I KRn 413/57
WyrokIzba Karna1957-11-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może odczytać zeznania świadków ze śledztwa na rozprawie głównej, jeśli świadkowie mieszkają w kraju i oskarżony zaprzecza ich zeznaniom, a wniosek o odczytanie nie został doręczony oskarżonemu?Ratio decidendi
Sąd nie może odczytać zeznań świadków ze śledztwa na rozprawie głównej, jeśli świadkowie mieszkają w kraju i oskarżony zaprzecza ich zeznaniom, a wniosek o odczytanie nie został doręczony oskarżonemu. Takie postępowanie narusza zasadę bezpośredniości i ustności procesu karnego, wynikającą z art. 276 k.p.k., a także art. 248 § 2 k.p.k. i art. 256 § 3 k.p.k. Obrońca z urzędu nie może zrzec się prawa do oponowania przeciwko uwzględnieniu takiego wniosku.Stan faktyczny
Na rozprawie głównej prokurator wniósł o odczytanie zeznań świadków ze śledztwa. Oskarżony nie przyznał się do winy i zaprzeczył prawdziwości zeznań świadków. Świadkowie mieszkali w Polsce, a wniosek prokuratora nie został doręczony oskarżonemu. Sąd uwzględnił wniosek prokuratora, mimo braku podstaw i naruszenia przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie z powodu naruszenia przepisów postępowania karnego.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneJak to wynika z protokółu rozprawy głównej, postępowanie dowodowe w uwzględnieniu wniosku prokuratora ograniczało się jedynie do odczytania protokółów zeznań ze śledztwa świadków wymienionych przy akcie oskarżenia. Oskarżony, który nie przyznając się do winy złożył wyjaśnienia odmienne niż zeznania świadków oskarżenia, po odczytaniu mu na rozprawie powyższych zeznań świadków zaprzeczył w sposób stanowczy ich prawdziwości.W tym stanie rzeczy sąd postąpił wbrew zasadzie bezpośredniości i ustności procesu karnego, wynikającej przede wszystkim z art. 276 k.p.k.Wprawdzie przepis ten dopuszcza pewne, ustawą przewidziane, wyjątkowe wypadki odstępstwa od tej zasady, jednak odstąpienie od zasady bezpośredniości i ustności przez sąd w sprawie niniejszej nie jest owym wyjątkiem, który dopuszcza ustawa (art. 248 § 2 k.p.k.).Wniosek prokuratora o odczytanie zeznań ze śledztwa świadków, wymienionych przy akcie oskarżenia, nie był zasadny i dlatego nie powinien być przez sąd uwzględniony. Świadkowie ci, jak to wynika z akt, zamieszkiwali w Polsce, w Warszawie, a nie za granicą, a ponadto naprowadzone przez tych świadków okoliczności zostały w sposób kategoroczny zaprzeczone przez oskarżonego. Powyższy wniosek prokuratorski złożony został poza aktem oskarżenia i nie doręczony oskarżonemu, który wskutek tego nie miał możności skorzystania z przysługującego mu na mocy art. 256 § 3 k.p.k. prawa żądania wezwania tych świadków na rozprawę. Wniosek więc prokuratorski złożony został z obrazą art. 248 § 2 k.p.k. Sąd zaś uwzględniając ten wniosek tym samym obraził również wymienione przepisy prawa formalnego. Poglądu tego nie podważa fakt, że wyznaczony z urzędu obrońca oskarżonego nie oponował przeciwko pogwałceniu tak istotnych zasad procesowych, ponieważ nie miał on prawa zrzeczenia się ze skutkiem prawnym oponowania przeciwko uwzględnieniu takiego wniosku prokuratorskiego.Zachowanie się obrońcy oskarżonego świadczyć może jedynie o niewłaściwej jego postawie jako adwokata.
Powiązane orzeczenia
- IV K 746/57 1958-09-05Czy sąd może oprzeć wyrok na zeznaniach świadka, który nie został przesłuchany na rozprawie głównej i którego protokół przesłuchania ze śledztwa nie został ujawniony na rozprawie?
- II K 1019/57 1958-01-13Czy ujawnienie zeznań świadka bez ich odczytania, na podstawie oświadczenia świadka o powołaniu się na poprzednie zeznania lub ich podtrzymaniu, przy zgodzie stron, jest zgodne z zasadą bezpośredniości i przepisami Kodek…
- II KKN 96/01 2001-06-06Czy przeprowadzenie postępowania dowodowego przez sąd wezwany, bez bezpośredniego udziału oskarżonego i jego obrońcy, stanowi naruszenie prawa do obrony i zasad rzetelnego procesu, jeśli niemożliwe było bezpośrednie prze…
- II K 1139/55 1956-01-17Czy ujawnienie i odczytanie protokołów zeznań świadków złożonych w śledztwie, w sytuacji gdy świadkowie ci nie zostali wezwani na rozprawę, a prokurator nie wnosił o to w akcie oskarżenia, jest dopuszczalne na wniosek pr…
- III K 4/52 1952-07-15Czy odczytanie zeznań świadków na podstawie art. 248 § 2 k.p.k. jest dopuszczalne, gdy oskarżony nie przyznał się do winy w całości, a świadkowie mają potwierdzić okoliczności, których oskarżony nie przyznał w takiej pos…
Powołane przepisy
art. 276 KPKart. 248 § 2 KPKart. 256 § 3 KPK§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.