział w grze liczbowej. Niewątpliwie wprowadzenie do losowania przez kolektora własnych, nie opłaconych kuponów przez umieszczenie ich w raportach sprzedaży i posłużenie się sfałszowanymi dowodami pocztowymi stanowi czyn przestępny, lecz nie wyczerpuje on znamion zagarnięcia mienia społecznego.Wobec tego, że nie wyjaśniona została podstawowa kwestia, a mianowicie czy faktycznie oskarżony wprowadził do zakładów własne nie opłacone kupony, czy też przechwycił wpłaty dokonane przez uczestników zakładów, zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania, dlatego też Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.