I KR 501/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Jax. Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), Z. Neumann.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Furmankiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Juliusza H., oskarżonego z art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 201 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 23 sierpnia 1973 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy wyrokiem z dnia 23 sierpnia 1973 r. uznał oskarżonego Juliusza H. za winnego tego, że w dniu 7 grudnia 1972 r. w W. usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia samochodu osobowego marki "Fiat 125P", wartości 175.000 zł, na szkodę FSO w ten sposób, że po uprzednim przygotowaniu próbnych numerów rejestracyjnych oraz czasowego pozwolenia na dopuszczenie pojazdu do ruchu na drogach publicznych wsiadł do wymienionego samochodu wyprowadzonego poza teren fabryki i zamierzał nim odjechać, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, gdyż został zatrzymany przez funkcjonariuszy MO, i za to na podstawie art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 201, 36 § 3 i art. 40 § 1 pkt 3 k.k. skazał go na karę 7 lat pozbawienia wolności i 30.000 zł grzywny z pozbawieniem praw publicznych na okres 5 lat.Od powyższego wyroku rewizję wniósł obrońca oskarżonego. Rewizja zarzuca wyrokowi:1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, co miało wpływ na treść orzeczenia, wskutek przyjęcia, że oskarżony usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia samochodu osobowego marki "Fiat 125P" na szkodę FSO, podczas gdy oskarżony takiego zamiaru nie miał, a chciał jedynie pojechać ze świadkiem Janem K. na przetarg, aby tam kupić dla siebie samochód;2) obrazę przepisu art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 201 k.k. - nawet w wypadku uznania oskarżonego za winnego usiłowania dokonania zaboru w celu przywłaszczenia samochodu marki "Fiat 125P" - wskutek tego, że sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia przypisanego mu czynu, podczas gdy czyn oskarżonego należałoby zakwalifikować jako przestępstwo określone w art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 201 k.k.;3) obrazę przepisu art. 3 § 1 k.p.k. wskutek tego, że Sąd Wojewódzki, uznając oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, nie uwzględnił w dostatecznym stopniu okoliczności łagodzących, a w szczególności stwierdzonych u niego przez biegłych cech infantylizmu fizycznego i psychicznego, oraz wymierzył mu zbyt surową karę.W konkluzji rewizja wnosi o:1) zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu;2) w wypadku uznania oskarżonego za winnego usiłowania dokonania zaboru w celu przywłaszczenia samochodu marki "Fiat 125P" - zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu, uznanie go za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 201 k.k. i wymierzenie mu odpowiedniej kary z zastosowaniem dobrodziejstwa przewidzianego w art. 12 § 2 k.k.;3) zmianę tegoż wyroku - nawet przy utrzymaniu kwalifikacji przyjętej w zaskarżonym wyroku - przez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary;4) ewentualne uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nie jest zasadna.Sąd Wojewódzki, dokonując w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, uczynił to w sposób zgodny z wynikami przewodu sądowego, rewizja zaś, kwestionując te ustalenia, nie przytacza na poparcie swego stanowiska żadnych istotnych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do innego wniosku w zakresie winy oskarżonego. W szczególności podnieść należy, że podnosząc zarzut błędnej oceny okoliczności faktycznych autor rewizji przeciwstawia ustaleniom sądu własny pogląd na wyniki przewodu sądowego.Nie do przyjęcia jest bowiem twierdzenie autora rewizji wskazujące na zeznania świadka Jana K. jako nie zasługujące na wiarę ze względu na to, że świadek ten zaprzecza jakiejkolwiek znajomości z oskarżonym.Twierdząc tak autor rewizji przytacza na poparcie swego stanowiska wyjaśnienia oskarżonego, z których wynika, że świadek Jan K. i oskarżony byli kolegami. Taki jednak wniosek zawarty w rewizji nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. Pomijając okoliczność, że świadek Jan K. zaprzecza, aby taka znajomość istniała, podkreślić trzeba, iż sam fakt pracy oskarżonego ze świadkiem na tym samym oddziale w tym samym zakładzie pracy nie upoważnia do wyciągnięcia takiego wniosku, skoro się zważy, że oskarżony pracował tam zaledwie 3 dni, a na oddziale tym zatrudnionych było około 300 osób.Zresztą świadkowie Antoni S. i Władysław J. zgłoszeni przez obrońcę oskarżonego, mający potwierdzić znajomość oskarżonego ze świadkiem Janem K., takiej okoliczności nie potwierdzili. Miał więc Sąd Wojewódzki pełną podstawę do oparcia się na zeznaniach tego świadka, tym bardziej że znajdują one potwierdzenie w innych dowodach zebranych w sprawie, a przede wszystkim w oświadczeniu i pierwszym wyjaśnieniu oskarżonego złożonym w postępowaniu przygotowawczym, w którym przyznał się do winy.Nie jest również trafny zarzut obrazy art. 11 § 1 w związku z art. 201 k.k.Za niesłuszny należy uznać pogląd zawarty w rewizji, że w świetle zebranego materiału dowodowego można tylko mówić o usiłowaniu nieudolnym ze strony oskarżonego. Faktem bezspornym przecież jest, że samochód, którego kradzieży usiłował dokonać oskarżony, był zabezpieczony przed kradzieżą w sposób dość często stosowany przez kierowców, a mianowicie przez rozłączenie przewodów, w czym każdy przeciętny mechanik jest zorientowany, jak to stwierdził świadek Andrzej S.Wbrew więc argumentom zawartym w rewizji stwierdzić trzeba, iż w wypadku zabezpieczenia, utrudniającego dokonanie kradzieży samochodu, nie można mówić o usiłowaniu nieudolnym, w takich warunkach bowiem nie zachodzi sytuacja upoważniająca do twierdzenia, że osiągnięcie przez sprawcę zamierzonego skutku nie było możliwe ze względu na brak przedmiotu nadającego się do tego celu.Gdyby jednak nawet założyć, że w niniejszej sprawie wchodzi w grę usiłowanie nieudolne, o którym mowa w art. 11 § 2 k.k., to takie stwierdzenie dla rozpoznawanej sprawy nie miałoby praktycznego znaczenia, zważywszy wartość samochodu (175.000 zł), której kradzieży usiłował dokonać oskarżony, a nade wszystko okoliczność, że oskarżony był już karany za zagarnięcie mienia społecznego.Te same względy przemawiają za trafnością wymierzonej oskarżonemu kary, której w takiej sytuacji nie można uznać za rażąco surową, tym bardziej że oscyluje ona w granicach dolnego zagrożenia przewidzianego w art. 201 k.k.Niezależnie od zarzutów rewizji, z urzędu podnieść należy, że Sąd Wojewódzki, uznając oskarżonego za winnego i wymierzając mu karę na podstawie art. 201 k.k., dopuścił się uchybienia nie orzekając wobec niego kary konfiskaty mienia na podstawie art. 46 § 1 pkt 2 k.k., kara za usiłowanie bowiem jest taka sama jak za dokonane przestępstwo, przy czym obojętne jest, czy w konkretnym wypadku jest ono dokonane czy tylko usiłowane (art. 12 § 1 k.k.), a z treści przepisu art. 46 § 1 k.k. wynika, iż: "Sąd orzeka konfiskatę w całości albo w części mienia w razie skazania za zbrodnię", natomiast w rozpoznanej sprawie oskarżony dopuścił się zbrodni polegającej na usiłowaniu zagarnięcia mienia społecznego znacznej wartości (art. 201 k.k.). Brak jednak rewizji oskarżyciela publicznego nie pozwala Sądowi Najwyższemu na naprawienie tego uchybienia (...).